Toch ook altijd een beetje zelf examen maken

Altijd spannend, kinderen die examens maken. Dat is ook zo als je kinderen naar school gaan. Maar ik kan je vertellen dat het toch nog net een tikkeltje aparter en (veel) stressstressvoller is bij de examencommissie. Thijssen is dus op dit moment binnen voor zijn examen Techniek Praktijk. En ik moet zeggen, het voelt alsof ik zelf weer examen moet gaan afleggen. Maar dan nog een graadje erger.

Het begint eigenlijk al dat je als huisonderwijzer-ouder instaat voor het hele traject, zowel de leerstof geven als helpen leren en oefenen maar ook als ouder je kind gerust stellen. Je maakt de planning samen zodat je tijdig klaar bent voor het ingeschreven examen en je oefent het examen samen. Een stuk doe je dat ook als je kind op school zit. Maar nu ken je zelf elk tikkeltje van de leerstof. Bij Dirkje uiteraard niet meer, want zij werkt volledig zelfstandig. Maar bij Thijssen ken ik toch zelf ook alle leerstof terug en kan ik eigenlijk zelf weer examen gaan afleggen. Je weet dus heel goed waar het goed zit en wat struikelblokken zijn.

En dan die onbekende factoren bij examens op de examencommissie. Het begint al met naar Brussel gaan: files of treinstakingen, hoe laat vertrekken we, niet te vroeg maar zeker niet te laat daar. En dan gaat hij examen afleggen in een onbekend lokaal bij onbekende leerkrachten op basis van algemene eindtermen. Dus hoe zullen ze het precies vragen en hoe diep moet hij het kennen, zijn 2 vragen die vaak heel moeilijk in te schatten zijn. Op school heb je een handboek en de leerkracht is daar toch op gericht. Waarschijnlijk op de examencommissie de leerkrachten die de examens opstellen ook, maar welk handboek is dat? Bij sommige vakken weet je het al, maar vermits de opstellers wisselen, wisselen dus ook de vraagstellingen.

En je weet dat hij het kan en dat hij de leerstof beheerst, want anders zou ik hem nooit laten gaan. Ik vind immers een belangrijk stuk dat hij moet leren zich zo goed mogelijk voor te bereiden. Maar zal het ook op dat moment lukken. Zoals nu. Hij heeft zijn model van zijn ligfiets helemaal zelf ontworpen en samen met Joeri gemaakt. Dus hij weet er alles van en kon het thuis tijdens onze oefensessies goed uitleggen en goed op de vragen antwoorden. Maar zullen de zenuwen hem parten spelen? Zullen de vragen duidelijk zijn? Wat zal hij krijgen als extra proef? Logische schakelingen, elektrisch circuit, motor bouwen,… Geef toe dat heb je nooit op school. Als je al praktische oefeningen voor techniek moet doen in de eerste graad, dan weet je exact om welke proeven het zal gaan en met welk materiaal. Dus weer een onbekende factor en dus nog een vraag. Zal het lukken met ander materiaal? En eigenlijk durf ik ja antwoorden, want hij heeft zoveel technisch inzicht. Maar toch, zenuwen….

Dus ja, eigenlijk maakt ons heel gezin en zelfs daarbuiten mee examen. Want ook zussen, grootouders, nichten, neven, vrienden,…. weten hoe vaag het kan zijn wat er precies gevraagd zal worden en leven dus mee. Gedeelde stress, is halve stress?

Maar ik weet ook wel dat ze eigenlijk op deze manier zoveel leren. Ze moeten wel met inzicht leren, want iets van buiten leren is nu uitgesloten. Je weet niet hoe je het zal moeten antwoorden of toepassen. En omgaan met zoveel onbekende factoren, zal later heel wat stappen gemakkelijker voor hen maken. Maar ondertussen is het toch best stressvol….

Advertenties

Een (ver)nieuw(d) schooljaar!

Tijdens de vakantieperiode heb ik mijn brein echt wel laten kraken over hoe ik het wil aanpakken dit schooljaar. Wat liep goed vorig schooljaar? Wat moet wijzigen? Wat moeten we wat bijstellen? Wat willen we bereiken?
Dat denkwerk verrichten is iets wat je altijd wel doet als je in het onderwijs staat. Maar vermits ik nu voor “alles” insta, moet ik ook wel zorgen dat “alles” aan bod komt wat ik wil. En met alles bedoel ik ook echt alles (samen met Joeri natuurlijk ook voor een stuk): alle vakken, alle algemene vaardigheden, op alle momenten – op school en thuis. Zo tegen het einde van de vakantie realiseerde ik me dat het toch echt een uitdaging is en dat ik dus goed moet weten waar ik mee bezig ben. Maar we houden van een uitdaging!

lifebegins

Wat willen we nu eigenlijk bereiken met ons huisonderwijs? Wil ik dat ze sneller afstuderen dan op school? Nee, helemaal niet. Moet het op hetzelfde moment zijn? Hoeft niet, maar ik wil niet dat ze jaren gaan achter lopen natuurlijk. Wat vind ik belangrijk dat op mijn kinderen hun “levens-CV” staat? Kennis vind ik sowieso belangrijk. Maar wat ben je met je kennis als je niet kan communiceren, niet kan volhouden, niet kan zoeken, niet durft zoeken, niet durft opnieuw beginnen, niet in stappen leert denken, je grenzen niet durft verleggen …? Niets! Dus heb ik me voor genomen dat ik echt aan een aantal van die dingen wil werken en dat ik het niet uit het oog mag verliezen tijdens het jaar. Want tijdens zo een schooljaar word je soms bang dat je niet alles gezien gaat krijgen en dat je meer examens moet laten maken op de examencommissie. Eigenlijk hetzelfde als dat een leerkracht bang is dat hij/zij het goalleerplan niet afkrijgt. Maar ik ga echt op lange termijn denken en niet per schooljaar . Wat ik hun ga leren, gaan ze veel langer nodig hebben dan enkel voor de examens. En om het niet uit het oog te verliezen en er elke dag terug bij stil te staan heb ik mezelf wat administratie opgelegd. Ik heb een 10-tal ontwikkelingsdoelen opgesteld waar ik aan wil werken. En elke dag noteer ik bij de doelen waar we iets aan hebben gedaan, wat we hebben bereikt of wat moeilijk ging. Op die manier blijft mijn focus hopelijk juist dit schooljaar. Maar het wil dus niet zeggen dat we niet gewoon ook Frans, wiskunde, geschiedenis, … leren. Natuurlijk doen we dat ook! Want wat ben je er mee als je kan communiceren, kan volhouden en kan zoeken, maar je weet niet waarover je moet communiceren of wat je moet zoeken. En ik weet dat dit ook op scholen aan bod komt. Daar ben ik van overtuigd. Maar ik ben er ook van overtuigd dat we dat met onze manier van huisonderwijs toch nog net op een ander niveau kunnen brengen. En maar goed dat ik dat denk, want als ik niet zou geloven in ons huisonderwijsproject zou het niet goed komen natuurlijk.

Wat veranderen we in dit (ver)nieuw(d) schooljaar voor Thijssen?
Ons tijdschema is weer eens anders opgebouwd en na een week staan we er allebei nog positief tegen over. Dus dat is al fijn meegenomen. Dat wil zeggen dat de balans werk-rust voor hem goed zit voorlopig. We starten nu elke dag met “media”. Het lijkt voor hem een rustiger begin, maar we doen daar eigenlijk zo veel in! Media is zo een beetje alles eigenlijk. Op maandag mag hij kiezen en hij koos nu al 2 keer voor “Mythbusters”. Op andere dagen moet hij iets kiezen uit Engels, Frans of Nederlands. En ook dit kan weer van alles zijn: een artikel lezen op national geographic, naar Niouzz kijken op RTBF (tegenhanger van Karrewiet), Ted Ed filmpje kijken, … Maar vanuit onze media werken we altijd verder. We halen er een aantal woorden of begrippen uit en die gaan we verklaren of vertalen. Of we maken een mindmap. Of we passen ons communicatiemodel toe op de media en kijken wat het doel is en welke verbale en non-verbale communicatie er is. Soms brengt zo een filmpje of artikel ons naar de wetenschap of techniek en bekijken we het atoommodel of de werking van een V6 motor of lenzen en hun brandpuntsafstand. Een andere keer voert het ons terug naar de tijd en kijken we wat Joegoslavië nu eigenlijk was. Natuurlijk hebben we ook al rond de orkanen gewerkt. Elke dag brengt zo iets nieuws en onverwachts, zowel voor hem als voor mij. En soms lukt het om de rest van de dag er op af te stemmen, want dan kunnen we het koppelen aan onze geschiedenis of schrijven we er een tekst over voor Nederlands of bekijken we de wetenschappelijke notatie in de wiskunde bijvoorbeeld. En op het einde van dag mag hij iets kiezen om nog iets verder uit te werken rond het onderwerp van de media-opdracht. Dat kan zijn extra info verzamelen en ’s avonds bij het eten vertellen wat hij heeft gevonden of dat kan iets tekenen zijn of …. Alleszins iets wat hij leuk vindt en waardoor hij geprikkeld wordt. We kregen zo al het hele verhaal van de Odyssee te horen. En voor mijn ontwikkelingsdoelen scoor ik ook meteen goed. Want hij leert nieuwsgierig zijn, hij leert dieper graven, hij leert de relatie tussen verschillende items ontdekken, hij leert zelfstandig werken. Hij leert dat we niet in vakjes moeten denken!

Een ander nieuw item wat we invoerden dit schooljaar is het afwerken van taken of voorbereiden van lessen voor de volgende dag. Heel logisch want huiswerk hoort er ook op school bij. Alleen moet Thijssen zelf op een blad noteren wat hij gaat afwerken of voorbereiden en krijgt hij stilaan meer zelfstandigheid in het bepalen wat hij gaat doen. Toch net iets anders dan een voor hem ingevulde Smartschoolagenda of opgelegde taken die voor hem misschien niet nuttig zijn. Hij leert hiermee noteren, plannen en bepalen wat voor hem belangrijk is  en dat zijn voor hem belangrijke werkpunten.
En om op die schoolagenda terug te komen. Onze dagagenda is vooraf opgesteld en weagenda overlopen die elke ochtend. Dat maakt de dag voor hem voorspelbaar. En afwijken van de agenda kan als dat moet. Misschien denk je nu dadelijk: “Dat kan later ook wel niet, zo maar alles aanpassen.” Dat vind ik nu net niet. Volgens mij is het belangrijk om te leren wanneer iets niet meer lukt en dat je dan beter kan overschakelen naar iets anders, voor even of voor de rest van de dag. Voelen wanneer iets niet meer lukt en dan beter iets anders nuttig doen, vind ik zelf een heel belangrijk ontwikkelingsdoel.

En nog een laatste iets wat we invoerden dit jaar. Ze kiezen allebei per 4 maanden een lange-termijn-doel om te realiseren. Hiervoor leren ze in stappen werken en zoeken hoe ze dit moeten aanpakken. Sowieso niet makkelijk voor de ADHD’ers in huis: in stappen langzaam naar iets toe werken. Zelfs het doel kiezen is niet gemakkelijk want er is zo veel te doen. Dirkje gaat haar reis naar Nepal voorbereiden en Thijssen gaat op zijn handen leren lopen. Of het lukt? Dat zullen we zien, maar ze hebben alleszins al hun start genomen. Dus weer “check” op mijn lijstje van ontwikkelingsdoelen.
Elke week kiezen ze ook nog een kort-termijn-doel. Gewoon iets kleins wat ze gaan realiseren die week maar wat niet meteen met hun leerstof heeft te maken. Zo werden er al boekjes gemaakt met begroetingen in 15 talen, gamescènes opgenomen, truien bedrukt, …

En Dirkje? Ik denk dat zij al een heel belangrijk les heeft geleerd bij de start van het nieuwe schooljaar, of eigenlijk een stukje voor 1 september. Toen moest zij gaan plannen en inschrijven voor examens. Wat is haalbaar om tegen wanneer te leren? Hoe verzamel ik de leerstof die ik moet zien? En hoe en waar ga ik me verder in verdiepen? Wat ontbreekt nog volgens de lijst die ik moet kennen?
Daarna de dagplanning maken en blijven doorzetten ook als iets even niet lukt. Dus haar ontwikkelingsdoelen staan op scherp qua doorzetten, zelfstandigheid, nieuwsgierigheid, afbakenen, ….

En ik noteer elke avond braaf hoe ze in die verschillende doelen gegroeid zijn of hoe ze hun grens hebben gevonden die dag. Dus ik zal het dit jaar niet uit het oog verliezen, want die ontwikkelingsdoelen overal in integreren is toch één van de hoofdredenen waarom we kozen voor huisonderwijs!

 

 

 

Zo veel verschillende snelheden..

Er zitten zo veel verschillende snelheden in het werken van Thijssen, dat het soms zo verbazend goed gaat en soms zo frustrerend kan zijn. Maar 1 ding is zeker: het is altijd een uitdaging. En laat ik nu net van uitdagingen houden…

In mijn blogs heb je al vaker kunnen lezen dat het onvoorspelbare ritme waar Thijssen mee zal werken een grote uitdaging is geweest en blijft. Tot nu tot was het voor mij vooral afhankelijk van hoe vol zijn hoofd zat. En dat kan wisselen van minuut tot minuut. En ik weet natuurlijk al langer dat het ook wel afhangt van de manier waarop ik iets aanpak, maar toch… de impact van onze andere manier van werken deze week had ik weer niet zien aankomen.

Met de uitdaging van de grote  vakantie voor ons was ik aan het nadenken hoe we kunnen verder werken op een rustig tempo zonder dat hij het echt merkt. Want ik mag niet vergelijken met zijn vrienden van hem. Ik mag niet vergelijken met het feit dat hij niet moest studeren tijdens de voorbije examenperiode, maar hij mag wel vergelijken met hun vrije dagen na de examenperiode. Tja, zijn eigen logica. Dus nadenken en puzzelen… Maar soms is de beste manier alles loslaten en het een beetje vanzelf laten komen. Niet makkelijk voor een controlefreak, dat kan ik je zeggen.

Dus afgelopen maandagochtend dacht ik: “Ok, we gaan iets doen wat hij leuk vindt en wat educatief is. Of het nu moet gezien worden volgens leerplan of niet.” Dus begonnen we aan een projectje met onze Engino, namelijk een geautomatiseerd huis bouwen. Zoiets bouwen vindt hij leuk. Maar gaandeweg kwamen ideeën, obstakels, leermomenten, … En het werd eigenlijk een fijne week. Nadat het bouwen in Engino aansloeg ging ik nadenken om alle vakken voor de examencommissie er wat bij te betrekken. 19458194_10213445245185317_678585433_n

En eigenlijk als je even de tijd durft nemen om te bedenken hoe je dat allemaal gaat combineren, gaat dat vlot. En zoveel moest ik niet voorbereiden want hij moet het eigenlijk zelf doen. Toen ik dat Sjef Drummen van Agora enkele weken geleden tijdens zijn voordracht op UCLL hoorde beweren, twijfelde ik er nog aan. Maar het is waar… ik heb veel minder moeten voorbereiden, ik heb alleen nagedacht welke richtingen we konden uitgaan. En het leuke was… tegen het einde van de week bracht Thijssen zelf ook dingen aan. En toen was de motivatie en het doorzettingsvermogen er echt. Schitterend om mee te maken.

Met dat hij het huis aan het bouwen was en de instructies aan het volgen was, kwam weer tot uiting hoe moeilijk het is om instructies te volgen als die niet logisch voor hem zijn. En vooral als ze het huis niet symmetrisch opbouwen qua soort blokjes, terwijl dat wel kan. Of als de volgorde van het bouwen niet logisch is voor hem. Niet gemakkelijk, maar natuurlijk een goede eigenschap om een plan en instructies in twijfel te brengen en verbeteringen te zien. Het liet toch ook weer een obstakel zien waar hij telkens moet overstappen, maar hij deed het. Ook al moesten we daardoor af en toe een pauze inlassen.IMG_8620
Met het bouwen van het huis kregen we ook een herhaling van een stukje van techniek en programmeren, nl. denken in invoer-verwerking-uitvoeren en sensoren en actuatoren. Maar we keken ook naar de constructie en de stevigheid van het huis. En terwijl Thijssen bouwde, luisterden we naar House-muziek en zochten we op wat House-muziek eigenlijk is. Kan het toepasselijker ;-). Later in de week gaf ik opdrachten wat er geautomatiseerd moest worden en tekende Thijssen de logische schema’s uit om ze vervolgens gaan te programmeren. En ja hoor, als hij op de knop drukte aan de deur, ging de deur open en de ventilator aan bijvoorbeeld.
Aan ons huis bouwen koppelden we ook wat Franse woordenschat. Hij moest zelf 6 onderdelen van een huis kiezen, een figuur er van zoeken op internet en vertaling zoeken. Vervolgens moest hij de figuur en de vertaling mooi ordenen in een tabel in Word. Dus we hadden meteen Frans en informatica gecombineerd. En hij mocht de woorden kiezen die we gingen vertalen dus dat vond hij ook al leuk. Veel leuker dan woordenschat uit een handboek leren, want nu kon hij zelf bepalen welke woorden hij belangrijk vond om te leren. En natuurlijk waren er een paar bij die hij nog kende, maar is dat erg? Nee, want ze zijn weer eens herhaald en hij was enthousiast
Verder keken we naar filmpjes waarin de woordenschat rond “la maison” werd herhaald en wat uitgebreid. En aan de hand van een plattegrond moest hij uitleggen in het Frans waar welke kamer ligt of rennen door ons huis om de juiste benaming van een kamer op een post-it te schrijven en deze post-it gaan op te hangen. En dit alles hebben we overgoten met een sausje van vervoegingen: tegenwoordige tijd en verleden tijd. Zoveel leuker dan gewoon Frans uit een handboek te leren.

Maar in de loop van de week maakten we allerlei combinaties van vakken en altijd vanuit 1 vertrekpunt, namelijk ons huis. Zo gingen we bijvoorbeeld kijken naar de woningen doorheen de geschiedenis. We konden vanuit onze lessen geschiedenis al overlopen hoe de woonplaatsen evolueerden in de oudste tijden en we bekeken ook nog eens het gebruikte materiaal. We gingen kijken wat we al wisten over de volgende tijden en gebruikten hierbij de tijdsbalk om de perioden te herhalen. Maar we keken ook naar een filmpje “Housing through the centuries” en vanuit ons huis kwamen we ook aan bij steden en urbanisatie. We keken een TedEd-filmpje om zo ook terwijl ons Engels bij te spijkeren, “Urbanization and the evolution of cities across 10,000 years“. En we lossen altijd de vragen op die bij het filmpje horen want zo oefenen we al weer voor de luisteroefeningen van zijn Engels examen. Maar door na te denken over urbanisatie gingen we ook denken aan de steden waar we al geweest waren en of we een verschil wisten in hun opbouw. Dus we zochten in Google maps Brussel, Barcelona en New York op en zagen duidelijk de verschillen. Hij wist zelfs nog van een aantal jaren geleden in Barcelona waarom de hoeken van de straten afgevlakt zijn. Dus wat hij leuk vindt, onthoudt hij echt heel goed!

Dirkje gaf ons wat meer uitleg over de bouw van de steden volgens de Grieken en de Romeinen en middeleeuwse steden. Dus onze combinatie van aardrijkskunde, geschiedenis en Engels was geslaagd.
De Romeinen en de steden brachten ons dan weer bij een filmpje over de beveiliging van steden vroeger en zo keken we – alweer- naar een TedEd Filmpje met als titel “The city of walls, Constantinople“. Daar kwam de term metropool in en hij vroeg uit zichzelf wat dat was (Joepi! Juiste mentaliteit! Vragen stellen en je leren zelf sturen). Dus gingen we op zoek naar wat een metropool precies is. En weer aardrijkskunde, geschiedenis, Engels in 1 keer.

Maar we integreerden ook wiskunde uiteraard. We gingen de muuroppervlakte en het volume berekenen van het gebouwde huis met Engino. De grootste moeilijkheid ligt daarin nog altijd dat je soms moet loslaten. Je kan niet perfect meten en om volume- en oppervlakteberekeningen te oefenen moet dat ook niet. Je moet durven afronden. Maar hoe weet je dat je zo precies mogelijk afrondt? Dat blijft de uitdaging… Weer een obstakeltje om over te stappen.

Natuurwetenschappen integreerden we door te bedenken dat ook ons lichaam een huis is voor … microben. Dus we keken weer een TedEd-filmpje (het is wel duidelijk dat ik fan ben van TedEd) over “you are your microbes“. En natuurlijk hadden we daar weer Engels bij en losten we onze vraagjes op. Maar wat belangrijker voor mij was dat Thijssen zelf besloot waarom het dus toch belangrijk was dat hij gevarieerder zou gaan eten. Het besef komt er stilaan, en de praktijk nog stiller… Maar we zijn op weg. Dat besef dat je moet gevarieerd eten was na een obstakeltje weer een klein vreugdemoment. Maar ook de tuin rond een huis bracht ons bij de planten en dus bij fotosynthese!

En het leuke aan deze hele andere manier van werken was dat Thijssen op een bepaald moment vroeg of hij ook zijn droomhuis van de toekomst mocht ontwerpen in Scrap Mechanic. Tuurlijk! En ik kon zo spontaan “tuurlijk” zeggen, omdat ik ook de voorafgemaakte planning had weggelaten en dus op dat moment was er niets los te laten. Mijn enige doel deze week was om plezier te krijgen in leren en zelf op zoek te gaan of aan te brengen wat hij zou willen leren. We gingen eerst fantaseren over hoe een huis in de toekomst er zou uitzien en wat er allemaal mogelijk zou zijn. Eerst kreeg ik niet echt een verhaal te horen. Fantaseren blijft moeilijk, want hoe weet je dat het zo zal zijn? De nuchtere kijk zonder fantasie met ASS is dan een obstakeltje om over te stappen. Maar via kleinere vraagjes kwamen we er en plots kreeg ik een heel betoog over een huis gebouwd uit nanobots en dat je dan je huis telkens kan aanpassen en veranderen. En we hadden er ook weer een spreekoefening bij voor Nederlands.
En hij ging aan de slag in Scrap Mechanic. Maar als we dan weer eens op een bepaald moment verder werkten aan onze logische schema’s en het programmeren met Engino, zei hij plots: “Nu weet ik waarom dat dient wat een tijdje geleden bij gekomen is in Scrap Mechanic. Nu kan ik dat wel!” Dus even goed vragen via allerlei kleine vraagjes en hij had doorgekregen waar die AND, OR, XOR, XAND, .. voor stond in Scrap Mechanic. Zalig als er tijdens het werken van die verbindingen worden gelegd. En dat kan je volgens mij alleen krijgen als je zonder stress en druk werkt. Dus hij ging aan de slag met die poorten en automatiseerde zijn huis ook in Scrap Mechanic. Of ik moet zeggen “automatiseert” want zijn huis is nog lang niet af. Het moet ook allemaal meteen precies goed zijn. Dus daar moet ik ook vrede mee nemen dat het net iets langer duurt dan de planning die toch weer spontaan ontstaat in mijn hoofd. Loslaten dus… want iets leren afwerken en volharden vind ik dan toch nog net belangrijker dan extra oefeningen wiskunde of Frans.
Toen we donderdag even overliepen hoe je bij een ontwerpproces te werk gaat, zei hij dat ik hem ook zo een moeilijkere opdracht moest geven rond logische schakelingen. IMG_8623Hij wou een echte opdracht met een probleemstelling. Hij zou het dan bouwen in Scrap Mechanic. En ja hoor,… daar was de intrinsieke motivatie en het doorzettingsvermogen. Anders waakt Thijssen zelf erg over de tijd die we werken. Het mag niet langer duren dan gepland, maar nu werkte hij door tot hij de oplossing had gevonden. Knap! Dus toen werd het voor mij duidelijk dat zijn tempo niet alleen wordt bepaald door een hoofd dat vol zit, maar dat als ik op een bepaald moment die intrinsieke motivatie er bij krijg en het niet te gemakkelijk maak, dat hij dan enorm gebeten is. En ik had niet de gemakkelijkste opdracht (eigenlijk een opdracht van niveau voor een paar jaar later) gegeven en hij had dat schitterend gerealiseerd.
Maar dat is het moeilijke dus: het moment en het juiste niveau. Je moet op het juiste moment dat juiste niveau aanbieden. Want als zijn hoofd echt vol zit dan kan een uitdagende oefening zo veel stress geven, maar op een ander moment klaart de hemel dan op. Dus nog een uitdaging er bij. Maar als je ziet dat het werkt door weer eens op een andere manier te werken dan geeft dat zo ongelooflijk veel energie. En zo lang als soms een oefening in een handboek kan duren, zo neemt hij een heel andere snelheid als de opdracht vanuit hem komt. Dus intrinsieke motivatie werkt echt, maar die altijd krijgen is een andere uitdaging.
Is huisonderwijs dus saai? Nee nooit, maar soms twijfel je wel eens aan je keuze. Maar na zo een leuke week en als je dan ziet dat iemand plots gebeten geraakt en zelf achter een opdracht vraagt dan ben ik oprecht blij. En dan weet ik waar ik het om deed. Ja, dit is wat ik wou. Zelf op ontdekking leren gaan en dingen in vraag stellen en dan durven doorzetten om het antwoord te vinden. Het geeft dan zoveel energie en vooral ook zoveel ideeën. Voor volgende week zitten er nog heel wat ideeën in mijn hoofd:

  • werken rond leningen, subsidies en intresten
  • materialen en gesteenten die worden gebruikt bij het bouwen en hun vindplaatsen
  • schrijfoefening om je eigen huis te omschrijven
  • met onze 3D pen een huis maken
  • foto’s met onze stikbot maken voor bekende gebouwen d.m.v. een green screen
  • uitstap naar een werf
  • beroepen in de bouw ontdekken
  • duurzaam bouwen
  • uitstap naar huis van de toekomst
  • fases in de bouw van een huis

Maar wat het zal worden? Dat zullen we zien, ik kan een beetje sturen en aanbieden, maar het is Thijssen die mee richting geeft en die onze snelheid bepaalt. Een overgang naar een volgend onderwerp zit ook al in mijn hoofd. Het komt na dit onderwerp perfect uit om te kijken naar hoe de eerste steden ontstonden en de machtige piramides in het Nabije Oosten. En vermits we dit gaan doen aan de hand van een aantal filmen, gaan we ook de techniek rond film meenemen. Dus ideeën genoeg weer! Maar wat zal het echt worden? Ik laat het los en ik probeer de vakantie door te brengen met op een leuke manier te laten leren, onbewust! En misschien staan we tegen september dan weer een stap verder en durf ik planningen altijd maar beter loslaten, en Thijssen ook. En komt het leren altijd meer en meer vanuit hem. Maar dat verwacht ik nu nog niet. Daar is hij ook sowieso wel erg jong nog voor. Maar als ik dat kan bereiken, dan ben ik best trots op ons allebei.

Oh ja en wie zich afvraagt hoe het met Dirkje gaat? Prima, ze heeft er een weekje Spanje opzitten, wat ze best vermoeiend vond. Een hele dag te midden van alleen maar Spaans, vraagt heel veel concentratie. En dan ook nog eens meeleven in een Argentijns gezin met een echt zuiders ritme…tja dan ga je niet zo vroeg eten en slapen. Maar het was een IMG_8548ervaring en de Spaanse les viel ook goed mee. Maar ze leerde zo veel bij zoals alleen het vliegtuig nemen, zelf haar TGV regelen en alleen een onbekend station binnen stappen. Daar alles zelf moeten regelen in het Spaans. Ik kan zeggen dat mijn meid behoorlijk zelfstandig geworden is op een week tijd. En ondertussen legde ze ook haar eerste examen – mondeling Engels- af en slaagde met glans. Dus uitdaging genoeg voor haar, en ook voor Joeri en mij om los te laten. En studeren? Schitterend, ze heeft zoveel interesses zodat ze zoveel extra opzoekt voor haar examen aardrijkskunde! Zalig om te zien en mee te maken. Wanneer ze studeert, vraagt ze haar af of het zo ook is of dat ze het begrijpt en bij twijfel gaat ze gewoon zelf verder op zoek naar uitleg op het internet.

Je ziet met alle obstakels die ook in huisonderwijs zitten, merken we ook onze groei. En dat geeft ons energie!

Hoge spitse toppen en venijnige sluwe dalen

Hoge spitse toppen en venijnige sluwe dalen… dat was het landschap van ons thuisonderwijsreis vanaf januari tot nu. De blijdschap en de euforie bij het halen van een top maar ook de ongerustheid, de bezorgdheid en de twijfel als je met een wervelwind weer in een dal beland en als dat slinks dal plots nog dieper lijkt te gaan.

Eind december werd de Rilatine opgestart en buiten het slaapprobleem leek het ons recht naar een eeuwig hoogplateau te brengen. Concentreren tijdens het werken ging veel beter en er kwam meer rust. Maar dan staken plots erge hoofdpijnen op vanaf half februari en elke dag werden ze een beetje erger. Tot er geen rust meer was en elk stukje werk te veel werd. Je gaat dan op zoek naar alles wat veranderde, twijfelt aan hem, twijfelt aan jezelf, twijfelt aan alles.  Toch kwam de Noorwegenreis er tussen en die verliep schitterend en bracht rust. En ook zijn meer dan voortreffelijk mondeling examen Engels was absoluut een top, ook voor zijn zelfvertrouwen en voor je eigen geloof in de toekomst. Want dat kon hij toch maar even! Binnenwandelen in een lokaal met 2 vreemde examinatoren en een perfect Engels mondeling examen afleggen. Maar toch merk je geleidelijk aan dat hij anders wordt. Maar waar en hoe precies? Wat verandert er?  Daar kan je meestal achteraf veel beter je vinger op leggen. Er kwamen meer angsten naar boven. Angst voor insecten, angst voor drukte, angst om niet te weten hoe iets zou lopen en angst voor erge hoofdpijn. Het begint geleidelijk, maar plots merk je dat hij nergens meer graag naar toe gaat en dat hij het liefst rustig thuis is. En dat doet weer pijn, want waar ontglipte het je? Wat nu? En dat is dan een slinks dal.

En dan gingen we in overleg nog maar 1 keer per dag Rilatine geven. En zo snel ervaarde hij zelf dat zijn erge hoofdpijn verdween. En plots waren we weer in hoge versnelling op weg naar een hoge top. Hij voelde zich herboren en kon de wereld aan. Al na een paar hoofdpijndagen wou hij geen Rilatine meer omdat hij die vreselijke hoofdpijn nooit meer wou. En enkele dagen later maakte hij al weer plannen. Hij wou weer eens gaan tennissen en naar de bioscoop, afspreken met vrienden en nog eens uit eten gaan, …En ook dan trap je er weer even in, want je denkt: “Oh ja, dit is voorbij….”. Maar autisme gaat natuurlijk nooit voorbij. Het is met pieken en dalen, soms in een tempo van weken, soms in een tempo van dagen en soms in een tempo van uren of zelfs minuten. Een paar weken zonder Rilatine liet wel zien dat de concentratie terug verminderde tijdens het werken. Maar dat nemen we er graag bij als daardoor de hoofdpijn weg blijft. Of toch de vreselijke hoofdpijn. Want drukte in zijn hoofd en gewone hoofdpijn heeft hij nog steeds. Maar de euforie is ook weer minder natuurlijk en hij ziet zelf ook de dingen die hij nog niet terug durft. Maar we zitten wel terug een niveau hoger en voorlopig blijven de diepe dalen weg. Wel af en toe een klein dal, maar dat kunnen we met ons gezin wel aan. Maar ik ben vooral blij dat hij zelf kan voelen dat het beter is voor hem zonder Rilatine en dan ook zelf die beslissing neemt. Zelf beslissingen kunnen en durven nemen… veel belangrijker dan de wiskunde en de geschiedenis die we al leerden dit schooljaar.

En als ik even over mijn schouder achterom kijk naar de afgelopen 3 maanden kan ik zeggen dat er toch een stijgende lijn zit in onze pieken en dalen. Af en toe vroeg het wat creativiteit maar wat het me vooral leert, is dat ik niet het tempo bepaal, maar wel hoe hij zich voelt. En dat blijft een vreemde gewaarwording want plots bedien ik niet alleen de gas en de rem op onze tocht, maar moet ik aanvoelen wanneer ik de gaspedaal weer net iets dieper kan induwen en wanneer we voluit op de rem moeten gaan staan. Ook al is er een planning op gemaakt. Durven afwijken van je planning en vertrouwen dat als je tijdig je rem induwt, je ook weer sneller de gas kan gaan bedienen.

Op onze schoolse activiteiten hebben we natuurlijk heel wat vooruitgang geboekt. Op zich hadden we al verder kunnen staan en meer examens kunnen afleggen, maar dat was nu net niet ons doel. Ik vind het belangrijk om zijn nieuwsgierigheid aan te scherpen zodat hij later zijn eigen hoge toppen kan uitkiezen. En dat hij over een onderwerp niet te eng denkt en dat we alleen maar bekijken wat moet volgens het leerplan. Het leerplan is onze leidraad qua onderwerpen en het minimum wat we er mee willen doen. Als we bv bij techniek het hebben over informatie digitaliseren gaan we op zoek naar wat “big data” eigenlijk zijn. Nergens wordt er gevraagd dat ze in de eerste graad al het begrip big data kennen. Het is zelfs zo dat het bijvoorbeeld nu pas op het leerplan staat van de derde graad Boekhouden-informatica. Maar dat is dan ons onderwijssysteem zeker? Al jaren actueel maar nu komt het pas piepen in het onderwijs. Of voor Engels lezen we Dracula in het Engels en gaan we op zoek in onze atlas naar alle plekken die worden besproken. Of bij natuurwetenschappen gaan we verder opzoeken over allergieën en kijken we filmpjes van Ted Education als het gaat over ademhaling en astma. Op die manier hebben we al heel wat leerstof van de tweede graad en de derde graad aangehaald. Dat loont nu niet meteen, maar dat maakt het wel leuker. En zo belangrijk hij leert verder denken over iets en leert zich afvragen waarom iets zo is en of het wel zo is.

Ik vind het zelf ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de actua. Ten eerste komt je dit in heel wat schoolse vakken ten goede maar gewoon om kunnen mee te praten als je ergens bent. Vermits zo maar wat small talk al niet zo eenvoudig is voor iemand met autisme, vind ik het belangrijk om dan wat bagage te hebben over onderwerpen waar mensen over praten.  Zo kijken we bijvoorbeeld elke dag naar het journaal. Op een moment ging het bijvoorbeeld over de verhoogde beveiliging bij de Ronde van Vlaanderen en vroeg hij zich af hoe honden eigenlijk worden getraind om bommen op te sporen. Dus zijn we op zoek gegaan! En hebben we leuke filmpjes er over gevonden.
Maar ook in ons journaal zit al een hele progressie. We zijn gestart met elke dat het NOSjeugdjournaaljeugdjournaal op NOS te kijken. Het journaal eindigt daar altijd met een poll. Dus dat is handig en op 2 manieren. Want het geeft een onderwerp om je een mening over te vormen en hij moet leren kiezen. En dat is niet altijd makkelijk. Uiteraard zoeken we ook de plekken op in onze atlas waar het over gaat en op die manier wordt het ruimtelijk beeld alsmaar beter. lingohackMaar sinds enkele weken zijn we overgeschakeld naar 1 keer per week te kijken naar Lingohack van BBC. Nieuws  in 3 korte berichten gebracht met telkens het aanleren van een 3- à 4-tal woorden. En sinds deze week zijn we gestart met op maandag naar het middagnieuws te kijken op TV. Dat is al een hele stap vooruit. Want bijna een half uur luisteren naar nieuws dat toch wel op een veel saaiere manier gebracht wordt, is een extra inspanning qua concentratie. Maar knap dat we zo ver zijn!

Maar ook onze planning heeft een hele evolutie doorgemaakt. Van een planning van welke vakken op welk moment in de dag gingen we naar een planning wat we precies gingen doen elke dag voor dat vak. We probeerden ook elke dag samen ’s ochtends de planning te maken, maar dat gaf na een tijdje zo veel stress en dus leunden we akelig ver over de hekken naar ons sluw dal toe. Het nadeel was toen ook nog dat de planning enkel op papier stond en er aan denken om op dat papier gaan te kijken als hij iets wou weten… dat werkte nog niet. Dus zijn we geschakeld naar een planning op de Google-agenda. Op die manier ziet hij wanneer we waaraan werken, maar ook wanneer we gaan lopen of longboarden of … en wanneer hij vrij is. En hij krijgt er meldingen van als we binnen 10 minuten gaan beginnen, dus dat is fijn qua voorbereiding.

Het plannen per dag had dan weer het nadeel dat als ik te weinig had gepland en iets extra wou doen, dat dat niet ging. Het was niet gepland! Maar als ik te veel had gepland en we kregen het niet af in de tijd die ik had voorzien dan werd hij heel ongelukkig en vol stress. Dus schakelden we naar een weekplanning per vak en voorzien we afwerkmomenten in onze planning en zo hebben we ook dat probleem weer opgelost. Maar we gaan nog verder onze top beklimmen want hij moet natuurlijk zelf leren plannen. Maar 1 ding tegelijk! Voet op de rem houden!

Ook qua duur van werken hebben we al heel veel getest. Werken per halve uren aan 1 vak, of werken per kwartier maar dan 2 vakken na elkaar. Uiteindelijk zijn we onze diepe dalen doorgekomen door een schema aan te houden van 20 min werken en 30 min pauze. Klinkt misschien niet veel per dag, maar die 20 minuten werken we wel echt. En geef toe, trek van een lesuur van 50 minuten in de klas de tijd af om die je leerlingen of de leerkracht nodig hebben om van klas te wisselen, de agenda in te vullen, de leerlingen gaan te laten zitten, een extra uitleg hier en daar… en je zal niet zo veel meer dan 20 minuten individueel werken hebben. Maar ondertussen groeien we daar ook weer in en soms werken we 25 min of 30 min of soms gaan we 2 vakken van 20 min tegen elkaar aan plakken. Wel moeten we dan goed kijken welke vakken. Na wiskunde doen we best niets anders. Niet omdat hij niet goed wiskunde kan, maar het vraagt wel veel energie. Dus Engels en dan geschiedenis bv kan perfect. En zo duwen we onze gas weer net iets verder in om langzaam omhoog te gaan en onze pieken en dalen te vermijden.

Met alle hevige hoofdpijnen, buien van misselijkheid, angst voor insecten, angst voor geluiden, kwamen we natuurlijk ook veel minder toe aan sporten de laatste maanden. Maar ook dat hebben we weer positief kunnen ombuigen. We volgen ondertussen een loopschema van Runtastic en gaan 3 keer per week lopen. Wel kijken we waar we gaan lopen. Het moet rustig zijn en er mogen niet te veel insecten zijn. Dus plekken als een bos of langs een kanaal zijn al uitgesloten. Maar dat komt nog. We pakken 1 ding per keer aan. Dat is de rem die we indrukken. We kunnen niet werken aan onze conditie en de angst voor insecten samen aanpakken.
Maar we gaan niet alleen lopen natuurlijk. We werken ook met krachtoefeningen, fietsen, longboarden, wandelen, zwemmen,… En een beter conditie zorgt er ook voor dat we weer gemakkelijker uit onze dalen kunnen klimmen.
Of we combineren leren en sporten. Ik zorg dan voor en parcours buiten met allerlei oefeningen en bij verschillende standen ligt een vraag over natuurwetenschappen te wachten. Op die manier hebben we ons hoofdstuk rond het ademhalingsstelsel herhaald. Ideale combinatie toch?

Maar de fijnste stijgende lijn voor hem na de Rilatine is dat hij terug veel opener is geworden en terug dingen samen doet. En dat maakt ons allemaal zo blij! Daar wil ik gerust een aantal uurtjes wiskunde voor inleveren als dat moet.

En op de laatste dag voor de paasvakantie is hij zelfs met de fiets naar de school gereden waar zijn klas van vorig jaar op school zit om dan samen een ijsje gaan te eten en hun oude school te gaan bezoeken. En dat deed hij dan toch maar weer en hij was er op dat moment niet zenuwachtig voor. Wel merkten we de afgelopen dagen dat we soms op onze rem moesten gaan staan omdat hij zich onrustiger voelde. Maar hij heeft het gedaan! Hij was wel moe daarna, want de hoeveelheid aan prikkels is enorm. Hij was ook iets eerder doorgegaan. En dat is misschien wel de beste les die hij aan het leren is met pieken en dalen. De stap zetten en iets meedoen, maar voelen wanneer het te veel wordt en dan een stapje terug doen.

Onze pieken en dalen brengen ons dus wel waar we moeten zijn… Het is een les die we samen moeten leren. Misschien had ik ze al veel eerder moeten leren voor mijn omgeving af en toe. Ik kan nogal doordraven en een paar versnellingen hoger of te hoog gaan. En ik ben altijd verbaasd geweest als mensen dan vonden dat ik te snel ging. Maar kijk… je bent nooit te oud om te leren en ook ikzelf leer dus veel dankzij ons thuisonderwijs…. met spitse toppen en sluwe dalen. 😉

 

 

Samen onze reis voorbereiden

Het was al lang gepland (toch voor ons doen – al van eind augustus) dat we eind februari naar Noord-Noorwegen en Spitsbergen zouden gaan. Daar hoort uiteraard heel wat voorbereiding bij als je alles zelf wil regelen. Maar dan komt er nog een tweede voorbereiding. Want met een diagnose ASS in huis lijkt eerst alles ver weg en is er nog niet veel interesse in specifieke details, maar de ervaring heeft ons al geleerd dat als we niet tijdig beginnen met alles te overlopen dat op een dag alle vragen van de hele wereld in 1 keer worden los gelaten in zijn hoofd. Dus gingen we na de kerstvakantie tijdens onze TGIM aan de slag rond Noorwegen. TGIM??!! Yep, hij bracht zelf aan dat hij liever na het weekend rustig begint dan op vrijdag al een beetje uit te bollen met leukere lessen. Dus werd onze TGIF een TGIM en hebben we nu een “Thank God it’s Monday”. Alhoewel hij nog altijd niet zo blij is dat het maandag is, verzacht deze opbouw toch de pijn.

Dus gingen we aan de slag op maandagen om onze reis te overlopen en een duidelijk tijdschema op te stellen. Maar het leuke was dat we er zoveel bij konden betrekken…. Zo veel te leren op een leukere manier en die ook veel beter tot de verbeelding sprak.

Op onze eerste dag zouden we met de auto naar Schiphol rijden om daar het vliegtuig te nemen naar Oslo. Dus gingen we opzoeken met Google maps hoe we moesten rijden. Dat is Schipholal meteen wat Aardrijkskunde. Maar we gingen ook opzoeken door welke provincies we zouden rijden in België (dat is snel gedaan als je in Limburg woont natuurlijk) en in Nederland. Fijn, want zelf ken ik de provincies van Nederland ook helemaal niet zo goed. Vervolgens gingen we dan opzoeken hoeveel inwoners er zijn in beide landen en de oppervlakte. Dit gingen we dan met elkaar vergelijken door er breuken van te maken en ze te vereenvoudigen. Ook leerden we meteen dat we duizend kunnen schrijven als  10³. Dus dat was goed geoefend al op het stukje van wiskunde dat we binnen een weekje zouden beginnen.

Maar bij het starten van zo’n leermomentje over Noorwegen begonnen we altijd met het uittekenen van een mind map. Dat vind ik zelf nog al belangrijk omdat je dan je ideeën geordend krijgt en dat is vaak net een executieve functie die bij ASS niet zo goed loopt en die we nu ook net nodig hebben bij het maken  van de mondelinge examens. Maar des te meer nog later als je gaat verder studeren en gaat werken. Dus onze mind maps werden goed ingeoefend. Een andere executieve functie die niet altijd zo goed loopt bij diagnoses van ASS en ADHD is tijd inschatten. Dus gingen we samen op voorhand nadenken om hoe laat we zouden moeten opstaan op de dag van ons vertrek. Even terugrekenen dus van onze vlucht, naar hoe lang op voorhand daar zijn, parkeren, rit, reserve nemen, opstaan en wassen…

We leerden ook wat geschiedenis door het te hebben over de Europese Unie waar Noorwegen geen lid van is en Svalbard vormt dan meteen nog een heel speciaal geval. Want het behoort wel tot Noorwegen maar is dan ook nog geen Schengenland. Dus we moesten ons internationaal paspoort meenemen. Zo leerden we ook meteen een lijstje maken  van wat we nog moesten doen en wat we moesten meenemen. Alweer een belangrijke executieve functie.

Uiteraard gingen 1 van de interesses ook uit naar het vliegtuig zelf. Zo zochten we op welke type van vliegtuig het zou zijn en welke route het zou vliegen. Zo konden we op vliegtuigradar24.nl volgen hoe ons vliegtuig zou vliegen. Maar hoe komt het nu eigenlijk dat een vliegtuig vliegt? Dus er kwam wat natuurwetenschappen en techniek bij. We hadden het nog eens over de wetten van Newton en Bernouilli, overdruk en onderdruk, … En via filmpjes en simulators leerden we zelfs (vereenvoudigd) hoe je een vliegtuig bestuurt. Hier enkele van onze filmpjes die we bekeken:

En uiteraard hoorde er ook bij om allemaal samen ’s avonds vliegertjes te vouwen en proberen de beste te vouwen! En geef toe Engels hadden we meteen als vak ook goed geoefend door deze filmpjes te kijken. En nog een leuk weetje… een even vluchtnummer brengt je naar het Noorden of naar het Oosten en een oneven vluchtnummer naar het Zuiden of het Westen. Dus onze windroos kwam ook meteen aan bod. Maar uiteraard ook het gradennet. Want geef toe als je naar het meest noordelijke punt van Europa gaat kan je dat toch niet vergeten. Longyearbyen, de hoofdstad van Svalbard ligt op 78° Noord.

Maar als je naar het Noorden van Noorwegen gaat in de winter dan denk je meteen aan het Noorderlicht. En ondertussen hebben we het 4 keer gezien en kunnen we ook al zeggen dat IMG_0847het echt prachtig is! Een echt WOOOOWWW-moment als het begint te dansen in de lucht. Maar goed dat wisten we toen nog niet 😉 Bij techniek kwam er net een stukje over de gloeilamp en lichtpollutie. Van lichtpollutie via bioluminescentie kwamen we ook bij de aurora terecht. Als je hier dan leuke filmpjes over kijkt op TED Education in het Engels dan krijg je een hele hoop vakken bij elkaar: Engels, Fysica, Chemie, Aardrijkskunde,… Het eerste filmpje “What is an aurora?” bracht ons bij een tweede filmpje “Solid, Liquid, Gas … and Plasma” en uiteraard moesten we het ook over golflengtes hebben en dus nog een derde filmpje. Dus vanuit onze techniek leerden we zoveel meer. We namen de Periodieke tabel der elementen bij om He, O en N op te zoeken. We leerden over magnetisme, de polen en de veldlijnen. We leerden over de aggregatietoestanden en voegden nog eentje toe t.o.v. het leerplan, namelijk plasma. We gingen vanuit dit plasma verder naar de werking van de plasma- TV. We leerden over golven, frequenties en periodes en de kleuren die erbij horen van het licht. En het leuke is dat we dit in Noorwegen nog een paar keer uitgelegd kregen en dat Thijssen het zelfs aan een gids mocht uitleggen. Als dat geen geïntegreerd onderwijs is 😉

Maar Thijssen kreeg soms ook zelfstandige opdrachten om weetjes op te zoeken op het internet. Zo ging hij op zoek naar weetjes over de Samicultuur, welke dieren er leven en meer specifiek weetjes over de ijsbeer. Als we dan bij natuurwetenschappen leerden over de tanden bij het spijsverteringsstelsel konden we weer mooi terugkoppelen naar de tanden van de ijsbeer.

Maar zeker zo belangrijk buiten die onderwijsactiviteiten was gewoon opzoeken in welk hotel we zouden verblijven, hoe het er uit zag, welke musea we wilden bezoeken, wat er te zien is, hoe ver het stappen is, waar we pizza kunnen eten… Die hele planning uitwerken gaf ook een voorspelbaarheid. En hoewel de zenuwen een dag voor ons vertrek hoog opliepen (en we het leren even moesten laten voor wat het was die dag) gaf deze hele uitwerking toch een rust. En dat was een belangrijks les voor ons allemaal. Goed uitwerken en goed plannen, geeft rust op dat moment en dus wordt de vakantie aangenamer voor iedereen. En als er dan iets onverwachts tussen komt of iets spontaan wordt gepland, dan is dat niet erg. Hij heeft altijd terug een houvast naar hoe het iets verder op de dag zal zijn.

Dus we planden leuk samen onze reis. We leerden ontzettend veel samen bij (uiteraard ook een paar woordjes Noors) op gebied van school (en wat echt wel leerstof was van hogere graden dan de eerste graad) maar we leerden ook hoe we een spannende reis toch voorspelbaar kunnen maken.

En nu we terug zijn… kan ik zeggen… HET WAS EEN TOPVAKANTIE!!! Noord-Noorwegen en Spitsbergen moet je echt nu op je bucket list zetten!!

Voor wie wil… dit is het Reisboekje dat we maakten. En nog enkele sfeerbeelden van onze supervakantie!

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.

 

 

 

Pisa-test, 22u werken….gaat het daar nu echt om?

De eerste reeks resultaten van de PISA-test zijn bekend gemaakt en sociale media staan al weer vol met reacties. Oh jee, we scoren maar boven het gemiddelde! Goed, absoluut goed pisa-image2dat er reacties zijn. Want dat wil zeggen dat mensen een mening hebben over ons onderwijs en er over nadenken. Maar in het interview met minister Crevits gaat het dan ook over dat leerkrachten 22u/week allemaal zullen moeten gaan les geven. En in sommige berichten gaat het daar dan alleen nog over. Maar wat is nu belangrijk dat we een uur meer moeten les geven of dat we maar net boven het gemiddelde scoren of is er toch iets anders belangrijk?

vrijetijdEnerzijds heb je mensen op sociale media die snel reageren dat het schandalig is dat leerkrachten maar 22u/week werken en dat ze klagen dat ze niet genoeg vakantie hebben. En anderzijds krijg je reacties van leerkrachten en familie van leerkrachten dat ze elke dag tot middernacht moeten werken. Bij beide reacties denk ik: “Echt? Die mensen ken ik dan niet?!”. Geef toe, leerkrachten werken echt wel meer dan 22u/week nu al. En ja, er zijn er misschien die maar net aan 25u/week komen maar die mensen heb je in ander jobs ook. Het wil niet zeggen omdat ze 38u/week op hun werk zijn dat ze ook 38u werken. Dus laten we gewoon naar het gemiddelde kijken. Wat zegt ons eerlijk buikgevoel. Leerkrachten werken inderdaad meer, want je moet je lessen voorbereiden, toezichten doen, vakvergaderingen laatwerkenvolgen, deliberaties volgen, oudercontacten verzorgen, navormingen volgen, …. Maar om te zeggen dat we elke dag tot middernacht werken?! Dan is er iets mis. Dan stel ik me vragen over je organisatietalent en je vakbekwaamheid. En je kan nu niet zeggen dat ik een statisch vak gaf. Als informaticaleerkracht, en dan vooral in netwerk- en serverbeheer, kan ik je zeggen dat er genoeg verandert elke dag en dat jij en je lessen up-to-date moeten blijven.  En oh ja, ik heb ook al meer dan 1 keer tot middernacht en later gewerkt. Maar vaak was dat mijn eigen schuld, net zoals bij de leerlingen zelf: uitstelgedrag, onderschatten, te snel ja zeggen, …. Maar dat betekent ook dat ik op andere momenten wel gewoon om 16u mijn kinderen van school kon afhalen. Als je dat echt elke nacht moet doen, dan wordt het hoog tijd om te bekijken wat er anders moet!

Trouwens ik vind het een nutteloze discussie. De eersten die roepen dat leerkrachten te veel vakantie hebben en maar 20u/week werken dat zijn ook de eersten die zeggen dat ze het beroep niet zouden willen doen. Want anders is het wel heel straf dat je niet voor het onderwijs zou kiezen. Maar als je je job van leerkracht graag doet, kijk je dan op een uur? Als je dat doet, dan doe je je job niet met liefde volgens mij en dat verdient onze jeugd niet. Soms heb ik een idee ’s avonds om iets met mijn leerlingen te doen en dan begin ik dat gezellig in de zetel onder mijn dekentje uit te werken. Noem ik dat werk? Nee, dat is mijn passie. Dus stop met die discussies. Leerkracht is niet het zwaarste beroep dat er is, maar het is ook niet het lichtste beroep. Trouwens wat is zwaar en licht. Laat mij een hele dag aan de band werken in een fabriek, dan heb ik binnen de kortste keren een depressie. Begrijp me niet verkeerd. Ik kijk daar helemaal niet op neer, maar voor mij zou dat de hel zijn. Ik zou mijn energie en mijn inspiratie daar niet kwijt kunnen. Dus dat vind ik veel zwaarder dan in het onderwijs staan. En dat ik in het weekend moet werken als leerkracht. Tja dat hoort bij de job. Ik vind niet dat je betaald wordt om x aantal uren te doen, maar ik vind dat je betaald wordt om je job goed te doen en met passie. Zo hebben we vroeger ook altijd gewerkt in ons IT-bedrijf en dat werkte. We hadden supergemotiveerde mensen bij ons werken die door het vuur gingen voor de klanten.
Maar begrijp me ook niet verkeerd. Ik vind het wel belangrijk dat leerkrachten hierop reageren en de verhoging van het aantal uren in vraag stellen. Want dat is ook net wat we onze jeugd moeten leren. Maar we mogen niet vervallen in geklaag.

Geef toe! We hebben als leerkracht een prachtjob! Je mag elke dag met de jeugd van vandaag aan de toekomst werken. Voor sommige jongeren kan je echt een verschil maken. Je wordt elke dag uitgedaagd om je leerstof op een andere manier te brengen zodat leerlingen gemotiveerd blijven. Je bent “meester” in je klas om je aanpak van dat prachtjobmoment te bepalen. Je moet niet elke dag keurig van 8u tot 17u werken op 1 plaats. Je krijgt de kans om tijdens een springuur al wat te werken of een gezellige babbel met je collega’s te slaan. En sommige dagen kan je je kinderen naar school brengen en sommige dagen kan je ze van school gaan afhalen. Er zijn niet zo veel jobs met zo veel afwisseling en waar je zoveel eigen input kan geven. En over de uren die soms niet goed vallen? Ach ja, ik ben altijd zelfstandig geweest, dus ik kan je vertellen dat de uren wel meevallen in het onderwijs. Natuurlijk vroeger kon ik zelf bepalen wanneer ik op vakantie ging,want dat zeggen mensen uit het onderwijs dan vaak. Maar kijk als zelfstandige was mijn vakantie dan ook niet betaald….en je kan je het niet omwille van de groei van je bedrijf veroorloven om zoveel afwezig te zijn op je bedrijf.

Als door de 22u/week werken inderdaad 3.500 jobs moeten verdwijnen in het onderwijs, dan vind ik dat heel erg. Als het financieel gezien moet, is het vreselijk maar dat kan. Dat is economie. Daar heb ik te weinig achtergrond voor om me daarover uit te spreken. Maar laat ons dat extra uur eens besteden aan teamwerk, co-teaching, uitwerken van projecten, elkaars lessen volgen en evalueren. Dat zou toch geweldig zijn?! Het extra werk wat we nu moeten doen zonder dat iemand er van weet wordt dan verrekend naar de buitenwereld toe en wij krijgen tijd om er ook echt voor te gaan.

Maar goed, laat het ons terug hebben over die uitdagende job. Ik hoop dat de meeste leerkrachten de uitslagen van de PISA-test al eens hebben bekeken. We scoren blijkbaar nog altijd boven het OESO-gemiddelde op alle gebied. Onze toppers blinken uit in wiskunde maar nergens is het verschil zo groot tussen de toppers en de laagpresteerders.pisaresultaat Oef, denk ik dan, superslecht doen we het niet want we scoren nog boven het gemiddelde. Ook al lijkt dat in de media niet meer goed genoeg te zijn. Maar een gemiddelde zegt weinig natuurlijk. Dus ben ik niet geneigd om in paniek te reageren. Dat er zo een verschil is tussen laagpresteerders en toppers zal uiteraard te maken hebben met meer allochtonen in het onderwijs die onze taal nog niet zo goed kunnen. Maar daar gaat het toch niet om? Het wordt tijd dat we er iets aan doen. En dan komen we weer met mijn favoriete onderwerp. Stop toch met leerlingen in studiejaren te stoppen. Omdat ik nu al leerlinge slecht ben in talen, word ik tegen gehouden om naar een hoger jaar te gaan. Dus doe ik toch even mijn jaar over ongemotiveerd voor de vakken waar ik wel op geslaagd was en nog minder gemotiveerd voor het vak waar ik niet op geslaagd was. Want ik kan dat toch niet. Het is vorig jaar ook niet gelukt. Ik heb geen talenknobbel dus ik kan het niet. Dat is meestal de denkpiste die de leerling gaat volgen als de motivatie aan het afnemen is en beneden alle peil daalt. Ofwel laten ze me overgaan want talen is niet zo belangrijk op mijn richting en volgend jaar gaan we gewoon verder in de klas met het niveau van dat jaar en ik kan niet volgen. Natuurlijk niet, want ik mis basis van het jaar voordien. En zo gaat dit altijd verder tot in het vijfde of zesde jaar van het secundair. Ondertussen is er zo een achterstand en demotivatie gekomen dat je dat bijna niet meer kan recht trekken. En wat hebben we dan bereikt? Alleszins geen gemotiveerde leerlingen voor bijvoorbeeld talen. Maar wel een lange discussie in de deliberatie, gefrustreerde taalleerkrachten vs gefrustreerde vakleerkrachten, gefrustreerde leerlingen, gechoqueerde ouders, maar ook gewoon een leerling die zich nog niet kan behelpen in het Frans of in het Engels.
En ik ben er van overtuigd dat dit alles niet kan in het huidig systeem. Laat je maar eens in een klas van 26 leerlingen differentiëren voor de sterkste leerlingen, de zwakste leerlingen, de minder gemotiveerde leerling, de leerling met problemen thuis, de leerling met ADHD, ASS, dyslexie, … Dat is toch een onbegonnen taak!

Ik sprak onlangs met iemand die les geeft op de hogeschool in Geel op het IT-departement en ze vertelde me dat ze leerlingen testen op hun basisniveau qua talen en dat er voor elke leerling een individueel traject wordt opgesteld. Evolutie is het belangrijkste. Knap toch! Zo eenvoudig kan het zijn! Laat leerlingen op eigen tempo groeien en geef geen diploma’s gemotiveerdeleerlingper richting maar een bekwaamheid per vak. Volgens mij kan je op die manier veel meer bereiken en natuurlijk zal die leerling die zwak was in het gewone systeem geen uitblinker in dit systeem worden. Maar die leerling groeit en verliest niet het vertrouwen in zijn kunnen op dat gebied. De leerling voelt zich goed, staat open om bij te leren en leert ook bijleren en groeien. Je hebt een gelukkige, gemotiveerde leerling.

En dat is nu net het stuk wat ik ook ontbreek in de PISA-testen. Ik weet wel dat dit stuk niet gaat over hoe goed een leerling zich voelt op school. Maar dat is de bedenking die ik me onmiddellijk maak. De landen die hoog scoren… zijn de leerlingen daar ook gelukkig en opgeleid om levenslang te leren en flexibel te zijn? Want dat lees ik nergens in de verklaringen van de PISA-test. Waarbij ik niet wil zeggen dat het niet wordt onderzocht, maar alleszins in de samenvattingen die ik heb gelezen vandaag vond ik het niet terug. Maar ik heb ook het volledig document van meer dan 400 bladzijden gedownload. Dus misschien heb ik binnenkort een antwoord hierop…

Wat is de moraal van mijn verhaal? Doe je job graag en of je dan 40u moet werken of 45u of… dat maakt toch niet uit. Ik heb mijn job uit liefde gekozen (trouwens al mijn jobs die ik al ooit deed). Anderen die jaloers zijn op onze vakantie? Kom ook in het onderwijs! Maar let op, in mijn onderwijs mag je enkel binnen als je passie hebt en gemotiveerd bent om met onze jeugd aan de slag te gaan voor de toekomst.Maar in mijn onderwijs denken we wel niet in leerjaren maar in vakken over je schoolcarrière uit. En als je toch je motivatie verliest in mijn onderwijs dan krijg je tijd om die terug te vinden binnen de schoolomgeving. Lukt dat niet voor een heleboel mensen? Dan moeten we mijn onderwijs terug dringend opnieuw bekijken.

En wat ga ik nu doen? Lezen over het onderwijssysteem in Singapore. Want ik wil weten hoe het komt dat zij gemiddeld zo hoog scoren en ik wil weten hoe gelukkig en gemotiveerd leerlingen daar zijn. Heb al snel diagonaal wat gelezen en deze twee zinnen spreken alleszins al tot mijn verbeelding:

  • Being able to choose what and how they learn will encourage them to take greater ownership of their learning.
  • We want to nurture young Singaporeans who ask questions and look for answers, and who are willing to think in new ways, solve new problems and create new opportunities for the future. – See more at: https://www.moe.gov.sg/education/education-system#sthash.sGXy4UWN.dpuf

En wil je eens out-of-the-box denken, doe dan zoals deze leerkracht. Maar waarschuw me wel, want dan kom ik eens kijken 😉

Voel je je aangesproken omdat je vandaag iets over dit onderwerp postte op sociale media, dan wil ik niet zeggen dat jij zo helemaal denkt als ik hier soms beschrijf. Het was een interpretatie van mijn kant van de vele posts die ik vandaag zag.

Gepast onderwijs?

Gisteravond in het hoorcollege van het postgraduaat autisme (UCLL) hoorde ik zeggen dat gepast onderwijs, ondersteuning en veel liefde autisme draaglijker maakt. Weg kan het nooit gaan, maar we kunnen wel wat stress en angsten wegnemen hierdoor. En terecht werd daar ook de opmerking gemaakt door de spreker: “En waarom kan dit niet voor alle kinderen?”.

Nu ik ben er van overtuigd dat dit niet allemaal kan in het gewoon onderwijs. Maar naar mijn gevoel is het ook niet in orde voor kinderen met autisme of ADHD met een normale tot hoge begaafdheid in het aangepast onderwijs. Dus waar moeten zij dan terecht?

Ik begrijp absoluut dat het klassieke onderwijs niet zo ver kan gaan als dat ik dat doe in een 1-op-1-relatie bij ons thuisonderwijs. Toch ben ik er zeker van dat we een heel stuk verder kunnen gaan in het klassieke onderwijs. Maar niet als er niet eens grondig aan ons onderwijs gesleuteld wordt. En ja … er zijn altijd hervormingen, maar het klasverhaal blijft wel min of meer hetzelfde en het volgen van leerplannen en bereiken van eindtermen. En daar gaat het fout volgens mij. Want daar wordt net je vrijheid en je creativiteit als leerkracht beknot. Stel dat je leerlingen erg bezig zijn met het verliezen van een vriend of een natuurramp die gebeurd is of de presidentsverkiezingen in de VS, en jij gaat netjes je trumplessen afwerken in 50 min van wiskunde, Nederlands, geschiedenis,…Wat leer je dan je leerlingen? Hun problemen zijn niet belangrijk? Wereldproblemen kunnen wachten, onze lessen van 50 min gaan voor? Jammer toch, want schreeuwt niet bijna elk bedrijf om werknemers die initiatief nemen, die geëngageerd zijn, die een probleem kunnen aanpakken? Zou het dan niet veel boeiender worden voor leerlingen en leerkrachten om rond die thema’s te werken? Neem nu maar die presidentsverkiezingen in de VS. Dit was toch een mooie kans waar je bijna in elke les iets mee kon doen? Ik weet alleszins als ik dit jaar nog het vak informatica had gegeven dat ik het met mijn leerlingen zou gehad hebben over de mogelijke invloed op de softwarehuizen. En ongetwijfeld zijn er leerkrachten geweest die ermee bezig geweest zijn in de les. Maar bij mijn dochter op het vijfde middelbaar werd er jammer genoeg weinig aandacht aan besteed: zowel vooraf als op de bewuste woensdag dat de uitslag bekend werd. Er werden enkel wat foto’s van Donald Trump getoond en toen weer verder met de les… Hoe willen wij dan jongeren aanzetten tot openstaan voor de wereld en een mening durven vormen en een mening durven bijstellen?

Maar naar mijn gevoel komt dit ook in aangepast onderwijs veel te weinig aan bod. En ik bedoel dan vooral werken vanuit het kind of jongere. Als ik de verhalen hoor van autiklassen, dan ben ik toch weer telkens blij dat ik heb gekozen voor thuisonderwijs. Natuurlijk ken ik niet alle autiklassen en wil ik zeker niet zeggen dat dit niet goed is. Maar volgens mij is de aangepaste zorg daar nog zo breed dat jongeren met autisme en een drukinmijnhoofdnormale tot hoge begaafdheid daar nog net niet krijgen wat ze nodig hebben. En dat is volgens mij werken op hun tempo en dat tempo is erg variabel. Het ene moment is dat snel want dat ligt in hun interessegebied maar het andere moment is het heel traag of zelfs stoppen met werken als hun hoofd vol zit. En dan heb ik het niet over een time-out. Want soms is het gewoon van ’s ochtends al heel druk in hun hoofd en gaat een time-out van een half uur dat echt niet veranderen. Maar ik begrijp dat dat niet zo maar kan met hoe het onderwijs nu is opgebouwd in lessen van 50 minuten met een jaarplan en eindtermen. Maar dat is toch zonde?!

En het is zonde voor iedereen! Voor jongeren met een beperking en voor jongeren zonder een beperking. Er is zoveel overlap tussen de verschillende vakken en lessen van 50 minuten dat we dat echt veel boeiender kunnen brengen. En geef toe … toch ook boeiender als leerkracht. Je wil toch echt niet 5 jaar dezelfde lessen geven? Er moet toch een uitdaging zijn?

En heeft niet elk kind recht om op zijn tempo te werken? Als vandaag je vriendje het heeft uitgemaakt, kan je toch niet verwachten dat je aandacht 100% is bij de les wiskunde of als je ex-liefje een foto met haar nieuw vriendje op haar verhaal van Snapchat heeft gezet, dan kan je toch geen goede toets van elektriciteit maken? Geef toe, als we als volwassene zoiets aan de hand hebben functioneren we ook niet zo goed die dag en gaan we ook geen nieuwe uitdagingen aan gaan. En natuurlijk hebben we dan misschien verplichtingen waar
we niet onderuit kunnen en die we toch moeten doen. Maar wij zijn volwassenen en die kloktienerbreinen zijn nog in volle ontwikkeling om te leren dit allemaal een plaats te geven. Maar ik weet dat het nu allemaal niet kan volgens het systeem hoe we nu werken met
rapporten waar cijfers voor elk vak moeten opstaan op basis van toetsen en lessen van 50 min die op bepaalde tijdstippen in de week voorkomen. Maar dat is toch zonde?!

Gepast onderwijs is voor mij echt voor iedereen en dat speelt in op noden, behoeften en interesses van jongeren. En misschien maak je dan bij jezelf de opmerking dat wel geen enkele jongere geïnteresseerd is in het berekenen van integralen, maar ik denk dat dat echt niet zo is. Als je laat zien waar ze het voor nodig hebben en waar het bijvoorbeeld in hun vervolgstudie komt, dan willen ze dat echt wel volgens mij. En als ze dat niet willen, willen ze dan die vervolgstudie wel of misschien scheelt er iets heel anders?

En de noden en behoeften van jongeren met autisme en een normale begaafdheid liggen denk ik te ver weg van het aangepast onderwijs maar ook te ver weg van het gewone onderwijs. Het voelt een beetje aan als een mistig gebied. En als je het nergens goed vindt (of het nog niet gevonden hebt) dan moet je zelf initiatief nemen. Dus daarom ons initiatief voor thuisonderwijs. En we zullen zien of het loont op termijn onze manier van aanpak en niet denken in blokjes van 50 min… En ja ik moet me ook aan leerplannen houden maar ik heb wel de vrijheid om soms al iets te doen van een leerplan van de tweede graad of zelfs de derde graad als de interesse zo diep gaat. En dat maakt het toch wel boeiend.

Alleszins merk ik wel dat er heel wat stress en angsten weg zijn door te werken aan voorspelbaarheid, rustige omgeving, tempo volgen en door niet 7 uur moeten stil te zitten. Dus door in te spelen op de noden en behoeften. We hebben al heel wat bijgewonnen op stukken waar het voordien heel wat moeilijker liep. Dus voor ons is het alleszins al bewezen dat autisme draaglijker wordt mits gepast onderwijs, ondersteuning en veel liefde!

Ik wil toch nog duidelijk maken dat heel wat leerkrachten supergoed bezig zijn binnen het huidig systeem en dat heel wat autiklassen al supergoed werk doen… binnen het huidig systeem. Maar voor mij mag het allemaal nog 100 of misschien wel 1000 stappen verder gaan… gisteren en niet morgen! Dat wil ik zeggen met deze mening en niet dat onze scholen allemaal slecht bezig. Want dat denk ik nu net niet 😉