Tot wat een zaterdagochtendgesprek kan leiden!

Zaterdagochtend 8:15 Joeri en ik zijn vol enthousiasme in een gesprek verwikkeld over ons werk, Dirkje is al mee naar Medialaan om te helpen en Thijssen komt naar beneden. Ik herinner me plots dat hij me gisteravond heeft zitten vertellen over kwantummechanica en Schrödingers kat. Maar ik was toen zo moe (het was ook al 23u30) dat ik eigenlijk gewoon wat heb geknikt. Natuurlijk heb ik daar een kans laten liggen en dus vraag ik even wat hij daar eigenlijk mee had gedaan tijdens zijn zelfstandig werken op vrijdagnamiddag. En dat gesprek wat toen volgde houdt me nu toch al 3u bezig om na te denken over ons huisonderwijs.

Even schetsen wat de aanleiding was tot het gesprek. Thijssen gaat niet graag mee naar de boekenbeurs omwille van de drukte maar Joeri en ik hadden daar een boek gezien wat hem zeker zou interesseren dachten we, namelijk “Het antwoord op de grote vragen” van Stephen Hawking. Hij vindt het een zalig boek: wetenschappen gecombineerd met filosofie. (Ik moet hem op zijn woord geloven want ik heb het nog niet gelezen.) Hij had daar dus iets gelezen over kwantummechanica tijdens zijn zelfstandig werken op vrijdagnamiddag en was gaan zoeken op Youtube (Google is al achterhaald tegenwoordig) naar meer info hierover en was ook zo terecht gekomen bij het experiment van Schrödingers kat. Dus de takenlijst was blijven liggen omdat dit zijn interesse had gewekt.

BoekStephenHawking

Terug naar deze zaterdagochtend, 3u geleden. Hij begon ons uit te leggen wat schrodingerkwantummechanica eigenlijk inhoudt en wat het experiment van Schrödingers kat eigenlijk wou zeggen. Een hele boterham op zaterdagochtend, dat kan ik je vertellen. Je hebt dat wel ooit ergens op school gehad, ergens in een grijs verleden, maar het behoort nu niet dadelijk tot mijn parate kennis. Dus wat boeken erbij genomen die we hier hadden liggen en we kregen er hele leuke gesprekken over. Maar zoals bij elk goed gesprek neemt het ene onderwerp je mee naar het andere onderwerp.

Zo kwamen we terecht bij de vraag “hoe integreer je dat in je opleiding in het secundair?”. Thijssen zou veel liever hier over leren dan te leren bij chemie wat een homogeen of heterogeen mengsel is, of over de terugkaatsing van licht bij Fysica, of over een fictief vraagstuk rond gelijkvormige driehoeken. (Hij kijkt dus ook al uit naar de universiteit om volledig in zijn interesse te kunnen studeren.) Ik moet ook toegeven dat hij dat vaak al allemaal weet en het dus saai vindt. Hij heeft dat al lang allemaal ontdekt via Youtube. Maar ik ben dan bang dat hij toch ergens basis mist. Dus het gesprek ging over vastzitten aan oude systemen en in hokjes denken en hoe snel je vervalt om terug in hokjes te denken. Waarom durven we in een school of in huisonderwijs dat thema toch niet vol aan te pakken en te kijken waar het ons brengt? Omdat er verplichte examens zijn op het einde van de rit natuurlijk en dat je daar wel voor wil slagen. Dus vertelde ik hem over de school van het Nikée project in Roermond en over het Science programme van Universiteit Maastricht. Dat bracht ons naar een gesprek over hoe je als “opleider” moet omgaan met die vragen: moet je meer weten of moet je durven loslaten en samen outside_boxop onderzoek uit gaan. Dat bracht ons bij het idee dat creativiteit zo belangrijk is in je opleiding en ook om te kijken wat je kan doen met je kennis. Zo kwamen we op “thinking out of the box”. Hoe moeilijk dat is en dat je al snel dreigt te vervallen in de gewone structuren die iedereen kent en accepteert. Ook in ons huisonderwijs moesten we concluderen en Thijssen kon het zelfs op zijn strategieën in zijn games betrekken. Hoe snel neem je over wat anderen doen, zonder kritisch te zijn en anders proberen te denken.

Dat anders denken bracht ons tot de vraag “Waar denk je over?”. Thijssen vindt het heerlijk om zichzelf hypothetische vragen te stellen en daarover na te denken en dan filmpjes gaan te kijken en bij te leren en uit te zoeken of dat zou kunnen of niet. Behoorlijke pittige vragen. Hij heeft een systeem bedacht in zijn hoofd om een vliegtuig via rotatie te laten werken. (Te ingewikkeld om in een blogje over huisonderwijs neer te schrijven op een zaterdagmiddag.) Maar wat hij bij die uitleg allemaal gebruikte aan kennis over fysica. Ik werd even stil. Hij gaf ook toe dat hij weet dat het niet kan werken op die manier maar dat hij toch is blijven doordenken omdat zijn hypothese heel lang gestaafd werd door al zijn ideeën. Knap! Want hoe zou je anders ooit tot oplossingen kunnen komen als je niet verder durft denken, zelfs als je weet dat het niet zal kunnen. (Dus dat gesprek bracht ons weer over de verschillende soorten mensen met verschillende capaciteiten en interesses.) Ik vond dit idee van zijn hypotheses die rondzwerven in zijn hoofd veel te mooi om te laten schieten. Alleen weet ik het niet wat mooischriftdoor dat hoofd gaat. Ik kan niet in zijn hoofd kijken. En hij zegt dan ook dat hij het soms al niet meer weet tegen dat hij beneden komt, maar dat het wel nog ergens in zijn hoofd zit. Dus hebben we samen zijn mooi schrift (wat hij ooit in Spanje kocht) langs zijn bed gelegd om daar zijn ideeën, vragen, bedenkingen te kunnen optekenen.

En toen toen waren we eigenlijk allebei moe. Ondertussen was het zaterdagochtend 9:45 en we hadden al heel wat bijgeleerd allebei. Dat gesprek had ons heel veel energie gegeven in ons hoofd, maar onze energie om te praten was op. Dus mijn hoofd ging op 200% verder. Waarom kunnen we nu niet die kwantummechanica induiken. Ben ik zo bang om basis te missen in zijn opleiding? Ben ik bang om los te laten en echt af te stappen van mijn vakfiches die gezien moeten worden naar de examens toe? We proberen nu al veel in projecten te werken en anders te leren. Maar ik krijg het nog wel altijd betrokken op leerstof van de tweede graad en dan wat extra buiten de vakfiches. Maar durf ik echt gaan los te laten en gewoon te starten met iets uit de kwantummechanica wat hem interesseert en eigenlijk van daaruit naar onder toe te werken. De dingen die we tegenkomen uit te zoeken en zo naar de basis te gaan? Het is niet hoe het normaal werkt in ons onderwijs in het secundair. Durf ik dit?

Eerlijk? Ik weet het niet. Komt er bij dat ik op 13 december onderwijsinspectie heb voor ons huisonderwijs. (Krijg je een negatieve inspectie dan krijg je opnieuw een inspectie binnen een 2-tal maanden. Is deze inspectie terug negatief moeten de kinderen terug naar school.) Is dit het moment om om te schakelen? Maar ik ga toch ook niet een interesse in leren en ontdekken de kop indrukken omdat we inspectie krijgen?! Dan zijn we toch fout bezig? Of niet durven te schakelen omdat ik natuurlijk zelf toch ook wel in vakjes ben opgeleid en ik durf al wel 3,4 … 5 vakjes samen nemen. Maar durf ik de vakjes gewoon afbreken?

Resultaat? Veel denkwerk. Ik had gehoopt dat het schrijven van een blogje me opzoekwerkduidelijkheid gaf, maar dat is nog niet. Mijn hoofd is op dit moment ook zonder vakjes en alle gedachten schieten nog rond. Daarboven moet het wel nog in vakjes vallen om te kunnen beslissen hoe we dit kunnen aanpakken. Maar het gesprek heeft me wel bakken energie gegeven. Het programma voor het weekend is dus lichtjes gewijzigd. Ik ga uitzoeken hoe ik het kan aanpakken en hoe we dus van gespecialiseerd naar basis toe kunnen werken en hoe ik echt kan loslaten. We zullen zien wat het resultaat gaat zijn.

Het was alleszins een zaterdagochtendgesprek dat ons huisonderwijs op zijn grondvesten deed daveren! 

Advertenties

Zo veel verschillende snelheden..

Er zitten zo veel verschillende snelheden in het werken van Thijssen, dat het soms zo verbazend goed gaat en soms zo frustrerend kan zijn. Maar 1 ding is zeker: het is altijd een uitdaging. En laat ik nu net van uitdagingen houden…

In mijn blogs heb je al vaker kunnen lezen dat het onvoorspelbare ritme waar Thijssen mee zal werken een grote uitdaging is geweest en blijft. Tot nu tot was het voor mij vooral afhankelijk van hoe vol zijn hoofd zat. En dat kan wisselen van minuut tot minuut. En ik weet natuurlijk al langer dat het ook wel afhangt van de manier waarop ik iets aanpak, maar toch… de impact van onze andere manier van werken deze week had ik weer niet zien aankomen.

Met de uitdaging van de grote  vakantie voor ons was ik aan het nadenken hoe we kunnen verder werken op een rustig tempo zonder dat hij het echt merkt. Want ik mag niet vergelijken met zijn vrienden van hem. Ik mag niet vergelijken met het feit dat hij niet moest studeren tijdens de voorbije examenperiode, maar hij mag wel vergelijken met hun vrije dagen na de examenperiode. Tja, zijn eigen logica. Dus nadenken en puzzelen… Maar soms is de beste manier alles loslaten en het een beetje vanzelf laten komen. Niet makkelijk voor een controlefreak, dat kan ik je zeggen.

Dus afgelopen maandagochtend dacht ik: “Ok, we gaan iets doen wat hij leuk vindt en wat educatief is. Of het nu moet gezien worden volgens leerplan of niet.” Dus begonnen we aan een projectje met onze Engino, namelijk een geautomatiseerd huis bouwen. Zoiets bouwen vindt hij leuk. Maar gaandeweg kwamen ideeën, obstakels, leermomenten, … En het werd eigenlijk een fijne week. Nadat het bouwen in Engino aansloeg ging ik nadenken om alle vakken voor de examencommissie er wat bij te betrekken. 19458194_10213445245185317_678585433_n

En eigenlijk als je even de tijd durft nemen om te bedenken hoe je dat allemaal gaat combineren, gaat dat vlot. En zoveel moest ik niet voorbereiden want hij moet het eigenlijk zelf doen. Toen ik dat Sjef Drummen van Agora enkele weken geleden tijdens zijn voordracht op UCLL hoorde beweren, twijfelde ik er nog aan. Maar het is waar… ik heb veel minder moeten voorbereiden, ik heb alleen nagedacht welke richtingen we konden uitgaan. En het leuke was… tegen het einde van de week bracht Thijssen zelf ook dingen aan. En toen was de motivatie en het doorzettingsvermogen er echt. Schitterend om mee te maken.

Met dat hij het huis aan het bouwen was en de instructies aan het volgen was, kwam weer tot uiting hoe moeilijk het is om instructies te volgen als die niet logisch voor hem zijn. En vooral als ze het huis niet symmetrisch opbouwen qua soort blokjes, terwijl dat wel kan. Of als de volgorde van het bouwen niet logisch is voor hem. Niet gemakkelijk, maar natuurlijk een goede eigenschap om een plan en instructies in twijfel te brengen en verbeteringen te zien. Het liet toch ook weer een obstakel zien waar hij telkens moet overstappen, maar hij deed het. Ook al moesten we daardoor af en toe een pauze inlassen.IMG_8620
Met het bouwen van het huis kregen we ook een herhaling van een stukje van techniek en programmeren, nl. denken in invoer-verwerking-uitvoeren en sensoren en actuatoren. Maar we keken ook naar de constructie en de stevigheid van het huis. En terwijl Thijssen bouwde, luisterden we naar House-muziek en zochten we op wat House-muziek eigenlijk is. Kan het toepasselijker ;-). Later in de week gaf ik opdrachten wat er geautomatiseerd moest worden en tekende Thijssen de logische schema’s uit om ze vervolgens gaan te programmeren. En ja hoor, als hij op de knop drukte aan de deur, ging de deur open en de ventilator aan bijvoorbeeld.
Aan ons huis bouwen koppelden we ook wat Franse woordenschat. Hij moest zelf 6 onderdelen van een huis kiezen, een figuur er van zoeken op internet en vertaling zoeken. Vervolgens moest hij de figuur en de vertaling mooi ordenen in een tabel in Word. Dus we hadden meteen Frans en informatica gecombineerd. En hij mocht de woorden kiezen die we gingen vertalen dus dat vond hij ook al leuk. Veel leuker dan woordenschat uit een handboek leren, want nu kon hij zelf bepalen welke woorden hij belangrijk vond om te leren. En natuurlijk waren er een paar bij die hij nog kende, maar is dat erg? Nee, want ze zijn weer eens herhaald en hij was enthousiast
Verder keken we naar filmpjes waarin de woordenschat rond “la maison” werd herhaald en wat uitgebreid. En aan de hand van een plattegrond moest hij uitleggen in het Frans waar welke kamer ligt of rennen door ons huis om de juiste benaming van een kamer op een post-it te schrijven en deze post-it gaan op te hangen. En dit alles hebben we overgoten met een sausje van vervoegingen: tegenwoordige tijd en verleden tijd. Zoveel leuker dan gewoon Frans uit een handboek te leren.

Maar in de loop van de week maakten we allerlei combinaties van vakken en altijd vanuit 1 vertrekpunt, namelijk ons huis. Zo gingen we bijvoorbeeld kijken naar de woningen doorheen de geschiedenis. We konden vanuit onze lessen geschiedenis al overlopen hoe de woonplaatsen evolueerden in de oudste tijden en we bekeken ook nog eens het gebruikte materiaal. We gingen kijken wat we al wisten over de volgende tijden en gebruikten hierbij de tijdsbalk om de perioden te herhalen. Maar we keken ook naar een filmpje “Housing through the centuries” en vanuit ons huis kwamen we ook aan bij steden en urbanisatie. We keken een TedEd-filmpje om zo ook terwijl ons Engels bij te spijkeren, “Urbanization and the evolution of cities across 10,000 years“. En we lossen altijd de vragen op die bij het filmpje horen want zo oefenen we al weer voor de luisteroefeningen van zijn Engels examen. Maar door na te denken over urbanisatie gingen we ook denken aan de steden waar we al geweest waren en of we een verschil wisten in hun opbouw. Dus we zochten in Google maps Brussel, Barcelona en New York op en zagen duidelijk de verschillen. Hij wist zelfs nog van een aantal jaren geleden in Barcelona waarom de hoeken van de straten afgevlakt zijn. Dus wat hij leuk vindt, onthoudt hij echt heel goed!

Dirkje gaf ons wat meer uitleg over de bouw van de steden volgens de Grieken en de Romeinen en middeleeuwse steden. Dus onze combinatie van aardrijkskunde, geschiedenis en Engels was geslaagd.
De Romeinen en de steden brachten ons dan weer bij een filmpje over de beveiliging van steden vroeger en zo keken we – alweer- naar een TedEd Filmpje met als titel “The city of walls, Constantinople“. Daar kwam de term metropool in en hij vroeg uit zichzelf wat dat was (Joepi! Juiste mentaliteit! Vragen stellen en je leren zelf sturen). Dus gingen we op zoek naar wat een metropool precies is. En weer aardrijkskunde, geschiedenis, Engels in 1 keer.

Maar we integreerden ook wiskunde uiteraard. We gingen de muuroppervlakte en het volume berekenen van het gebouwde huis met Engino. De grootste moeilijkheid ligt daarin nog altijd dat je soms moet loslaten. Je kan niet perfect meten en om volume- en oppervlakteberekeningen te oefenen moet dat ook niet. Je moet durven afronden. Maar hoe weet je dat je zo precies mogelijk afrondt? Dat blijft de uitdaging… Weer een obstakeltje om over te stappen.

Natuurwetenschappen integreerden we door te bedenken dat ook ons lichaam een huis is voor … microben. Dus we keken weer een TedEd-filmpje (het is wel duidelijk dat ik fan ben van TedEd) over “you are your microbes“. En natuurlijk hadden we daar weer Engels bij en losten we onze vraagjes op. Maar wat belangrijker voor mij was dat Thijssen zelf besloot waarom het dus toch belangrijk was dat hij gevarieerder zou gaan eten. Het besef komt er stilaan, en de praktijk nog stiller… Maar we zijn op weg. Dat besef dat je moet gevarieerd eten was na een obstakeltje weer een klein vreugdemoment. Maar ook de tuin rond een huis bracht ons bij de planten en dus bij fotosynthese!

En het leuke aan deze hele andere manier van werken was dat Thijssen op een bepaald moment vroeg of hij ook zijn droomhuis van de toekomst mocht ontwerpen in Scrap Mechanic. Tuurlijk! En ik kon zo spontaan “tuurlijk” zeggen, omdat ik ook de voorafgemaakte planning had weggelaten en dus op dat moment was er niets los te laten. Mijn enige doel deze week was om plezier te krijgen in leren en zelf op zoek te gaan of aan te brengen wat hij zou willen leren. We gingen eerst fantaseren over hoe een huis in de toekomst er zou uitzien en wat er allemaal mogelijk zou zijn. Eerst kreeg ik niet echt een verhaal te horen. Fantaseren blijft moeilijk, want hoe weet je dat het zo zal zijn? De nuchtere kijk zonder fantasie met ASS is dan een obstakeltje om over te stappen. Maar via kleinere vraagjes kwamen we er en plots kreeg ik een heel betoog over een huis gebouwd uit nanobots en dat je dan je huis telkens kan aanpassen en veranderen. En we hadden er ook weer een spreekoefening bij voor Nederlands.
En hij ging aan de slag in Scrap Mechanic. Maar als we dan weer eens op een bepaald moment verder werkten aan onze logische schema’s en het programmeren met Engino, zei hij plots: “Nu weet ik waarom dat dient wat een tijdje geleden bij gekomen is in Scrap Mechanic. Nu kan ik dat wel!” Dus even goed vragen via allerlei kleine vraagjes en hij had doorgekregen waar die AND, OR, XOR, XAND, .. voor stond in Scrap Mechanic. Zalig als er tijdens het werken van die verbindingen worden gelegd. En dat kan je volgens mij alleen krijgen als je zonder stress en druk werkt. Dus hij ging aan de slag met die poorten en automatiseerde zijn huis ook in Scrap Mechanic. Of ik moet zeggen “automatiseert” want zijn huis is nog lang niet af. Het moet ook allemaal meteen precies goed zijn. Dus daar moet ik ook vrede mee nemen dat het net iets langer duurt dan de planning die toch weer spontaan ontstaat in mijn hoofd. Loslaten dus… want iets leren afwerken en volharden vind ik dan toch nog net belangrijker dan extra oefeningen wiskunde of Frans.
Toen we donderdag even overliepen hoe je bij een ontwerpproces te werk gaat, zei hij dat ik hem ook zo een moeilijkere opdracht moest geven rond logische schakelingen. IMG_8623Hij wou een echte opdracht met een probleemstelling. Hij zou het dan bouwen in Scrap Mechanic. En ja hoor,… daar was de intrinsieke motivatie en het doorzettingsvermogen. Anders waakt Thijssen zelf erg over de tijd die we werken. Het mag niet langer duren dan gepland, maar nu werkte hij door tot hij de oplossing had gevonden. Knap! Dus toen werd het voor mij duidelijk dat zijn tempo niet alleen wordt bepaald door een hoofd dat vol zit, maar dat als ik op een bepaald moment die intrinsieke motivatie er bij krijg en het niet te gemakkelijk maak, dat hij dan enorm gebeten is. En ik had niet de gemakkelijkste opdracht (eigenlijk een opdracht van niveau voor een paar jaar later) gegeven en hij had dat schitterend gerealiseerd.
Maar dat is het moeilijke dus: het moment en het juiste niveau. Je moet op het juiste moment dat juiste niveau aanbieden. Want als zijn hoofd echt vol zit dan kan een uitdagende oefening zo veel stress geven, maar op een ander moment klaart de hemel dan op. Dus nog een uitdaging er bij. Maar als je ziet dat het werkt door weer eens op een andere manier te werken dan geeft dat zo ongelooflijk veel energie. En zo lang als soms een oefening in een handboek kan duren, zo neemt hij een heel andere snelheid als de opdracht vanuit hem komt. Dus intrinsieke motivatie werkt echt, maar die altijd krijgen is een andere uitdaging.
Is huisonderwijs dus saai? Nee nooit, maar soms twijfel je wel eens aan je keuze. Maar na zo een leuke week en als je dan ziet dat iemand plots gebeten geraakt en zelf achter een opdracht vraagt dan ben ik oprecht blij. En dan weet ik waar ik het om deed. Ja, dit is wat ik wou. Zelf op ontdekking leren gaan en dingen in vraag stellen en dan durven doorzetten om het antwoord te vinden. Het geeft dan zoveel energie en vooral ook zoveel ideeën. Voor volgende week zitten er nog heel wat ideeën in mijn hoofd:

  • werken rond leningen, subsidies en intresten
  • materialen en gesteenten die worden gebruikt bij het bouwen en hun vindplaatsen
  • schrijfoefening om je eigen huis te omschrijven
  • met onze 3D pen een huis maken
  • foto’s met onze stikbot maken voor bekende gebouwen d.m.v. een green screen
  • uitstap naar een werf
  • beroepen in de bouw ontdekken
  • duurzaam bouwen
  • uitstap naar huis van de toekomst
  • fases in de bouw van een huis

Maar wat het zal worden? Dat zullen we zien, ik kan een beetje sturen en aanbieden, maar het is Thijssen die mee richting geeft en die onze snelheid bepaalt. Een overgang naar een volgend onderwerp zit ook al in mijn hoofd. Het komt na dit onderwerp perfect uit om te kijken naar hoe de eerste steden ontstonden en de machtige piramides in het Nabije Oosten. En vermits we dit gaan doen aan de hand van een aantal filmen, gaan we ook de techniek rond film meenemen. Dus ideeën genoeg weer! Maar wat zal het echt worden? Ik laat het los en ik probeer de vakantie door te brengen met op een leuke manier te laten leren, onbewust! En misschien staan we tegen september dan weer een stap verder en durf ik planningen altijd maar beter loslaten, en Thijssen ook. En komt het leren altijd meer en meer vanuit hem. Maar dat verwacht ik nu nog niet. Daar is hij ook sowieso wel erg jong nog voor. Maar als ik dat kan bereiken, dan ben ik best trots op ons allebei.

Oh ja en wie zich afvraagt hoe het met Dirkje gaat? Prima, ze heeft er een weekje Spanje opzitten, wat ze best vermoeiend vond. Een hele dag te midden van alleen maar Spaans, vraagt heel veel concentratie. En dan ook nog eens meeleven in een Argentijns gezin met een echt zuiders ritme…tja dan ga je niet zo vroeg eten en slapen. Maar het was een IMG_8548ervaring en de Spaanse les viel ook goed mee. Maar ze leerde zo veel bij zoals alleen het vliegtuig nemen, zelf haar TGV regelen en alleen een onbekend station binnen stappen. Daar alles zelf moeten regelen in het Spaans. Ik kan zeggen dat mijn meid behoorlijk zelfstandig geworden is op een week tijd. En ondertussen legde ze ook haar eerste examen – mondeling Engels- af en slaagde met glans. Dus uitdaging genoeg voor haar, en ook voor Joeri en mij om los te laten. En studeren? Schitterend, ze heeft zoveel interesses zodat ze zoveel extra opzoekt voor haar examen aardrijkskunde! Zalig om te zien en mee te maken. Wanneer ze studeert, vraagt ze haar af of het zo ook is of dat ze het begrijpt en bij twijfel gaat ze gewoon zelf verder op zoek naar uitleg op het internet.

Je ziet met alle obstakels die ook in huisonderwijs zitten, merken we ook onze groei. En dat geeft ons energie!

Samen onze reis voorbereiden

Het was al lang gepland (toch voor ons doen – al van eind augustus) dat we eind februari naar Noord-Noorwegen en Spitsbergen zouden gaan. Daar hoort uiteraard heel wat voorbereiding bij als je alles zelf wil regelen. Maar dan komt er nog een tweede voorbereiding. Want met een diagnose ASS in huis lijkt eerst alles ver weg en is er nog niet veel interesse in specifieke details, maar de ervaring heeft ons al geleerd dat als we niet tijdig beginnen met alles te overlopen dat op een dag alle vragen van de hele wereld in 1 keer worden los gelaten in zijn hoofd. Dus gingen we na de kerstvakantie tijdens onze TGIM aan de slag rond Noorwegen. TGIM??!! Yep, hij bracht zelf aan dat hij liever na het weekend rustig begint dan op vrijdag al een beetje uit te bollen met leukere lessen. Dus werd onze TGIF een TGIM en hebben we nu een “Thank God it’s Monday”. Alhoewel hij nog altijd niet zo blij is dat het maandag is, verzacht deze opbouw toch de pijn.

Dus gingen we aan de slag op maandagen om onze reis te overlopen en een duidelijk tijdschema op te stellen. Maar het leuke was dat we er zoveel bij konden betrekken…. Zo veel te leren op een leukere manier en die ook veel beter tot de verbeelding sprak.

Op onze eerste dag zouden we met de auto naar Schiphol rijden om daar het vliegtuig te nemen naar Oslo. Dus gingen we opzoeken met Google maps hoe we moesten rijden. Dat is Schipholal meteen wat Aardrijkskunde. Maar we gingen ook opzoeken door welke provincies we zouden rijden in België (dat is snel gedaan als je in Limburg woont natuurlijk) en in Nederland. Fijn, want zelf ken ik de provincies van Nederland ook helemaal niet zo goed. Vervolgens gingen we dan opzoeken hoeveel inwoners er zijn in beide landen en de oppervlakte. Dit gingen we dan met elkaar vergelijken door er breuken van te maken en ze te vereenvoudigen. Ook leerden we meteen dat we duizend kunnen schrijven als  10³. Dus dat was goed geoefend al op het stukje van wiskunde dat we binnen een weekje zouden beginnen.

Maar bij het starten van zo’n leermomentje over Noorwegen begonnen we altijd met het uittekenen van een mind map. Dat vind ik zelf nog al belangrijk omdat je dan je ideeën geordend krijgt en dat is vaak net een executieve functie die bij ASS niet zo goed loopt en die we nu ook net nodig hebben bij het maken  van de mondelinge examens. Maar des te meer nog later als je gaat verder studeren en gaat werken. Dus onze mind maps werden goed ingeoefend. Een andere executieve functie die niet altijd zo goed loopt bij diagnoses van ASS en ADHD is tijd inschatten. Dus gingen we samen op voorhand nadenken om hoe laat we zouden moeten opstaan op de dag van ons vertrek. Even terugrekenen dus van onze vlucht, naar hoe lang op voorhand daar zijn, parkeren, rit, reserve nemen, opstaan en wassen…

We leerden ook wat geschiedenis door het te hebben over de Europese Unie waar Noorwegen geen lid van is en Svalbard vormt dan meteen nog een heel speciaal geval. Want het behoort wel tot Noorwegen maar is dan ook nog geen Schengenland. Dus we moesten ons internationaal paspoort meenemen. Zo leerden we ook meteen een lijstje maken  van wat we nog moesten doen en wat we moesten meenemen. Alweer een belangrijke executieve functie.

Uiteraard gingen 1 van de interesses ook uit naar het vliegtuig zelf. Zo zochten we op welke type van vliegtuig het zou zijn en welke route het zou vliegen. Zo konden we op vliegtuigradar24.nl volgen hoe ons vliegtuig zou vliegen. Maar hoe komt het nu eigenlijk dat een vliegtuig vliegt? Dus er kwam wat natuurwetenschappen en techniek bij. We hadden het nog eens over de wetten van Newton en Bernouilli, overdruk en onderdruk, … En via filmpjes en simulators leerden we zelfs (vereenvoudigd) hoe je een vliegtuig bestuurt. Hier enkele van onze filmpjes die we bekeken:

En uiteraard hoorde er ook bij om allemaal samen ’s avonds vliegertjes te vouwen en proberen de beste te vouwen! En geef toe Engels hadden we meteen als vak ook goed geoefend door deze filmpjes te kijken. En nog een leuk weetje… een even vluchtnummer brengt je naar het Noorden of naar het Oosten en een oneven vluchtnummer naar het Zuiden of het Westen. Dus onze windroos kwam ook meteen aan bod. Maar uiteraard ook het gradennet. Want geef toe als je naar het meest noordelijke punt van Europa gaat kan je dat toch niet vergeten. Longyearbyen, de hoofdstad van Svalbard ligt op 78° Noord.

Maar als je naar het Noorden van Noorwegen gaat in de winter dan denk je meteen aan het Noorderlicht. En ondertussen hebben we het 4 keer gezien en kunnen we ook al zeggen dat IMG_0847het echt prachtig is! Een echt WOOOOWWW-moment als het begint te dansen in de lucht. Maar goed dat wisten we toen nog niet 😉 Bij techniek kwam er net een stukje over de gloeilamp en lichtpollutie. Van lichtpollutie via bioluminescentie kwamen we ook bij de aurora terecht. Als je hier dan leuke filmpjes over kijkt op TED Education in het Engels dan krijg je een hele hoop vakken bij elkaar: Engels, Fysica, Chemie, Aardrijkskunde,… Het eerste filmpje “What is an aurora?” bracht ons bij een tweede filmpje “Solid, Liquid, Gas … and Plasma” en uiteraard moesten we het ook over golflengtes hebben en dus nog een derde filmpje. Dus vanuit onze techniek leerden we zoveel meer. We namen de Periodieke tabel der elementen bij om He, O en N op te zoeken. We leerden over magnetisme, de polen en de veldlijnen. We leerden over de aggregatietoestanden en voegden nog eentje toe t.o.v. het leerplan, namelijk plasma. We gingen vanuit dit plasma verder naar de werking van de plasma- TV. We leerden over golven, frequenties en periodes en de kleuren die erbij horen van het licht. En het leuke is dat we dit in Noorwegen nog een paar keer uitgelegd kregen en dat Thijssen het zelfs aan een gids mocht uitleggen. Als dat geen geïntegreerd onderwijs is 😉

Maar Thijssen kreeg soms ook zelfstandige opdrachten om weetjes op te zoeken op het internet. Zo ging hij op zoek naar weetjes over de Samicultuur, welke dieren er leven en meer specifiek weetjes over de ijsbeer. Als we dan bij natuurwetenschappen leerden over de tanden bij het spijsverteringsstelsel konden we weer mooi terugkoppelen naar de tanden van de ijsbeer.

Maar zeker zo belangrijk buiten die onderwijsactiviteiten was gewoon opzoeken in welk hotel we zouden verblijven, hoe het er uit zag, welke musea we wilden bezoeken, wat er te zien is, hoe ver het stappen is, waar we pizza kunnen eten… Die hele planning uitwerken gaf ook een voorspelbaarheid. En hoewel de zenuwen een dag voor ons vertrek hoog opliepen (en we het leren even moesten laten voor wat het was die dag) gaf deze hele uitwerking toch een rust. En dat was een belangrijks les voor ons allemaal. Goed uitwerken en goed plannen, geeft rust op dat moment en dus wordt de vakantie aangenamer voor iedereen. En als er dan iets onverwachts tussen komt of iets spontaan wordt gepland, dan is dat niet erg. Hij heeft altijd terug een houvast naar hoe het iets verder op de dag zal zijn.

Dus we planden leuk samen onze reis. We leerden ontzettend veel samen bij (uiteraard ook een paar woordjes Noors) op gebied van school (en wat echt wel leerstof was van hogere graden dan de eerste graad) maar we leerden ook hoe we een spannende reis toch voorspelbaar kunnen maken.

En nu we terug zijn… kan ik zeggen… HET WAS EEN TOPVAKANTIE!!! Noord-Noorwegen en Spitsbergen moet je echt nu op je bucket list zetten!!

Voor wie wil… dit is het Reisboekje dat we maakten. En nog enkele sfeerbeelden van onze supervakantie!

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

 

 

Trademarks in Hasselt-Genk… Wij gingen aan de slag!

Als je thuisonderwijs geeft ben je altijd op zoek naar wat er wordt georganiseerd in de buurt. Je kan dan natuurlijk mee genieten van die organisatie, je trekt er weer eens op uit en die organisatie geeft een kapstok waar je gaandeweg 100-dingen aan kan vasthangen. Trouwens dat probeer je ook te doen als je les geeft in een gewone school, dus niets nieuws. Alleen laat het thuisonderwijs je toe om daar nog wat vrijer mee om te springen. Je kan het in alle vakken gebruiken en je weet dat natuurlijk van elkaar omdat je de enige juf bent! Dus je kan stoppen met in vakjes te denken…

Wij gingen aan de slag met Trademarks  ergens halfweg november.  Er bleken allerlei tentoonstellingen te zijn in Hasselt en in Genk en het was leuk natuurlijk dat er een map was met lesmateriaal en allerlei info en ideeën.

We gingen eerst thuis aan de slag hiermee en keken naar het filmpje van Logorama. Een filmpje is meestal een schot in de roos, want heel wat tieners lezen sowieso niet meer graag maar kijken liever naar een filmpje. En onthouden er ook veel meer van. (Eventjes tussendoor… daarom gebruiken we ook zo veel filmpjes van TED education thuis) Net in die week waren we ook bezig voor Techniek met de verschillende manieren om beelden te maken (microscoop, PET-scan, … maar ook animatiefilm en stop-motion). Dus dit sloot weer mooi aan en gaf ons het idee om meteen zelf een stop-motion film te gaan maken, of beter gezegd “filmpje”….En we zouden ook zelf een Logoramacity gaan bouwen. En bij dat bouwen kwam meteen onze wiskunde naar boven waar we bezig waren met kubus en balk en hun manteloppervlakte en ontvouwingen. Dus dat konden we dan toch even mooi knutselen. En kijk het resultaat was leuk en het bouwen was nog leuker!

We filmden ook onze logostad! Kijk maar!

En dan ons stop-motion filmpje maken. Geef toe! Hier komt zo veel bij kijken en kan je zoveel aanleren dat het gewoon een superdankbaar onderwerp is om mee te vertrekken.

En ook dat resultaat mocht er weer zijn! Oordeel zelf maar!

Wat dan zo leuk is… is dat er spontaan andere ideeën uit Thijssen zelf naar boven komen. En die sluiten niet meer aan met het idee waar we van vertrokken, maar dat maakt thuisonderwijs net zo leuk. Want je kan daar gewoon tijd voor maken. Thijssen bedacht zelf een stop-motion filmpje en  regelde zelf hoe het moest gedaan worden. En dat is toch leuk om die executieve functies van plannen en organiseren toch weer aan te scherpen. Dus we konden meteen ook onze auticoaching weer afvinken die dag 😉

Kijk hoe Thijssen zijn epic back-flip deed!

Maar in de map met lesmateriaal zat nog meer. Zo speelden we ook memory met allemaal logo’s en zochten we verhalen op rond die logo’s en bespraken we kleurgebruik en en hoe herkenbaar een logo is en hoe logo’s soms veranderen en waarom. Enne… wie de winnaar is van de memory is ook wel duidelijk zeker?

Maar ook tijd om op stap te gaan. Toeval wou dat ik ook net aan het kijken was om een schooltoneelvoorstelling mee te pikken. En in Genk in C-mine boden ze de toneelvoorstelling “Dis-moi wie ik ben” aan en in C-Mine was dan ook nog een stuk tentoonstelling van Trademarks. Twee vliegen in 1 klap want een opdracht rond Trademarks was ook op zoek gaan naar wie je bent. Veel jongeren willen dit immers laten zien door gelinkt te worden aan bepaalde merken. Maar het toneel over 2 Afrikaanse meisjes die op zoek gaan naar wie ze zijn in hun 2 culturen bracht natuurlijk nog heel wat andere onderwerpen met zich mee. We leerden over Afrika, racisme en de verschillende onderdelen van toneel

En het toneel was goed! Het sprak aan met de nodige humor en het bracht een leuk gesprek op gang in de auto naar huis. Maar natuurlijk deden we nog heel wat meer op C-mine voor we naar huis gingen. We moesten ook nog de tentoonstellingen bekijken.

En op C-mine zijn en het doolhof niet doen? Dat kan al helemaal niet. En ook hier komt weer wat auticoaching naar boven. Want een doolhof is nu niet echt het voorbeeld van voorspelbaarheid. Dus soms was het een beetje over de streep trekken maar dan nooit met een stevige rugduw… gewoon op eigen tempo. Eerst veilig rondom het doolhof gaan kijken en dan stap voor stap.

En paar weken later op een moeilijke namiddag werkten we nog verder aan ons thema van Trademarks. Een moeilijke namiddag omdat hoofdpijn en een veel te druk hoofd de laatste tijd zijn intrede heeft gedaan. Dus moeten we regelmatig ons schema overhoop durven schoppen. Niet makkelijk als controlefreak voor mezelf maar de voorzichtige schop wordt vanzelf een stevige schop als je ziet wat het oplevert voor je kind. Maar goed… zo gingen we dus op een namiddag aan de slag om met een profielfoto duidelijk te maken wie we zijn. Met welke voorwerpen laat je zien aan iemand wat je belangrijk vindt of wie je bent. Eerst geen gemakkelijke opdracht want je moet je verplaatsen in iemand anders, je moet gaan verbeelden en daarna moet je weer keuzes maken omdat niet alles op een foto kan. Allemaal geen gemakkelijke ‘dingen’ voor iemand met autisme waarvan het hoofd dan ook nog erg vol zit de laatste tijd. Maar op een rustig tempo kwamen we tot een superresultaat en vond hij het geweldig.  En ik ook….

En zo hadden we heel wat vakjes van ons onderwijs samen gebracht in 1 thema. En ons thema is nog niet afgelopen, want we hebben nog wat plannen. Want waarom zou ons ene thema helemaal voorbij moeten zijn als we aan ons volgend thema bezig zijn?

Zalig… de ene dag denken we in vakjes maar de andere dag heeft het hoofd liever geen vakjes. De ene dag kan het hoofd supersnel werken, maar de andere dag heeft het hoofd rust nodig. En dat kan allemaal dankzij ons thuisonderwijs! Nog altijd even blij met onze beslissing!

 

 

Waarom indelen in vakken?

Leren wordt zo veel leuker als je samen op ontdekking gaat en als je niet in hokjes van vakken moet denken. Een probleem in de “echte”wereld zit toch ook niet in 1 hokje? Maar het vraagt natuurlijk heel wat van diegene die zo een project leidt. Het vraag voorbereiding maar ook je voorbereiding los laten. Je kan een stuk al voorbereiden maar als je echt “samen” op pad gaat, komen er stukken die je niet kon voorbereiden en dan moet je samen op zoek gaan. Maar is dat niet net mooi? Leren vragen stellen, leren toegeven dat je het ook niet precies weet en dan leren samen op zoek gaan.

Een voorbeeldje van hoe we hier al mee aan de slag gingen. In ons boek van natuurwetenschappen stond een opdracht om 5 dingen op te schrijven waar je die dag al met de bloemplant in contact was gekomen. We maakten hier een iets andere opdracht van want de “dingen” moesten gefotografeerd worden met de smartphone. Eerst was het niet zo simpel om te zien waar je in je dagdagelijks leven in contact komt met een bloemplant. Maar na de tip zoals je hebt een T-shirt aan van katoen en katoen komt van de katoenplant, kwamen de foto’s wel. Zo kregen we een foto te zien van een skateboard omwille van het houten deck maar ook een foto van kunststof bal. De kunststof wordt immers gemaakt van olie en olie is ontstaan uit onder andere plantenresten.

Aan de hand van leuke Engelstalige filmpjes gingen we op zoek naar het hele verloop van het ontstaan van olie, tot het winnen van olie en het maken van de verschillende producten. Enkele filmpjes die we hierbij bekeken:

En we konden aan de hand van deze filmpjes zoveel andere onderwerpen betrekken. Aan de hand van het filmpje van Q8 hebben we gekeken naar de landen van het Midden-Oosten. Waar ligt welk land? Hoe komt het dat de landen ruzie hebben? Wat is de problematiek van Syrië? Maar ook konden we berekeningen maken over hoeveel liter olie er wordt geproduceerd en zijn we een olievat gaan namaken in papier om zo op schaal te werken en de manteloppervlakte van een cilinder te berekenen.

De Engelse filmpjes zelf brachten dan weer heel wat nieuwe woordenschat met zich mee.

Echt het ontstaan van olie werd eenvoudig uitgelegd door mezelf en daarna moest er zelf aan de slag gegaan worden door dit na te vertellen aan de hand van tekeningen.

En dit bracht dan weer de volgende vragen met zich mee: waarom drijft olie op water, maar ook waarom vormt de olie een druppel in het water. Op die laatste vraag was ik zelf niet onmiddellijk voorbereid, dus gingen we samen op zoek.img_6070-1img_6079-1

Maar we betrokken ook de tabel van Mendeljev en de atomen, protonen, neutronen en elektronen en gingen de watermolecule tekenen.

We gingen op zoek via een proefje om de dichtheid van water te laten wijzigen: een ongekookt ei in een glas water en dan zout toevoegen aan het water. img_6074-1

Bij het eindproduct betrokken we het spuitgieten en wat de moeilijkheden zijn bij spuitgieten. En we gingen op zoek naar voorbeelden in de kasten waar we aan producten kunnen zien dat ze via spuitgieten zijn gemaakt.

 

 

Zo een leuke dag en zo veel geleerd op zo een leuke manier, afwisselend met filmpjes en proeven, knutselen, rekenen, … En overal waar je kijkt kan je je leerstof van de afgelopen week betrekken:

  • op zoek gaan naar ruimtefiguren en vlakke figuren in de filmpjes
  • de vervoeging van to be in de filmpjes
  • getallen in het filmpje op een getallenas plaatsen
  • hoe heeft de oliewinning de maatschappij beïnvloed?

Dus zou het niet alle leerlingen zo veel leuker zijn om niet in vakjes te leren maar te kijken hoe fijn het is dat alles met elkaar verbonden is? Zoveel te leren op zo een eenvoudige manier en vooral belangrijk… je leert kinderen en tieners iets in vraag te stellen en op zoek te gaan naar antwoorden.

Wij vonden het alleszins een geslaagde dag want we vatten onze dag ook nog eens samen in een A3-boekje. Weer een vaardigheid er bij!