Leidt streng zijn tot beter leren?

Eerste reactie van mezelf op deze vraag is meestal: absoluut niet! Maar na de inzage van Dirkje haar examen wiskunde moet ik zeggen: ja, streng in de zin van veeleisend leidt tot beter denkwerk. Maar eerst misschien even uitleggen wat een inzage is bij de examencommissie.

Op de examencommissie mag je nooit een examen gaan inkijken als je geslaagd bent voor een vak. Niet echt fijn, want je kan niet echt leren van je fouten. Dus omdat Dirkje haar examen wiskunde uit twee delen bestaat, hadden we toch de kans om haar examen gaan in te kijken ook al was ze geslaagd. Dirkje had zelf een heel goed gevoel over het examen en het resultaat liet dat niet echt duidelijk zien. Dus we waren benieuwd.

Tijdens zo een inzage krijg je op een computer je ingescand examen (sommige examens zijn nog op papier) en de correctiesleutel te zien. Verder kan je per vraag typen wat er volgens jou niet correct verbeterd is. Ik vond het kunnen inkijken van de correctiesleutel al heel leerrijk. Want dan ziet een leerling tenminste wat er precies verwacht wordt. Er werd ook duidelijk aangegeven waar hoeveel punten opstonden. Op zich was het niet volledig oneerlijk verbeterd (we hebben wel bij heel wat vragen commentaar genoteerd) maar het is vooral streng verbeterd. Heel vaak kan je nog maar weinig tot geen punten meer halen als er in de eerste regels van een oplossing een fout staat. En dat is volgens mij toch niet altijd in het klassieke onderwijs. Als het maar een klein foutje is en het daardoor dezelfde soort oefening blijft, krijg je echt nog wel punten op je methode. En net die kleine foutjes zijn een teer punt voor iemand met ADHD. Moeten ze er daarom rekening mee houden? Nee, dat hoor je me niet zeggen. Maar ik geloof dat door er veeleisender op te zijn, Dirkje wel vroeger had kunnen leren om nauwkeuriger te zijn. Dirkje zegt nu ook dat leerkrachten haar vaak zegden dat ze nauwkeuriger moest zijn of beter moest lezen. Maar voor iemand die er problemen mee heeft, is dit te vaag. Maak het concreet en leer het stap voor stap aan. Dus dat hebben we gedaan naar haar volgend examen toe. Ik ben benieuwd want het volgende examen (fysica) is afgelegd maar nog niet verbeterd.

Maar eigenlijk is het een gemiste kans in het klassieke onderwijs. Dirkje had altijd goede punten en je krijgt als ouder dan geen examen te zien. Jammer, want daardoor weet je eigenlijk niet waar het ligt en ga je eerder uit van dan eens een fout door iets gewoon fout te doen, dan door iets niet te begrijpen, dan door niet nauwkeurig te zijn, … Maar uit het inkijken van het examen bleek al heel snel dat Dirkje de leerstof begreep. En eigenlijk wist ik dat ook wel van voor het examen als ze soms iets kwam vragen. Daarom dat ik zelf ook verbaasd was over haar resultaat. Maar Dirkje haar lager resultaat kwam bijna puur uit onnauwkeurigheid. Zelf had ze ook het idee dat ze op school op dit examen zeker 15 tot 20% beter zou gescoord hebben en ik kan haar niet tegen spreken vanuit mijn eigen ervaring op verschillende scholen. Maar door toch altijd zo veel punten te krijgen op haar werkwijze hebben ze haar ook niet geleerd om op zoek te gaan naar manieren om nauwkeuriger te leren werken. En dat was nu eigenlijk toch een belangrijk doel naar later toe.

Dus “ja, strenger in de zin van veeleisender leidt tot beter leren”. Maar het is hard af en toe en het moet groeien natuurlijk. Maar door er niet veeleisend op te zijn wordt het zeker niet geleerd volgens mij. Dus ze hadden dit eigenlijk stap voor stap moeten aanleren via allerlei hulpmiddelen en trucjes om haar zo haar nauwkeurigheid te verhogen. En het is ook vooral hard omdat we in België niet met centrale examens zitten. Dus het verschil tussen de leerlingen kennen speelt bij het verbeteren niet mee. En onbewust is dat anders altijd volgens mij. Maar vooral ook of je zelf de leerstof hebt overgebracht bij de leerlingen. Je schat daardoor al beter in wat je leerlingen kunnen en je leerlingen zijn ook gewoon aan je vraagstelling en weten waar jij de nadruk oplegde. Maar ook bij het verbeteren ga je anders te werk of jij de leerstof gaf of niet, je houdt rekening met je accenten. En met jouw eigen accenten blijf je ook rekening houden, ook al gaf jij de stof niet. Dat heb ik zelf ook ondervonden toen ik examens fysica en beheer it-systemen moest verbeteren van leerlingen waar ik de lessen niet had gegeven. Of eigenlijk moet ik zeggen dat de leerlingen het ervaren hadden en dat hun resultaat ongeveer 10% lager lag.

Maar ook doordat het examens zijn waarbij je geen leerkracht had om het uit te leggen, moeten leerlingen wel veeleisender worden. Ze moeten zorgen dat ze alle mogelijke soorten oefeningen inoefenen want je weet niet wat die examinator belangrijk vindt. Dus meestal kan je je niet beperken tot 1 handboek. Of in je vakfiche staat dat je goniometrische ongelijkheden moet kunnen oplossen. Maar hoe ver gaat dit of hoe moeilijk? Allemaal wat een leerling zelf moet leren inschatten en dus veeleisender wordt. En ja, dat leidt tot beter leren. Dus volgens mij ligt de moeilijkheid van examencommissie niet in dat de vragen zo veel moeilijker zouden zijn, maar wel doordat je zelf moet op zoek gaan en zelf moet bepalen hoe diep je het moet studeren. En ook omdat je geen enkel idee hebt wat de opsteller van het examen belangrijk vindt of wat je kan verwachten.

Dus eigenlijk ben ik ondertussen voorstander geworden van centrale examens. Vroeger was ik er tegen omdat ik bang was dat scholen zich dan zo specifiek zouden richten op het behalen van goede resultaten op die examens. Maar ik geloof toch wel dat het systeem er door eerlijker wordt. Op dit moment is het niet zo een probleem als je in België wil verder studeren. Maar in het buitenland worden vaak cijferlijsten gevraagd. En wat 78% op de ene school is, is maar 63% op een andere. Soms durft het zelfs binnen 1 school erg variëren omdat leerkrachten niet samen examens willen opstellen. Dus ja centrale examens, maar dan wel volgens het principe van de IELTS-examens. Je krijgt een niveau per vak en niet zo zeer geslaagd of niet geslaagd. En voor sommige richtingen zal je dan bijvoorbeeld maar niveau 3 voor Frans moeten hebben maar voor wetenschappen niveau 7.

Wat onze inzage opleverde weten we nog niet. We wachten ondertussen al weken op het resultaat daarvan. Maar ondertussen heeft ze ook haar punten van het andere deel van wiskunde en ook daar was ze op geslaagd. Dus weer een vak van het lijstje af. Als fysica geslaagd is, dan is het nu nog enkel chemie. Maar voor Fysica zijn we nog meer benieuwd, want daar moest enkel nog maar het resultaat voor de vraagstukken ingevuld worden op computer. Dus niks punten voor werkwijze, het is juist of fout. En dan zijn we bijna op het einde van de rit voor Dirkje. Maar de terugblik op dat jaar examencommissie en huisonderwijs is voor een later blogje.

Advertenties

En dan komt de vraag… volgend jaar terug naar school?

Jezelf in vraag stellen is goed en ook de keuzes die je hebt gemaakt natuurlijk. Situaties veranderen of soms blijken zelfs zonder veranderingen gemaakte keuzes toch niet de beste. Dus moet je af en toe stilstaan en rondkijken.

Je doet dat in huisonderwijs volgens mij heel veel: afvragen of school beter is, welke dingen mist hij, hoe kan ik die opvangen. Zeker als ik dan in de media weer lees dat heel wat ouders kamperen voor de KIDS om hun kind in te schrijven voor type OV4. Nu ik weet nog altijd waarom ik dat toen niet de beste keuze vond voor Thijssen, maar ik begrijp ook wel dat dat voor ander kinderen en andere situaties absoluut een goede keuze is. Maar toch twijfel je al wel eens. Maar met een post te lezen over iemand die inderdaad had gekozen voor een autismevriendelijke onderwijs maar die volledig vastliep op te weinig uitdaging dan, was ik toch weer blij met ons systeem.

Maar heeft het huisonderwijs Thijssen ook geholpen? Ik denk dat ik daar heel eerlijk en zonder te stoefen volmondig “JA” op kan zeggen. Thijssen is enorm gegroeid. Door de rust die hij heeft gekregen is hij rustiger geworden en begint hij terug veel socialer te worden. Op feestjes komt hij terug gewoon regelmatig bij de groep zitten en praat hij mee. En wat ik vooral belangrijk vind, is dat hij voelt en weet dat hij dan wel nadien rust moet nemen. De volgende dag is dan meestal geen topdag in ons werken. Maar kijk, dankzij ons huisonderwijs kunnen we dat inplannen. Ook omdat hij niet continu stress voelt door de vele kleine toetsen op een school, of door al gewoon aan te passen aan elkestresstienerschool leerkracht in school, en met alle leerlingen rekening te houden kan hij nu wel vlot alle dagen werken. De stress gaat voor iemand met autisme immers zeker niet alleen om die kleine toetsen, die stress voelen andere kinderen ook. Maar Thijssen kan dan ook nog eens niet zo goed tegen fouten maken, dus dan brengen kleine toetsen wel stress mee. Maar ik denk dat het vaak mis loopt omdat deze tieners niet aan “leren” toekomen in een klas of toch niet zo veel als ze zouden kunnen. Er gaat al zo veel energie naar aanpassen aan de regels van elke leerkracht, ontcijferen wat puberende jongeren bedoelen met bepaalde opmerkingen, je weg vinden in het schoolgebouw, denken aan wat je voor dat vak moest meebrengen, je al zorgen maken over de drukte in de eetzaal, zorgen maken over de chaos straks bij het fietsenrek, een opmerking die in de klas algemeen gezegd wordt maar die persoonlijk wordt opgenomen, … Probeer nog maar eens open te staan om te leren als je brein bezig is met al die blokjes op een juiste plek te krijgen. En die rust krijgt Thijssen nu waardoor hij kan groeien. En hij leert die dingen ook zoals dat het een algemene opmerking was en niet persoonlijk, maar dan nu in mondjesmaat zodat hij ze ook echt kan leren en niet volledig vast loopt.

jaDus “JA” Thijssen heeft door die rust de kans gekregen om te groeien. Hij kan nu ook veel beter zelfstandig werken. Anderhalf jaar geleden kon Thijssen letterlijk nog geen 5 minuten alleen werken. Hij schoot op voorhand al in paniek over wat hij moest doen als 1 van de opdrachten niet duidelijk zou zijn en bedoelde ik mijn opdracht wel zo zoals hij het begreep? Nu heeft hij leren opdrachten op voorhand door kijken of leren een opdracht overslaan en rustig doorwerken. Hij heeft ook leren zoeken op een opdracht en in zijn geval ook zeker belangrijk hij heeft leren zijn aandacht terug focussen. Het kan allemaal nog beter, hè! Maar we zijn absoluut serieus aan het klimmen op deze groeicurve. We hebben dat via een heel geleidelijke aanpak gedaan en via verschillende wegen. Sommige werkten, anderen niet. En ik ben best trots op ons allebei dat we zo ver zijn gekomen. Ik zit nu bijvoorbeeld op dit moment in het examencentrum met Dirkje voor het examen Biologie en Thijssen is thuis zelfstandig aan het werken: CNN10 kijken, sportoefeningen doen, lezen in boek voor Frans, lezen in boek voor Nederlands, oefeningen getallenleer op papier, digitale oefeningen natuurwetenschappen, oefeningen Frans op papier, digitale oefeningen op woordenschat Frans en 2 lesjes Duolingo Frans. En ik zie hier via onze Google Classroom welke digitale items hij al heeft gedaan.

Maar je kan zelf wel op heel wat vragen “JA” zeggen, maar wat wil hij? Af en toe kwam op het einde van het eerste schooljaar wel de opmerking dat hij vrienden miste. Toen was eigenlijk zijn besluit dat hij naar verschillende scholen wou gaan kijken dit schooljaar om zo zeker de juiste beslissing te nemen. Maar ondertussen heeft Thijssen zichzelf zo goed leren kennen. Als we een aanpassing doen in ons werkschema, zegt hij ook vaak dat dat niet mogelijk zou zijn op een school. En dat is ook natuurlijk. En zonder die aanpassing zou hij ook die dag wel overleven, maar de opeenstapeling van de volgende dagen zou dan te veel worden. En nu trekt hij tijdig aan de rem en kan hij weer veel sneller op een goed tempo terug werken.

Dus toen we gisteren gingen beslissen om het Frans examen dit schooljaar of volgend schooljaar te doen, hebben we alles eens afgewogen. Als hij volgend schooljaar wil starten in een school in de tweede graad moet hij immers zeker dit schooljaar Frans nog afleggen om zo zijn getuigschrift voor de eerste graad te halen. Als hij niet terug in een school start, kunnen we het examen Frans verschuiven naar volgend schooljaar en andere vakken van de tweede graad waar hij sterk in is nu al afleggen, zoals bv Engels. Dus hier zijn onze overwegingen:

  • Het loopt goed eigenlijk thuis. Ik heb mijn ritme gevonden en ik voel me er goed bij.
  • Ik wil liever pas het examen Frans maken als ik me er echt klaar voor voel. En daar kan ik hem geen ongelijk in geven want het is toch heel wat moeilijker dan op school. Ze krijgen een viertal luisteroefeningen en leesoefeningen en dan nog twee schrijfoefeningen. Maar de onderwerpen liggen niet vast op voorhand. Dus er is ook geen vaste woordenlijst die ze moeten kennen. Dus dat betekent dat ze een heel brede kennis moeten hebben. Voor het mondeling moeten ze een dialoog, een discussie en monoloog doen na 20 minuten voorbereiding. Ook hier zijn de onderwerpen niet op voorhand gekend en moet je dus al wel echt goed Frans kunnen en durven spreken. En eerlijk gezegd weet ik niet zo veel scholen waar er op die manier taalexamens worden afgenomen in de eerste graad. Leerlingen kennen meestal onderwerpen, of zeker woordenlijsten. En voor de spreekoefeningen weten ze heel zeker welke onderwerpen of welke dialogen.
  • Ik wil liever dan stilaan terug wennen aan school door allerlei cursussen te gaan volgen verspreid over een langere periode.

Dus het besluit is genomen en het wordt nog huisonderwijs volgend jaar voor Thijssen. En we gaan dus het Frans examen uitstellen. Zo hebben we het alleszins al aangepast in onze planning en dat geeft ons tijd om weer wat meer vakken te mixen. We starten beslissingbinnenkort wiskunde, chemie en fysica van de tweede graad op. Thijssen vindt het vreselijk om zich te concentreren op enkele vakken en dus een paar keer per dag hetzelfde vak te moeten doen. Hij heeft liever veel afwisseling en veel vakken gecombineerd in een project. En laat dat nu ook zijn wat ik het liefst heb. Dus “joepie” de ideeën kunnen weer groeien want we moeten nu toch weer tegen 2 deadlines minder aan werken. De andere examens houden we wel aan. Dus vrijdag natuurwetenschappen, dan einde maand wiskunde, in mei economie en in juni aardrijkskunde. En tussendoor gaat hij de twee examens van Engels tweede graad afleggen. Het programma is dus nog druk genoeg, maar we zijn uiteraard met al deze vakken al lang bezig, dus we kunnen rustig werken.

Gek! Ik vind het een mooie beloning dat we volgend jaar verder gaan met huisonderwijs. Terwijl veel mensen in het begin zeiden dat ze het wel heel knap zouden vinden als ik hem zo ver zou krijgen dat hij terug naar school zou gaan na de eerste graad. Maar eigenlijk vind ik dat dus niet. Ik vind het heerlijk dat hij vertrouwen heeft in hoe we het aanpakken en dat hij zelf voelt dat het goed is. Ik ben dus goed bezig met mijn job en mag verder doen!

Een dag in het leven van ons huisonderwijs

Als je post op Facebook, Instagram of je blog, heb je nog al eens de neiging om alleen de leuke, speciale dingen te posten. Of net alleen de echte vreselijke negatieve dingen. Dus denken mensen dat het altijd zonneschijn is bij je, ofwel net altijd regen (of sneeuw in Oostenrijk). Maar hoe ziet een doodgewone maandag er bij ons in ons huisonderwijs er uit?

De voorbereidingen voor die maandag zijn lang voor die maandag gestart en ook al tot een einde gebracht. Een planning is belangrijk bij ons. De ene weet graag wat er gaat komen en voor de andere is het een rem. Zo weet ze dat ze niet op alles ja kan zeggen en brengt ze zichzelf niet in de problemen. De planning voor Thijssen werd in de loop van IMG_1042vorige week gemaakt en is op dit moment tot het volgende examen (in de krokusvakantie) min of meer stabiel. Het is maar mits een goede planning dat je ook weet welke aanpassingen kunnen. In de planning zie je mooi de schoolvakken terugkomen. Op dit moment zitten we in voorbereiding van een aantal examens en dus moeten we wel zien dat we de leerstof allemaal gedaan hebben en herhaald hebben, maar we proberen toch zo veel mogelijk te combineren tussen de vakken. Ook de planning voor Dirkje is begin januari helemaal uitgezet naar wat moet gebeuren elke week. Maar elke PlanningDirkjevrijdag maken we onder ons tweetjes de planning voor de week nadien: wanneer leren, wanneer onderzoeksopdracht, wanneer tennis, wanneer les geven, …Haar planning zit iets voller dan Thijssen zijn door de vele extra activiteiten die ze heeft.

Maar nu onze maandag! Tegen dat de wekker maandagochtend gaat rond een uur of zes zijn alle voorbereidingen gedaan. Dus mijn dag kan beginnen met wat huishoudelijk werk zoals strijken, voorbereidingen voor de lunch en ontbijt maken. Dirkje haar maandag begint al om 8:30 om haar planning te laten uitkomen met haar training enThijssen mag zoals altijd om 9:00 beginnen.

Dirkje leert per uur met kwartieren pauze tussen en af en toe komt ze eens iets vragen over statistiek of kansrekenen. Maar eigenlijk zit Dirkje op haar bureau en werkt volledig zelfstandig. Buiten de korte pauzes zie ik haar dus niet zo veel. Ze start deze maandag alleszins met het onderwerp voortplanting bij biologie en met kansrekenen.

Thijssen en ik starten met een vak dat we “Start van de dag” hebben genoemd. We bekijken dan iets van onze actualijst en vandaag is dat CNN10. Lekker Amerikaans! We leren over de shutdown in de VS en over het gevaar van de internet of things als het over zelfrijdende auto’s gaat en de taak die er ligt te  wachten voor de overheden. Nadat we beide onderwerpen hebben besproken, lees ik voor uit “Post voor Mevrouw Bromley”. 130-201-crop-postvoormevrouwbromleyMisschien vreemd om nog voor te lezen voor een bijna-14-jarige maar het is gegroeid uit een tip die ik heb meegenomen uit de vele huisonderwijs-Facebookgroepen. En inderdaad je kan dan zo veel meer doen. Thijssen vindt het moeilijk om beschrijvend te schrijven. Dus haal ik regelmatig een zin aan hoe je die kort en zakelijk kan zeggen, en bekijken we hoe Stefan Brijs die zegt met zoveel beschrijvingen of beeldspraak dat je het je kan voorstellen. Verder pik ik er ook regelmatig een woord uit dat hij dan moet proberen te verklaren. Niet altijd gemakkelijk. Niet omdat het zo moeilijke woorden zijn maar iets uitleggen wat het eigenlijk betekent is niet altijd zo gemakkelijk. En uit die woorden die ik heb aangehaald, kiest hij later eentje voor “Woord van de dag”. “Woord van de dag” houdt in dat hij het woord mooi schrijft in een boekje en er een (ludieke) tekening bij maakt. Tot slot verzint hij er ook nog een zin bij. Die zin gaan we dan beschrijvender proberen te maken via vragen als “Kan je ook zeggen hoe die kast er uit ziet?” of “Kan je ook zeggen hoe hij lacht?”.

Daarna is het tijd om een beetje te bewegen want we hebben in kleermakerszit in zijn zithoek op zijn kamer gezeten. We gaan onze dagelijkse 3 sportoefeningen doen: sit-ups, squads en plankje. En Thijssen noteert zijn vooruitgang op zijn blad. Meten is weten! Als onze vorige activiteiten niet te lang hebben geduurd dan doen we soms nog extra oefeningen met gewichten of een rekband.

Vandaag staat er na onze “Start van de Dag” het vak Nederlands op het programma. Voor dat vak zijn we aan de tweede graad bezig en omdat we tegen het einde van de week vakantie hebben, starten we vandaag al met “Week van de poëzie” (en niet woensdag zoals de officiële start). Dus op het programma staan allerlei oefeningen rond het gedicht “Het meisje” van Toon Tellegen. Geen punten op mijn rekening van creativiteit want de “Week van de poëzie” heeft lesbundels klaar met verschillende gedichten. Maar wat goed is, moet je niet zelf nog eens willen uitvinden. Plus Nederlands is niet echt mijn vakgebied, dus vertrouw ik wat meer op allerhande materiaal. We leren hierbij toch maar mooi wat klinkerrijm is en een alliteratie. Thijssen maakt nog een alliteratie op zijn eigen naam en dan is onze tijd op, maar ook Thijssen zijn energie. De rest werken we later in de week af in huiswerktijd. Als opdrachten heeft hij nog om de alliteratie mooi te versieren met leuke tekeningen en moet hij een Plint-poster maken rond het gedicht (een kunstwerk als achtergrond kiezen en daar het gedicht mooi op plaatsen).


Na een pauze voor Thijssen gaan wij verder met Engels en Frans en Dirkje pakt analyse en statistiek aan. Met de examens van wiskunde in het vooruitzicht zit zij op dit moment vlotjes aan een 16-tal uur wiskunde per week. Dus splitsen we het goed op in de deelgebieden van wiskunde zodat er toch nog zeker genoeg afwisseling is.

Ook het vak Engels doet mee aan de “Week van de poëzie” bij ons en Thijssen werkt hier volledig zelfstandig aan. Zijn opdrachten staan klaar in Google Classroom en dus kan hij alleen verder. Via de website van British Council leest en luistert hij naar het gedicht IMG_1030Mountain Fable” op niveau B1/B2. Voor het vak Engels zijn we ook bezig aan de tweede graad en het examen is ook al gepland ergens in mei. Hij moet ook oefenen om het gedicht goed voor te lezen ’s avonds. Tot slot maakt hij er ook een oefening via Bookwidgets op waar hij moet antwoorden met True of False. Een kwestie van te testen of hij het gedicht ook IMG_1040begrijpt. Later die avond draagt hij het gedicht dus voor na het eten en vertelt hij waarover het gaat. Dat loopt goed maar het voordragen loopt nog niet zoals ik wil: aandacht voor rustpauzes, aandacht trekken met je stem, … Dus dat oefenen we nog een paar keer de volgende dagen en dan doen we het opnieuw en dan kijken we of er vooruitgang zal zijn.

Frans houdt in dat we gezelschapsspelletjes spelen in het Frans. Thijssen kiest voor Cortex. Bij Cortex moet je verschillende opdrachten op tijd doen. Dat kan zijn: onthouden welke onderwerpen op het kaartje staan en opnoemen, zeggen wat er niet bij hoort in de groep,  zeggen waar het weggetje naar toe leidt, zeggen waar er de meeste van zijn in een groep, zeggen waar er twee van in de groep zijn, … Ons eerste idee was om alles in het Frans te doen maar we passen na een try-out onze regels aan. Het mag eerst in het Nederlands om het stuk “om ter snelst” niet kwijt te raken en dan moet het in het Frans. Dus met het online woordenboek van Van Dale op de iPad langs ons, spelen we het spel. Nadat iemand (Thijssen dus telkens) heeft gewonnen overlopen we alle gespeelde kaarten terug en zo herhalen we onze woordenschat nog eens. Ook een goede manier om hem snel te leren werken met het online woordenboek want dat zal op het examen ook moeten gebeuren. Eigenlijk had hij nog zijn dagelijkse Duolingo moeten doen, maar dat is in ons enthousiasme verdwenen uit onze gedachten. Niet erg, gewoon zijn streak verbroken. Er zijn ergere dingen.

En wat heb ik in tussen gedaan terwijl Thijssen zelfstandig Engels deed en tijdens de pauzes? Verder eten gemaakt, een tornooiplanning voor Dirkje voorbereid, en de agenda ingevuld met wat we hebben gedaan. Ik houd elke dag bij wat we precies doen voor elk vak. Dus zoals onze CNN10 kan ik onder een paar vakken kwijt. Daarom is het niet meteen leerstof voor zijn graad, maar het is zeker belangrijk. Ook bekijk ik elke keer zijn ontwikkelingsdoelen en noteer ik wat er aan bod gekomen is. En gewoon door zijn 10 doelen weer te zien, bedenk ik me waar ik dadelijk zeker nog extra aandacht aan ga geven. Dat kan zijn bv lezen van vragen, schematiseren, werken volgens een stappenplan, … Maar nu tijd voor iedereen om middag te eten. Thijssen houdt het bij beschuiten maar Dirkje en ik eten van de erwtenpasta met noten en kalkoen. Even ontspannen voor iedereen. De ene doet dat met YouTube, de ander met een wandeling of met Netflix of met de Australian Open nu.

Daarna gaat Dirkje terug aan de slag met statistiek om 13u. En Thijssen en ik pakken als eerste geschiedenis aan. Voor dit vak zijn we al rustig bezig met de derde graad. Valt het op dat de vakken die we al aflegden en we dus voor verdere graden onder de loep nemen dat deze op maandag vallen? Daar hebben we bewust voor gekozen. Voor deze vakken kunnen we wat meer tijd uitrekken en opfleuren met leukere dingen. Zo krijgen we toch een TGIM (Thank God It’s Monday) en doen we toch iets nuttig en kunnen de week dus goed en leuk starten. Voor geschiedenis keken we de laatste tijd verschillende filmpjes van Ted Ed, Cliphanger, … over Napoleon en het Congres van Wenen. Nu is het tijd om onze opgedane kennis in een tijdlijn te gieten. Wat Thijssen nog weet zet hij al op een tijdlijn uit en terwijl bespreken we die items. Bij elk groot item maakt hij een kleine tekening naar keuze. Die tekeningen helpen hem om het te onthouden maar ook om opeen ontspannen manier bezig te zijn. Als je het over de Franse revolutie hebt en Napoleon dan moet je je les geschiedenis ook wel onderdompelen in Franse termen. Dat kan toch niet anders! Dus we combineren weer wat. Soms moeten we een filmpje herbekijken en moet hij de belangrijkste punten er uit halen. Vind ik zelf al een heel belangrijk leerpunt. Als je dat goed kan, dan kan je aan de slag om zelfstandig nieuwe onderwerpen te bestuderen. En dus kan ik straks weer iets noteren bij mijn ontwikkelingsdoel “leren schematiseren en noteren”.

Na geschiedenis stond er eigenlijk nog Grieks gepland – wat geen vak voor de examens is. Maar door de drukte van het weekend en toch wel enige zenuwachtigheid voor het vertrek naar Oostenrijk op donderdag krijgen de zenuwen de overhand en besluiten we Grieks vandaag niet te doen. Ook dat kan in ons huisonderwijs!

Ondertussen is Dirkje haar aan het klaarmaken om gaan te trainen (tennis) en daarna zelf les gaan te geven. Dus tegen iets na twee vertrekken we richting Tessenderlo. Terwijl Dirkje traint, ga ik mijn conditie wat bijschaven op de looppiste. En Thijssen? Hij gaat zelfstandig aan de slag met programmeren via een MOOC. Hiervoor gebruiken we de MOOC van EdX. En na het programmeren leest hij nog wat in zijn boek over Griekse mythologie. En dan zit Thijssen zijn huisonderwijsdag er bijna op. Alleen ’s avonds nog zijn gedichten voordragen en uitleggen aan papa en Dirkje.

Voor Dirkje gaat haar dag nog wat door. Na het trainen en zelf training geven, gaat ze nog aan de slag met complexe getallen en dan tot slot nog even alles overlopen van die dag om zo alles goed vast te zetten in dat brein. Maar tegen 19u zit haar maandag er ook op en kan ze helemaal ontspannen zonder nog huiswerk.

Mijn dag zat er nog niet helemaal op nadat ik als begeleider ben meegereden naar de tennis in Tessenderlo en Zelem. Buiten de gewoonlijke huishoudelijke taken ga ik nog aan de slag voor techniek. Thijssen werkte al vanaf de start van ons huisonderwijs voor techniek en het praktijkexamen is ook al afgelegd. Maar nu nadert het theorie-examen en dus moeten we zeker aftoetsen aan de hand van de vakfiche of we alle onderwerpen hebben behandeld. Op zich misschien niet echt nodig als ons doel “slagen” voor het examen zou zijn. Hij moet immers nog maar 2% halen op zijn theorie-examen dankzij zijn schitterende cijfers op zijn praktijkexamen. Maar dat vind ik geen goede ingesteldheid. Je gaat een examen maken om het zo goed mogelijk te doen en dus moet je je goed voorbereiden. Dus moet ik nu nog de laatste blok rond biochemie nakijken in de vakfiche. Daarvoor ga ik kijken wat we er al specifiek rond gezien hebben en dat herhalen we. Wat we nog niet hebben gezien ga ik zoeken in andere methodes. Vaak ga ik hiervoor op Polpo van Die Keure kijken. En dan vul ik aan door er oefeningen of info af te halen. Maar zelfs dan zijn de vakfiches vaak nog niet gedekt en duikelen we het internet op. Op zoek naar filmpjes op Ted Ed, Schooltelevisie, CrashCourse, TeachEngineering, ScienceChannel, … Als het deeltje biochemie afgevinkt is in de vakfiche, gooi ik het nog in lesonderwerpen en zelfstandig opdrachten en plan ik het netjes in onze roosters voor de volgende 2 weken. En dan zit ook mijn huisonderwijsdag er op en moet ik er nu echt voor zorgen dat er eten op tafel komt tegen 20u!

Toch ook altijd een beetje zelf examen maken

Altijd spannend, kinderen die examens maken. Dat is ook zo als je kinderen naar school gaan. Maar ik kan je vertellen dat het toch nog net een tikkeltje aparter en (veel) stressstressvoller is bij de examencommissie. Thijssen is dus op dit moment binnen voor zijn examen Techniek Praktijk. En ik moet zeggen, het voelt alsof ik zelf weer examen moet gaan afleggen. Maar dan nog een graadje erger.

Het begint eigenlijk al dat je als huisonderwijzer-ouder instaat voor het hele traject, zowel de leerstof geven als helpen leren en oefenen maar ook als ouder je kind gerust stellen. Je maakt de planning samen zodat je tijdig klaar bent voor het ingeschreven examen en je oefent het examen samen. Een stuk doe je dat ook als je kind op school zit. Maar nu ken je zelf elk tikkeltje van de leerstof. Bij Dirkje uiteraard niet meer, want zij werkt volledig zelfstandig. Maar bij Thijssen ken ik toch zelf ook alle leerstof terug en kan ik eigenlijk zelf weer examen gaan afleggen. Je weet dus heel goed waar het goed zit en wat struikelblokken zijn.

En dan die onbekende factoren bij examens op de examencommissie. Het begint al met naar Brussel gaan: files of treinstakingen, hoe laat vertrekken we, niet te vroeg maar zeker niet te laat daar. En dan gaat hij examen afleggen in een onbekend lokaal bij onbekende leerkrachten op basis van algemene eindtermen. Dus hoe zullen ze het precies vragen en hoe diep moet hij het kennen, zijn 2 vragen die vaak heel moeilijk in te schatten zijn. Op school heb je een handboek en de leerkracht is daar toch op gericht. Waarschijnlijk op de examencommissie de leerkrachten die de examens opstellen ook, maar welk handboek is dat? Bij sommige vakken weet je het al, maar vermits de opstellers wisselen, wisselen dus ook de vraagstellingen.

En je weet dat hij het kan en dat hij de leerstof beheerst, want anders zou ik hem nooit laten gaan. Ik vind immers een belangrijk stuk dat hij moet leren zich zo goed mogelijk voor te bereiden. Maar zal het ook op dat moment lukken. Zoals nu. Hij heeft zijn model van zijn ligfiets helemaal zelf ontworpen en samen met Joeri gemaakt. Dus hij weet er alles van en kon het thuis tijdens onze oefensessies goed uitleggen en goed op de vragen antwoorden. Maar zullen de zenuwen hem parten spelen? Zullen de vragen duidelijk zijn? Wat zal hij krijgen als extra proef? Logische schakelingen, elektrisch circuit, motor bouwen,… Geef toe dat heb je nooit op school. Als je al praktische oefeningen voor techniek moet doen in de eerste graad, dan weet je exact om welke proeven het zal gaan en met welk materiaal. Dus weer een onbekende factor en dus nog een vraag. Zal het lukken met ander materiaal? En eigenlijk durf ik ja antwoorden, want hij heeft zoveel technisch inzicht. Maar toch, zenuwen….

Dus ja, eigenlijk maakt ons heel gezin en zelfs daarbuiten mee examen. Want ook zussen, grootouders, nichten, neven, vrienden,…. weten hoe vaag het kan zijn wat er precies gevraagd zal worden en leven dus mee. Gedeelde stress, is halve stress?

Maar ik weet ook wel dat ze eigenlijk op deze manier zoveel leren. Ze moeten wel met inzicht leren, want iets van buiten leren is nu uitgesloten. Je weet niet hoe je het zal moeten antwoorden of toepassen. En omgaan met zoveel onbekende factoren, zal later heel wat stappen gemakkelijker voor hen maken. Maar ondertussen is het toch best stressvol….

Een (ver)nieuw(d) schooljaar!

Tijdens de vakantieperiode heb ik mijn brein echt wel laten kraken over hoe ik het wil aanpakken dit schooljaar. Wat liep goed vorig schooljaar? Wat moet wijzigen? Wat moeten we wat bijstellen? Wat willen we bereiken?
Dat denkwerk verrichten is iets wat je altijd wel doet als je in het onderwijs staat. Maar vermits ik nu voor “alles” insta, moet ik ook wel zorgen dat “alles” aan bod komt wat ik wil. En met alles bedoel ik ook echt alles (samen met Joeri natuurlijk ook voor een stuk): alle vakken, alle algemene vaardigheden, op alle momenten – op school en thuis. Zo tegen het einde van de vakantie realiseerde ik me dat het toch echt een uitdaging is en dat ik dus goed moet weten waar ik mee bezig ben. Maar we houden van een uitdaging!

lifebegins

Wat willen we nu eigenlijk bereiken met ons huisonderwijs? Wil ik dat ze sneller afstuderen dan op school? Nee, helemaal niet. Moet het op hetzelfde moment zijn? Hoeft niet, maar ik wil niet dat ze jaren gaan achter lopen natuurlijk. Wat vind ik belangrijk dat op mijn kinderen hun “levens-CV” staat? Kennis vind ik sowieso belangrijk. Maar wat ben je met je kennis als je niet kan communiceren, niet kan volhouden, niet kan zoeken, niet durft zoeken, niet durft opnieuw beginnen, niet in stappen leert denken, je grenzen niet durft verleggen …? Niets! Dus heb ik me voor genomen dat ik echt aan een aantal van die dingen wil werken en dat ik het niet uit het oog mag verliezen tijdens het jaar. Want tijdens zo een schooljaar word je soms bang dat je niet alles gezien gaat krijgen en dat je meer examens moet laten maken op de examencommissie. Eigenlijk hetzelfde als dat een leerkracht bang is dat hij/zij het goalleerplan niet afkrijgt. Maar ik ga echt op lange termijn denken en niet per schooljaar . Wat ik hun ga leren, gaan ze veel langer nodig hebben dan enkel voor de examens. En om het niet uit het oog te verliezen en er elke dag terug bij stil te staan heb ik mezelf wat administratie opgelegd. Ik heb een 10-tal ontwikkelingsdoelen opgesteld waar ik aan wil werken. En elke dag noteer ik bij de doelen waar we iets aan hebben gedaan, wat we hebben bereikt of wat moeilijk ging. Op die manier blijft mijn focus hopelijk juist dit schooljaar. Maar het wil dus niet zeggen dat we niet gewoon ook Frans, wiskunde, geschiedenis, … leren. Natuurlijk doen we dat ook! Want wat ben je er mee als je kan communiceren, kan volhouden en kan zoeken, maar je weet niet waarover je moet communiceren of wat je moet zoeken. En ik weet dat dit ook op scholen aan bod komt. Daar ben ik van overtuigd. Maar ik ben er ook van overtuigd dat we dat met onze manier van huisonderwijs toch nog net op een ander niveau kunnen brengen. En maar goed dat ik dat denk, want als ik niet zou geloven in ons huisonderwijsproject zou het niet goed komen natuurlijk.

Wat veranderen we in dit (ver)nieuw(d) schooljaar voor Thijssen?
Ons tijdschema is weer eens anders opgebouwd en na een week staan we er allebei nog positief tegen over. Dus dat is al fijn meegenomen. Dat wil zeggen dat de balans werk-rust voor hem goed zit voorlopig. We starten nu elke dag met “media”. Het lijkt voor hem een rustiger begin, maar we doen daar eigenlijk zo veel in! Media is zo een beetje alles eigenlijk. Op maandag mag hij kiezen en hij koos nu al 2 keer voor “Mythbusters”. Op andere dagen moet hij iets kiezen uit Engels, Frans of Nederlands. En ook dit kan weer van alles zijn: een artikel lezen op national geographic, naar Niouzz kijken op RTBF (tegenhanger van Karrewiet), Ted Ed filmpje kijken, … Maar vanuit onze media werken we altijd verder. We halen er een aantal woorden of begrippen uit en die gaan we verklaren of vertalen. Of we maken een mindmap. Of we passen ons communicatiemodel toe op de media en kijken wat het doel is en welke verbale en non-verbale communicatie er is. Soms brengt zo een filmpje of artikel ons naar de wetenschap of techniek en bekijken we het atoommodel of de werking van een V6 motor of lenzen en hun brandpuntsafstand. Een andere keer voert het ons terug naar de tijd en kijken we wat Joegoslavië nu eigenlijk was. Natuurlijk hebben we ook al rond de orkanen gewerkt. Elke dag brengt zo iets nieuws en onverwachts, zowel voor hem als voor mij. En soms lukt het om de rest van de dag er op af te stemmen, want dan kunnen we het koppelen aan onze geschiedenis of schrijven we er een tekst over voor Nederlands of bekijken we de wetenschappelijke notatie in de wiskunde bijvoorbeeld. En op het einde van dag mag hij iets kiezen om nog iets verder uit te werken rond het onderwerp van de media-opdracht. Dat kan zijn extra info verzamelen en ’s avonds bij het eten vertellen wat hij heeft gevonden of dat kan iets tekenen zijn of …. Alleszins iets wat hij leuk vindt en waardoor hij geprikkeld wordt. We kregen zo al het hele verhaal van de Odyssee te horen. En voor mijn ontwikkelingsdoelen scoor ik ook meteen goed. Want hij leert nieuwsgierig zijn, hij leert dieper graven, hij leert de relatie tussen verschillende items ontdekken, hij leert zelfstandig werken. Hij leert dat we niet in vakjes moeten denken!

Een ander nieuw item wat we invoerden dit schooljaar is het afwerken van taken of voorbereiden van lessen voor de volgende dag. Heel logisch want huiswerk hoort er ook op school bij. Alleen moet Thijssen zelf op een blad noteren wat hij gaat afwerken of voorbereiden en krijgt hij stilaan meer zelfstandigheid in het bepalen wat hij gaat doen. Toch net iets anders dan een voor hem ingevulde Smartschoolagenda of opgelegde taken die voor hem misschien niet nuttig zijn. Hij leert hiermee noteren, plannen en bepalen wat voor hem belangrijk is  en dat zijn voor hem belangrijke werkpunten.
En om op die schoolagenda terug te komen. Onze dagagenda is vooraf opgesteld en weagenda overlopen die elke ochtend. Dat maakt de dag voor hem voorspelbaar. En afwijken van de agenda kan als dat moet. Misschien denk je nu dadelijk: “Dat kan later ook wel niet, zo maar alles aanpassen.” Dat vind ik nu net niet. Volgens mij is het belangrijk om te leren wanneer iets niet meer lukt en dat je dan beter kan overschakelen naar iets anders, voor even of voor de rest van de dag. Voelen wanneer iets niet meer lukt en dan beter iets anders nuttig doen, vind ik zelf een heel belangrijk ontwikkelingsdoel.

En nog een laatste iets wat we invoerden dit jaar. Ze kiezen allebei per 4 maanden een lange-termijn-doel om te realiseren. Hiervoor leren ze in stappen werken en zoeken hoe ze dit moeten aanpakken. Sowieso niet makkelijk voor de ADHD’ers in huis: in stappen langzaam naar iets toe werken. Zelfs het doel kiezen is niet gemakkelijk want er is zo veel te doen. Dirkje gaat haar reis naar Nepal voorbereiden en Thijssen gaat op zijn handen leren lopen. Of het lukt? Dat zullen we zien, maar ze hebben alleszins al hun start genomen. Dus weer “check” op mijn lijstje van ontwikkelingsdoelen.
Elke week kiezen ze ook nog een kort-termijn-doel. Gewoon iets kleins wat ze gaan realiseren die week maar wat niet meteen met hun leerstof heeft te maken. Zo werden er al boekjes gemaakt met begroetingen in 15 talen, gamescènes opgenomen, truien bedrukt, …

En Dirkje? Ik denk dat zij al een heel belangrijk les heeft geleerd bij de start van het nieuwe schooljaar, of eigenlijk een stukje voor 1 september. Toen moest zij gaan plannen en inschrijven voor examens. Wat is haalbaar om tegen wanneer te leren? Hoe verzamel ik de leerstof die ik moet zien? En hoe en waar ga ik me verder in verdiepen? Wat ontbreekt nog volgens de lijst die ik moet kennen?
Daarna de dagplanning maken en blijven doorzetten ook als iets even niet lukt. Dus haar ontwikkelingsdoelen staan op scherp qua doorzetten, zelfstandigheid, nieuwsgierigheid, afbakenen, ….

En ik noteer elke avond braaf hoe ze in die verschillende doelen gegroeid zijn of hoe ze hun grens hebben gevonden die dag. Dus ik zal het dit jaar niet uit het oog verliezen, want die ontwikkelingsdoelen overal in integreren is toch één van de hoofdredenen waarom we kozen voor huisonderwijs!

 

 

 

Vakantie of vakantie…?

Als je kinderen naar school gaan is het heel simpel, de school (secundair) bepaalt wanneer ze in juni al vrij zijn en op 1 september gaat iedereen terug naar school. Maar wat doe je als je huisonderwijs geeft? Werk je een beetje verder? Werk je helemaal verder? Neem je een aantal weken echt vrij? Neem je 2 maanden vrij?

Ik moet zeggen dat het eindelijk duidelijk wordt voor ons en het is toch al eind augustus. Dus het wordt tijd. De vakantie is soms een rollercoaster geweest voor me. De ene dag dacht ik: “Nee, echt vakantie, niks doen!”. De andere dag klom de rollercoaster een beetje rollercoasteromhoog en dacht ik: ” Een beetje werken. Gewoon eens wat Frans, of een beetje wiskunde, of iets geschiedenis”. En dan kwamen we boven op de top met onze rollercoaster en dan dacht ik: “Nee, we gaan echt werken. We stellen terug ons schema op!”. Maar dan denderde onze rollercoaster in een rotvaart naar beneden om de deksel op mijn neus te krijgen. Ofwel zeggen mijn “leerlingen” NEE ofwel komen we er gewoon niet toe met alle leuke activiteiten die er zijn in de vakantie.

Dus wat hebben we gedaan? Een beetje van alles, maar het echte werken alleszins niet. In het begin van de vakantie konden we per week nog wel een aantal dingen doen: eens een wiskunde-oefening, eens een filmpje kijken, een beetje Frans, een beetje freewriting,… Maar dan ga je echt op vakantie naar het buitenland en daar komt het natuurlijk niet aan bod. Gelukkig maar, zou ik zelf ook niet willen. Maar als je dan thuis komt, merk je wel dat je uit dat ritme bent. En soms doe ik een halve poging maar plots geraken mijn schema’s niet meer afgewerkt. Er komt een tenniswedstrijd tussen, of een online-afspraak om te gamen, of gewoon een leuke dag.

Maar ik moet toegeven dat het gevoel blijft knagen. En willen of niet, je laat je toch altijd beïnvloeden. Je komt mensen tegen en die zeggen: “Maar nu hebben ze toch wel echt vakantie?” Maar aan de andere kant merk je dat andere huisonderwijzers wel maar 3 of 4 weken vrij nemen en terug starten en dus denk je als nieuweling in huisonderwijsland:”Oh jee, moet ik nu ook niet terug beginnen?”. Of je hoort huisonderwijzers of leerkrachten klagen over hoeveel jongeren kwijt geraken in een vakantie en dan word ik weer bang dat ik bij Thijssen toch niet op tijd klaar geraak. Want het eerste plan was om wel ongeveer op tempo te blijven met de gewone school. Met Dirkje heb ik daar niet zoveel zorgen rond omdat ik weet dat ze op korte termijn heel wat kan verwerken.

Maar kijk zo heb ik weer heel veel geleerd tijdens onze zomervakantie. Ik probeer me niet te veel aan te trekken van wat andere mensen zeggen of vooral “niet zeggen” maar wat hun houding of gezicht me duidelijk maakt. Maar toch laat je je er door beïnvloeden, ja ik dus ook. Maar het zet je aan het denken, want ik hou niet zo van dat op en af slingeren tussen wat ik wil en denk. En dat is dan een voordeel, want je gaat echt nadenken hoe je het wil. Dus ik ben uit mijn rollercoaster gestapt.

En mijn idee is weer wat duidelijker geworden. We werken in de vakantie maar op een andere manier zodat het niet te veel lijkt op werken. We kijken bijvoorbeeld naar de film “Gods of Egypt” in het Engels en praten er over tussendoor. Dus zo hebben we al Engels en geschiedenis in 1 klap. Of Thijssen is heel veel gaan lezen in de vakantie (Joepie! Ik smeek al jaren aan Dirkje, Thijssen en nichtje Juline om eens een boek te lezen!) en dat vind ik super. Hij heeft de 5 boeken van Percy Jackson gelezen en is nu bezig aan de percyjacksonreeks van “De helden van Olympus”. Hij is gebeten door de Griekse mythologie, dus weer geschiedenis en Nederlands. Dirkje kijkt regelmatig naar het nieuws of ze zet een serie op op Netflix met de Franse ondertiteling. En zo kan ik nog wat doorgaan…. Dus eigenlijk ben ik tevreden.

Ik deed af en toe een halfslachtige poging voor wiskunde of zo, maar eigenlijk moet dat niet. Laat ze rusten, genieten, leuke dingen doen, met vrienden optrekken,… En we komen er wel. Moet dat volgens het tempo van het school? Niet helemaal voor mij, niet meer. Ik wil natuurlijk niet dat ze jaren gaan achterlopen. Maar moet Thijssen zijn eerste graad exact af zijn in juni 2018? Nee, helemaal niet. Want hij heeft al zoveel meer geleerd. Letterlijk, want hij heeft al fysica en techniek van de hogere jaren gehad. Hij is al Engels voor tweede en derde graad bezig.

stopMaar bovenal heeft hij geleerd wat zijn ritme is. En dat is zo veel belangrijker. Hij voelt beter zijn grens en wij hebben ook beter geleerd dat na een leuke uitstap toch de volgende dag een beetje rust hoort voor hem. En Dirkje? Zij heeft zoveel discipline en inzet geleerd met haar tennis, maar ook zij heeft geleerd wanneer het goed is om rust te nemen. Dus ik ben tevreden, en Joeri ook. Onze kinderen hebben geleerd er voor te gaan, maar ook geleerd wanneer het goed is om een stapje terug te doen. En dat is iets wat bij mee veel langer heeft geduurd om te leren…

En 1 september? Daar gaan we nog een knaldag van maken!

1sept

Zo veel verschillende snelheden..

Er zitten zo veel verschillende snelheden in het werken van Thijssen, dat het soms zo verbazend goed gaat en soms zo frustrerend kan zijn. Maar 1 ding is zeker: het is altijd een uitdaging. En laat ik nu net van uitdagingen houden…

In mijn blogs heb je al vaker kunnen lezen dat het onvoorspelbare ritme waar Thijssen mee zal werken een grote uitdaging is geweest en blijft. Tot nu tot was het voor mij vooral afhankelijk van hoe vol zijn hoofd zat. En dat kan wisselen van minuut tot minuut. En ik weet natuurlijk al langer dat het ook wel afhangt van de manier waarop ik iets aanpak, maar toch… de impact van onze andere manier van werken deze week had ik weer niet zien aankomen.

Met de uitdaging van de grote  vakantie voor ons was ik aan het nadenken hoe we kunnen verder werken op een rustig tempo zonder dat hij het echt merkt. Want ik mag niet vergelijken met zijn vrienden van hem. Ik mag niet vergelijken met het feit dat hij niet moest studeren tijdens de voorbije examenperiode, maar hij mag wel vergelijken met hun vrije dagen na de examenperiode. Tja, zijn eigen logica. Dus nadenken en puzzelen… Maar soms is de beste manier alles loslaten en het een beetje vanzelf laten komen. Niet makkelijk voor een controlefreak, dat kan ik je zeggen.

Dus afgelopen maandagochtend dacht ik: “Ok, we gaan iets doen wat hij leuk vindt en wat educatief is. Of het nu moet gezien worden volgens leerplan of niet.” Dus begonnen we aan een projectje met onze Engino, namelijk een geautomatiseerd huis bouwen. Zoiets bouwen vindt hij leuk. Maar gaandeweg kwamen ideeën, obstakels, leermomenten, … En het werd eigenlijk een fijne week. Nadat het bouwen in Engino aansloeg ging ik nadenken om alle vakken voor de examencommissie er wat bij te betrekken. 19458194_10213445245185317_678585433_n

En eigenlijk als je even de tijd durft nemen om te bedenken hoe je dat allemaal gaat combineren, gaat dat vlot. En zoveel moest ik niet voorbereiden want hij moet het eigenlijk zelf doen. Toen ik dat Sjef Drummen van Agora enkele weken geleden tijdens zijn voordracht op UCLL hoorde beweren, twijfelde ik er nog aan. Maar het is waar… ik heb veel minder moeten voorbereiden, ik heb alleen nagedacht welke richtingen we konden uitgaan. En het leuke was… tegen het einde van de week bracht Thijssen zelf ook dingen aan. En toen was de motivatie en het doorzettingsvermogen er echt. Schitterend om mee te maken.

Met dat hij het huis aan het bouwen was en de instructies aan het volgen was, kwam weer tot uiting hoe moeilijk het is om instructies te volgen als die niet logisch voor hem zijn. En vooral als ze het huis niet symmetrisch opbouwen qua soort blokjes, terwijl dat wel kan. Of als de volgorde van het bouwen niet logisch is voor hem. Niet gemakkelijk, maar natuurlijk een goede eigenschap om een plan en instructies in twijfel te brengen en verbeteringen te zien. Het liet toch ook weer een obstakel zien waar hij telkens moet overstappen, maar hij deed het. Ook al moesten we daardoor af en toe een pauze inlassen.IMG_8620
Met het bouwen van het huis kregen we ook een herhaling van een stukje van techniek en programmeren, nl. denken in invoer-verwerking-uitvoeren en sensoren en actuatoren. Maar we keken ook naar de constructie en de stevigheid van het huis. En terwijl Thijssen bouwde, luisterden we naar House-muziek en zochten we op wat House-muziek eigenlijk is. Kan het toepasselijker ;-). Later in de week gaf ik opdrachten wat er geautomatiseerd moest worden en tekende Thijssen de logische schema’s uit om ze vervolgens gaan te programmeren. En ja hoor, als hij op de knop drukte aan de deur, ging de deur open en de ventilator aan bijvoorbeeld.
Aan ons huis bouwen koppelden we ook wat Franse woordenschat. Hij moest zelf 6 onderdelen van een huis kiezen, een figuur er van zoeken op internet en vertaling zoeken. Vervolgens moest hij de figuur en de vertaling mooi ordenen in een tabel in Word. Dus we hadden meteen Frans en informatica gecombineerd. En hij mocht de woorden kiezen die we gingen vertalen dus dat vond hij ook al leuk. Veel leuker dan woordenschat uit een handboek leren, want nu kon hij zelf bepalen welke woorden hij belangrijk vond om te leren. En natuurlijk waren er een paar bij die hij nog kende, maar is dat erg? Nee, want ze zijn weer eens herhaald en hij was enthousiast
Verder keken we naar filmpjes waarin de woordenschat rond “la maison” werd herhaald en wat uitgebreid. En aan de hand van een plattegrond moest hij uitleggen in het Frans waar welke kamer ligt of rennen door ons huis om de juiste benaming van een kamer op een post-it te schrijven en deze post-it gaan op te hangen. En dit alles hebben we overgoten met een sausje van vervoegingen: tegenwoordige tijd en verleden tijd. Zoveel leuker dan gewoon Frans uit een handboek te leren.

Maar in de loop van de week maakten we allerlei combinaties van vakken en altijd vanuit 1 vertrekpunt, namelijk ons huis. Zo gingen we bijvoorbeeld kijken naar de woningen doorheen de geschiedenis. We konden vanuit onze lessen geschiedenis al overlopen hoe de woonplaatsen evolueerden in de oudste tijden en we bekeken ook nog eens het gebruikte materiaal. We gingen kijken wat we al wisten over de volgende tijden en gebruikten hierbij de tijdsbalk om de perioden te herhalen. Maar we keken ook naar een filmpje “Housing through the centuries” en vanuit ons huis kwamen we ook aan bij steden en urbanisatie. We keken een TedEd-filmpje om zo ook terwijl ons Engels bij te spijkeren, “Urbanization and the evolution of cities across 10,000 years“. En we lossen altijd de vragen op die bij het filmpje horen want zo oefenen we al weer voor de luisteroefeningen van zijn Engels examen. Maar door na te denken over urbanisatie gingen we ook denken aan de steden waar we al geweest waren en of we een verschil wisten in hun opbouw. Dus we zochten in Google maps Brussel, Barcelona en New York op en zagen duidelijk de verschillen. Hij wist zelfs nog van een aantal jaren geleden in Barcelona waarom de hoeken van de straten afgevlakt zijn. Dus wat hij leuk vindt, onthoudt hij echt heel goed!

Dirkje gaf ons wat meer uitleg over de bouw van de steden volgens de Grieken en de Romeinen en middeleeuwse steden. Dus onze combinatie van aardrijkskunde, geschiedenis en Engels was geslaagd.
De Romeinen en de steden brachten ons dan weer bij een filmpje over de beveiliging van steden vroeger en zo keken we – alweer- naar een TedEd Filmpje met als titel “The city of walls, Constantinople“. Daar kwam de term metropool in en hij vroeg uit zichzelf wat dat was (Joepi! Juiste mentaliteit! Vragen stellen en je leren zelf sturen). Dus gingen we op zoek naar wat een metropool precies is. En weer aardrijkskunde, geschiedenis, Engels in 1 keer.

Maar we integreerden ook wiskunde uiteraard. We gingen de muuroppervlakte en het volume berekenen van het gebouwde huis met Engino. De grootste moeilijkheid ligt daarin nog altijd dat je soms moet loslaten. Je kan niet perfect meten en om volume- en oppervlakteberekeningen te oefenen moet dat ook niet. Je moet durven afronden. Maar hoe weet je dat je zo precies mogelijk afrondt? Dat blijft de uitdaging… Weer een obstakeltje om over te stappen.

Natuurwetenschappen integreerden we door te bedenken dat ook ons lichaam een huis is voor … microben. Dus we keken weer een TedEd-filmpje (het is wel duidelijk dat ik fan ben van TedEd) over “you are your microbes“. En natuurlijk hadden we daar weer Engels bij en losten we onze vraagjes op. Maar wat belangrijker voor mij was dat Thijssen zelf besloot waarom het dus toch belangrijk was dat hij gevarieerder zou gaan eten. Het besef komt er stilaan, en de praktijk nog stiller… Maar we zijn op weg. Dat besef dat je moet gevarieerd eten was na een obstakeltje weer een klein vreugdemoment. Maar ook de tuin rond een huis bracht ons bij de planten en dus bij fotosynthese!

En het leuke aan deze hele andere manier van werken was dat Thijssen op een bepaald moment vroeg of hij ook zijn droomhuis van de toekomst mocht ontwerpen in Scrap Mechanic. Tuurlijk! En ik kon zo spontaan “tuurlijk” zeggen, omdat ik ook de voorafgemaakte planning had weggelaten en dus op dat moment was er niets los te laten. Mijn enige doel deze week was om plezier te krijgen in leren en zelf op zoek te gaan of aan te brengen wat hij zou willen leren. We gingen eerst fantaseren over hoe een huis in de toekomst er zou uitzien en wat er allemaal mogelijk zou zijn. Eerst kreeg ik niet echt een verhaal te horen. Fantaseren blijft moeilijk, want hoe weet je dat het zo zal zijn? De nuchtere kijk zonder fantasie met ASS is dan een obstakeltje om over te stappen. Maar via kleinere vraagjes kwamen we er en plots kreeg ik een heel betoog over een huis gebouwd uit nanobots en dat je dan je huis telkens kan aanpassen en veranderen. En we hadden er ook weer een spreekoefening bij voor Nederlands.
En hij ging aan de slag in Scrap Mechanic. Maar als we dan weer eens op een bepaald moment verder werkten aan onze logische schema’s en het programmeren met Engino, zei hij plots: “Nu weet ik waarom dat dient wat een tijdje geleden bij gekomen is in Scrap Mechanic. Nu kan ik dat wel!” Dus even goed vragen via allerlei kleine vraagjes en hij had doorgekregen waar die AND, OR, XOR, XAND, .. voor stond in Scrap Mechanic. Zalig als er tijdens het werken van die verbindingen worden gelegd. En dat kan je volgens mij alleen krijgen als je zonder stress en druk werkt. Dus hij ging aan de slag met die poorten en automatiseerde zijn huis ook in Scrap Mechanic. Of ik moet zeggen “automatiseert” want zijn huis is nog lang niet af. Het moet ook allemaal meteen precies goed zijn. Dus daar moet ik ook vrede mee nemen dat het net iets langer duurt dan de planning die toch weer spontaan ontstaat in mijn hoofd. Loslaten dus… want iets leren afwerken en volharden vind ik dan toch nog net belangrijker dan extra oefeningen wiskunde of Frans.
Toen we donderdag even overliepen hoe je bij een ontwerpproces te werk gaat, zei hij dat ik hem ook zo een moeilijkere opdracht moest geven rond logische schakelingen. IMG_8623Hij wou een echte opdracht met een probleemstelling. Hij zou het dan bouwen in Scrap Mechanic. En ja hoor,… daar was de intrinsieke motivatie en het doorzettingsvermogen. Anders waakt Thijssen zelf erg over de tijd die we werken. Het mag niet langer duren dan gepland, maar nu werkte hij door tot hij de oplossing had gevonden. Knap! Dus toen werd het voor mij duidelijk dat zijn tempo niet alleen wordt bepaald door een hoofd dat vol zit, maar dat als ik op een bepaald moment die intrinsieke motivatie er bij krijg en het niet te gemakkelijk maak, dat hij dan enorm gebeten is. En ik had niet de gemakkelijkste opdracht (eigenlijk een opdracht van niveau voor een paar jaar later) gegeven en hij had dat schitterend gerealiseerd.
Maar dat is het moeilijke dus: het moment en het juiste niveau. Je moet op het juiste moment dat juiste niveau aanbieden. Want als zijn hoofd echt vol zit dan kan een uitdagende oefening zo veel stress geven, maar op een ander moment klaart de hemel dan op. Dus nog een uitdaging er bij. Maar als je ziet dat het werkt door weer eens op een andere manier te werken dan geeft dat zo ongelooflijk veel energie. En zo lang als soms een oefening in een handboek kan duren, zo neemt hij een heel andere snelheid als de opdracht vanuit hem komt. Dus intrinsieke motivatie werkt echt, maar die altijd krijgen is een andere uitdaging.
Is huisonderwijs dus saai? Nee nooit, maar soms twijfel je wel eens aan je keuze. Maar na zo een leuke week en als je dan ziet dat iemand plots gebeten geraakt en zelf achter een opdracht vraagt dan ben ik oprecht blij. En dan weet ik waar ik het om deed. Ja, dit is wat ik wou. Zelf op ontdekking leren gaan en dingen in vraag stellen en dan durven doorzetten om het antwoord te vinden. Het geeft dan zoveel energie en vooral ook zoveel ideeën. Voor volgende week zitten er nog heel wat ideeën in mijn hoofd:

  • werken rond leningen, subsidies en intresten
  • materialen en gesteenten die worden gebruikt bij het bouwen en hun vindplaatsen
  • schrijfoefening om je eigen huis te omschrijven
  • met onze 3D pen een huis maken
  • foto’s met onze stikbot maken voor bekende gebouwen d.m.v. een green screen
  • uitstap naar een werf
  • beroepen in de bouw ontdekken
  • duurzaam bouwen
  • uitstap naar huis van de toekomst
  • fases in de bouw van een huis

Maar wat het zal worden? Dat zullen we zien, ik kan een beetje sturen en aanbieden, maar het is Thijssen die mee richting geeft en die onze snelheid bepaalt. Een overgang naar een volgend onderwerp zit ook al in mijn hoofd. Het komt na dit onderwerp perfect uit om te kijken naar hoe de eerste steden ontstonden en de machtige piramides in het Nabije Oosten. En vermits we dit gaan doen aan de hand van een aantal filmen, gaan we ook de techniek rond film meenemen. Dus ideeën genoeg weer! Maar wat zal het echt worden? Ik laat het los en ik probeer de vakantie door te brengen met op een leuke manier te laten leren, onbewust! En misschien staan we tegen september dan weer een stap verder en durf ik planningen altijd maar beter loslaten, en Thijssen ook. En komt het leren altijd meer en meer vanuit hem. Maar dat verwacht ik nu nog niet. Daar is hij ook sowieso wel erg jong nog voor. Maar als ik dat kan bereiken, dan ben ik best trots op ons allebei.

Oh ja en wie zich afvraagt hoe het met Dirkje gaat? Prima, ze heeft er een weekje Spanje opzitten, wat ze best vermoeiend vond. Een hele dag te midden van alleen maar Spaans, vraagt heel veel concentratie. En dan ook nog eens meeleven in een Argentijns gezin met een echt zuiders ritme…tja dan ga je niet zo vroeg eten en slapen. Maar het was een IMG_8548ervaring en de Spaanse les viel ook goed mee. Maar ze leerde zo veel bij zoals alleen het vliegtuig nemen, zelf haar TGV regelen en alleen een onbekend station binnen stappen. Daar alles zelf moeten regelen in het Spaans. Ik kan zeggen dat mijn meid behoorlijk zelfstandig geworden is op een week tijd. En ondertussen legde ze ook haar eerste examen – mondeling Engels- af en slaagde met glans. Dus uitdaging genoeg voor haar, en ook voor Joeri en mij om los te laten. En studeren? Schitterend, ze heeft zoveel interesses zodat ze zoveel extra opzoekt voor haar examen aardrijkskunde! Zalig om te zien en mee te maken. Wanneer ze studeert, vraagt ze haar af of het zo ook is of dat ze het begrijpt en bij twijfel gaat ze gewoon zelf verder op zoek naar uitleg op het internet.

Je ziet met alle obstakels die ook in huisonderwijs zitten, merken we ook onze groei. En dat geeft ons energie!