Van huisonderwijzer naar gap-year-assistant

Onze dochter Dirkje is afgelopen juni afgestudeerd aan de examencommissie. Maar wat daarna? Eigenlijk lag het voor haar vast om biomedische wetenschappen te gaan studeren aan de universiteit van Maastricht. Toch vonden wij dat ze moest nadenken over een gap year om allerlei ervaringen op te doen. Volgens ons nemen we daarna niet meer vaak die kans. Na wat lijstjes maken met dingen die ze zou willen doen (was meer materiaal dan voor 1 jaar), hakte ze de knoop door om een gap year te nemen.

Ze deed al verschillende dingen in haar gap year maar haar eerste echte trip alleen is nu. estlandPrecies op dit moment dat ik het schrijf zit ze in Estland. Het was een kans die last minute op de proppen kwam. Ze mocht gaan sparren met een meisje van Viljandi en ze zou dan ook door haar trainer getraind worden. Dat leek ons allemaal een leuke kans om weer een andere cultuur te leren kennen. Dus Dirkje ging aan de slag. Tickets en appartement werden geregeld door de coach, maar zij ging aan de slag met opzoeken wat ze daar kon bezoeken en ze ging haar dagtrip voor haar vrije dag plannen naar Tallinn.

Maar ook in een gap year gaat niet alles zoals gepland. Drie weken voordat Dirkje zou vertrekken kwetste ze de ligamenten in haar enkel met het spelen van padel. Enkele dagen voor haar vertrek ging ze haar enkel testen op het tennisterrein en dat voelde wel ok. Dus de trip naar Estland werd in gang gezet en afgelopen vrijdag vertrok ze met het vliegtuig naar Estland.

Ze heeft dat allemaal echt schitterend leren regelen: opgepikt worden aan de luchthaven, alleen in een verlaten hostel blijven slapen, zelf eten maken, …  Tot daar nog altijd gewoon de taak van huisonderwijzer voor Thijssen (en Coachpunt natuurlijk) voor mij. Maar dan gaat er iets niet zoals gepland als ze een paar duizend kilometer van je vandaan zitten. En dan krijg je plots promotie, je wordt gap-year-assistant. Niet alleen onze Noorderburen kunnen goed namen verzinnen. 😉

De enkel bleek het toch nog niet aan te kunnen. Na 1 dag trainen, wat dan meteen een stevige dag trainen was op alle gebied, werd haar enkel terug heel stijf en wat pijnlijk. Het was ook wel even wennen aan een coach die het blijkbaar belangrijk vindt om de mensen die bij hem trainen uit te schelden, te demotiveren en zelfs te straffen bij fouten. Er kon geen groter verschil zijn met haar eigen trainer hier in Tessenderlo. Dus werk voor de gap-year-assistent. Het gedrag van de coach wat plaatsen en zeggen dat ze gerust op een beleefde manier mocht tegenspreken.
Haar beleefde assertiviteit naar de trainer toe hielp op zondag. Dus dat was al weer iets wat ze heeft geleerd. Je moet niet omdat het daar de gewoonte is, er zelf helemaal in mee gaan. Je mag op een beleefde manier laten merken wat voor jou niet kan. Maar ongelukkig genoeg ging de tennistraining die zondag door op tapijt. Dat was natuurlijk nog minder goed. De enkel begon terug overal pijn te doen en was terug gezwollen. Ze besloot ook om de training vroeger te stoppen (tot daar nog zelf beslissen en geen werktwijfel voor de gap-year-assistant). Maar dan moesten de beslissingen komen. De volgende dag had Dirkje sowieso een vrije dag en zou ze naar Tallinn gaan. Maar was het zinvol om nog terug te keren naar Viljandi en eventueel te riskeren dat de enkel nog erger gekwetst zou geraken?

En voor die beslissingen heb je een gap-year-assistant nodig, of eigenlijk 2, Joeri en ik. En gapyearassistantdat is een mooi leermoment geweest. Een moment wat je niet kan “simuleren” bij je thuis. Je zit als 18-jarige alleen in een land op een paar duizend kilometers van je huis. Het loopt niet zoals gepland en je moet beslissingen gaan nemen. Je moet terugkomen op je oorspronkelijk plan. Is dat dan niet falen? Je moet nadenken over welke alternatieven er zijn? Bedenken of dat kan financieel. Wanneer uit je je bezorgdheid naar je ouders, naar de mensen ter plekke? Dus de gap-year-assistants hebben hier heel wat over gechat, gebeld, gestuurd, … met hun dochter in Estland.
Ik kan het me zelf ook nog voorstellen hoe moeilijk het was om op je plan terug te komen en moeten bij te sturen en niet dat originele plan te kunnen doen. Voor mij was het als 18-jarige ook pas in orde als mijn mama (toen kenden we nog geen gap year en dus ook gap-year-assistant) dan zei dat dat een goede beslissing was. Dus we gingen met Dirkje de mogelijkheden na wat te doen na haar vrije maandag in Tallinn:

  • terugkeren naar Viljandi maandagavond vanuit Tallinn en proberen nog een dag te trainen met haar voet. Als dat dan niet zou lukken, terugkeren naar Tallin en dan doorreizen naar Riga.
  • terugkeren naar Viljandi maandagavond vanuit Tallinn, spullen pakken en richting Tallin of Riga om het vliegtuig naar huis te nemen
  • terugkeren naar Viljandi op maandagavond vanuit Tallinn, proberen en daar blijven om gewoon op zondag terug te keren zoals oorspronkelijk bedoeld was.
  • op zondag al beslissen om te stoppen met het tennisproject en met haar koffer naar Tallinn te reizen en dan er een andere vakantie van maken door dingen gaan te bezoeken.

En samen kwamen we eruit om te kiezen voor de laatste optie. Dus in plaats van een hele week te trainen in Viljandi en 1 dag een uitstap te maken naar Tallinn is het nu een heel andere reis geworden. En zo een switch maken is niet altijd gemakkelijk. Je moet maar bedenken dat haar brein op minder dan een week van surfvakantie in Marokko naar een sparring-tennis-project in Estland is gegaan om nu een sightseeiing-vakantie te worden. Maar ze leerde om dit allemaal een plekje te geven en er voor te gaan. Op weg naar het onbekende…

Dus de gap-year-assistant is in gang geschoten om te bespreken wat kon en beginnen te boeken. De creditcard om alles te boeken was immers bij de assistant gebleven. En dit is nu haar programma geworden:

  • maandag en dinsdag Tallinn bezoeken. Wat ze allemaal gaat bezoeken is aan haar.
  • woensdag met een busje van Tallinn naar Riga reizen en onderweg 4 steden bezoeken in Estland en Letland.
  • donderdag en vrijdag Riga bezoeken.
  • vrijdagavond terugvliegen naar Charlerloi.

LetlandEstland.PNG

En dat doet ze dus maar allemaal. Alleen de trein naar Tallinn, alleen haar vervoer tot aan het hotel regelen, alleen op hotel, alleen de stad verkennen, alleen tot aan haar hotel in Riga geraken, alleen haar transport naar de luchthaven regelen, … Misschien lijkt het niet zo erg. Maar toch, het allemaal alleen doen als 18-jarige… Ik weet niet of ik het had gekunnen en of ik het had gedurfd vooral?

Dus dit gap year is het nieuwe huisonderwijs 2.0. Zoveel geleerd en nog zoveel zo te leren. En niets daarvan staat in de studieboeken, maar toch zijn het lessen waar ze haar hele verdere leven van zal profiteren. De Nepal-reis van vorig jaar heeft haar zoveel geleerd. Ze kan nu al veel vlugger beslissingen nemen om aanpassingen te maken en ze reist zelfverzekerd (uiterlijk toch) alleen door de Baltische landen. Het lijken mij allemaal kwaliteiten waar de markt van morgen naar op zoek is. Maar vooral genieten daar op je reizen, Dirkje! Je gap-year-assistants staan altijd klaar.

Wil je Dirkje volgen in haar gap year? Ook zij schrijft een blog: https://wherelifebegins.be/ 

Advertenties

Onze planning dit huisonderwijsjaar

Met 2 extreem wispelturige ADHD’ers in huis – man en dochter- en een zoon met ASS en ADHD, kunnen we niet zonder planning. Of eigenlijk moet ik zeggen dat ik niet zonder kan. Op die manier weet ik op welke ADHD-kar ik kan springen en iedereen kan meenemen en welke ADHD-kar ik bewust moet laten voorbij rijden en gewoon eens moet knikken naar die kar. Vroeger zat die planning in mijn hoofd maar met ons huisonderwijs wordt hij elk jaar beter en beter neergeschreven. Of getypt moet ik dit jaar zeggen. Mijn jaarplanning houdt dus niet alleen de leerstof in maar ook ruimte voor uitstappen, vakanties, en natuurlijk marges om op spontane karren te kunnen springen.

Mijn manier van plannen en hoe ver in het plannen gaan is al elk jaar van het huisonderwijs gewijzigd en soms ook nog wel eens tussendoor. Dit jaar wil ik alles digitaal doen. Dus Excel is mijn beste vriend voor dit schooljaar, samen met Google Classroom. De reden hiervoor is simpel. Thijssen is heel erg gegroeid in zijn huisonderwijs en ik ga terug freelancen. Dus heb ik iets nodig waar we beide altijd en overal aankunnen. De digitale “cloud” in dus!

terubblikMijn planning begint eerst met nadenken over het afgelopen schooljaar. Je doet dat continu en stuurt continu bij. Maar ik vind het fijn om 2 keer per jaar toch even eens neer te schrijven waar ik vind dat Thijssen gegroeid is, nog moet groeien, wat we anders moeten aanpakken, waar er werkpunten voor een bepaald vak liggen en mijn voornemens er bij noteren. En vooral de vorige versies nalezen, helpt altijd. Ik zie waar ik dingen uit het oog verloren ben en waar ik te veel tijd aan heb besteed. Langzaam wordt mijn beeld van hoe ik het dit jaar wil aanpakken dus minder wazig. Dat gaat zowel over het tijdschema dat we volgen elke dag, als de accenten die ik wil leggen qua attitudes. Het gaat me dan absoluut nog niet over wat we voor welk vak gaan behandelen.
Bijvoorbeeld ons tijdschema liep goed vorig jaar, dus dat houden we aan. Op het laatst zijn we gaan werken met een lijst met zelfstandige taken voor de hele week en moest hij die inplannen per dag. Dat liep ook goed, dus dat houden we ook. Maar dit jaar gaan we een stapje verder proberen te gaan. Hij zal nu een lijst krijgen per week van elk vak met daarop wat er aan les moet gegeven worden, wat hij zelfstandig kan doen, wat hij moet onderzoeken, … en dan mag hij zelf bepalen wat wanneer. Op die manier leert hij om aan te voelen wat hij best doet op een goede dag en wat hij beter kan doen op een minder goede dag. Of dat is toch de bedoeling. Naast werken op zelfstandigheid wil ik ook werken aan schrijfcapaciteiten: tekstopbouw, verzinnen, schematiseren, essentie, … Het zijn dus allemaal van die dingen die zich eerst vormen in mijn hoofd.

tabbladenExcel

examenplanningDaarna heb ik dit jaar in Excel met heel wat tabbladen gewerkt. Eén tabblad daarvan is de examenplanning. Sommige examens liggen al mooi met datum vast maar ik vind het belangrijk nu we aan een nieuwe graad beginnen dat we even plannen welke vakken we over de 2 jaar uitdoen. Nu dat loopt niet exact, want we moeten nog Frans doen van de eerste graad, maar hebben ook al Engels van de tweede graad gedaan. Maar door al een ruwe schatting te maken van wanneer welk examen, weten we met welke vakken we gaan beginnen en in welke tempo. Dus eigenlijk is dit al een eerste soort ruwe planning.

jaarplanningIn een ander tabblad “jaarplanning” heb ik mooi ons heel jaar uitgezet. Elke dag een kolom en voor de verschillende vakken een rij. En dan de maanden mooi in blok onder elkaar. Schoolvakanties mooi geblokkeerd want dan zijn er altijd plannen met de vrienden. Ook geblokkeerd wanneer we zelf op vakantie gaan, want dat is dan weer altijd net buiten de schoolvakanties. Zijn er al belangrijke feesten of events? Dan moeten we de dag ervoor en de dag erna het meestal rustiger aan doen. Zijn er hobby’s ’s avonds? Dan moeten we misschien wat vroeger eindigen om terug een rustig hoofd te krijgen. Daarna begin ik te bepalen hoeveel werktijden van 30 minuten we elke dag gaan voorzien voor de “echte” vakken. Dat is nooit tot tegen het maximum want er moet tijd over zijn voor een werktijd actua, een werktijd om te tekenen, een werktijd om te skateboarden, een werktijd om te programmeren, een werktijd om te …. En gewoon een werktijd om niets te doen als het geen goede dag is of als er onverwachte ADHD-karren komen voorbij gereden. Vervolgens ga ik per vak plannen hoeveel werktijden we er aan willen en kunnen besteden per dag. Via formules laat ik onmiddellijk controleren of mijn totaal aantal uren per dag niet groter wordt dan mijn gepland aantal uren. Met een kleurtje krijg ik dan een signaal. Tot slot maak ik per vak de som per maand en tot en met het geplande examen.

inhoudsopgaveDe volgende stap voor mij is dan om de inhoudsopgaven van de boeken die we zullen gebruiken erbij te nemen en beginnen uit te rekenen hoeveel pagina’s we per lestijd moeten behandelen in functie van de lestijden die ik heb gepland tot aan het examen. In mijn Excel geef ik dan in welke onderwerpen we per week behandelen aan de hand van de geplande werktijden. Soms zie ik dan dat we die week beter meer of minder van dat vak kunnen doen en begin ik te schuiven in de geplande werktijden. De extra vrije tijd die we sowieso per dag in onze planning houden, laat ons toe om de onderwerpen natuurlijk niet enkel vanuit dat handboek te bekijken maar er een hele hoop meer rond te ontdekken.

En nu begint de uitwerking per vak. Dat doe ik natuurlijk nog niet allemaal in de grote vakantie maar de bedoeling was om toch zeker de eerste anderhalve maand volledig rond te hebben. En dat is goed gelukt. Ondertussen zijn we natuurlijk verder aan het uitwerken en aan het bijsturen.VakNederlands

In deze fase van mijn planning maak ik een tabblad in Excel aan per vak en daar plan ik wat we precies gaan doen voor dat vak op welke manier met de geschatte tijd. Zo komt er bijvoorbeeld in te staan dat Thijssen zelfstandig een filmpje van schooltelevisie kan kijken over zons- en maanverduistering gedurende 5 minuten. Dat filmpje zet ik dan ook al klaar via Google Classroom met de juiste einddatum van die week. Of er staat in dat er een leermoment is rond de stelling van Thales in een driehoek voor 20 minuten. Hoe dat leermoment er precies uit zal zien, dat zal afhangen van de creativiteit die week of die dag. Maar hoe die stelling van Thales weer juist in elkaar zit, heb ik nu wel al terug onder de loep genomen. Soms heb ik al een idee wat we er mee kunnen doen en noteer ik het er al bij. Maar elk onderwerp wordt nu in kleine blokjes gehakt en soms wordt er een noodzakelijke volgorde aan meegegeven. Deze lijsten zal ik tijdens ons schooljaar per week afdrukken voor Thijssen en zo ziet hij wat er per vak die week van hem wordt verwacht. Hoe we dat invullen en wanneer we dat invullen, dat zien we die bepaalde week. Maar op deze manier heb ik een leidraad.

Vermits ik niet elke dag volledig vol plan op voorhand, is er ook tijd om zelfstandig af te werken. Dus per week per vak houd ik in een tabblad “huiswerk” bij hoeveel tijd er aan “huiswerk” zal besteed moeten worden. Anders dreig ik mij nog al eens in mijn planning te verliezen en blijf ik allemaal leuke dingen vinden en is het nooit haalbaar qua tijd en qua examenplanning. Via de functie “draaitabel” van Excel staat er altijd een overzichtje klaar hoeveel tijd er voor elk vak per week ongeveer aan huiswerk zal besteed moeten worden.

Het lijkt misschien ingewikkeld dat ik eerst per dag ga schatten hoeveel uren werken en dan dat ik niet per dag het concreet uitwerk of dat het niet per dag wordt uitgevoerd. Maar ik wil Thijssen verder laten evolueren in het zelf plannen en vooral zelf beslissingen laten nemen. Maar ik wou toch controle houden over wat mogelijk was om te doen. En als ik het niet exact opsplits, denk ik nu veel te vaak: oh dat kunnen we doen en dat! En dan plan ik weer veel te veel. Dus op dit moment leek me dit de handigste werkwijze. Of dat volgend jaar nog zo zal zijn?

extraDe niet-echte-schoolvakken moeten ook wel aan bod komen want dat is net het leuke aan huisonderwijs. Dus daar is weer een ander tabblad voor met al deze dingen mooi onder elkaar in een lijstje. En dat lijstje zal groeien en wijzigen, want daarom kiezen we net voor huisonderwijs. Maar per week zullen we op een afgedrukt exemplaar aanduiden wat we al hebben gedaan. Gewoon om alles eens aandacht te geven en niets uit het oog te verliezen. Hier vinden we vanalles op terug van actua in het Frans, tot bouwen, tot zwemmen, tot muziek, tot Skilville, tot oud-Grieks. En misschien komt het wel gecombineerd met een “echt” vak terug in een project, maar op deze manier weet ik toch zeker dat ik bewaak dat ik aan verschillende dingen aandacht geef.

En dan zijn we bijna door mijn talrijke tabbladen uit van Excel. Het planningsgedeelte is hier af alleszins. De andere twee tabbladen zijn nu enkel nog bijhouden wat we effectief deden. Want ja, ik maak wel een planning maar wat we effectief doen per dag lag niet op voorhand vast. En ik weet dat er altijd onverwachte dingen tussenkomen. En dan niet alleen door ziek zijn of zo maar ook gewoon omdat we iets anders leuk hebben gezien of een briljant idee hebben gekregen om een project uit te werken. Maar de andere twee tabbladen zijn dus nog leeg op dit moment, want dat zijn de agenda en het opvolgen van onze ontwikkelingsdoelen.

Als ik terugblik op mijn eerste jaar huisonderwijs is dit veel meer gestructureerd en veel meer op voorhand gepland. Maar alles verandert: je manier van huisonderwijs inrichten, de omstandigheden, de personen en dus ook onze planning. En voor mij voelt een goede planning fijn. Ik kan dan naar mijn gevoel met een gerust hart op de juiste ADHD-karren springen die hier in huis rond denderen. Dus geen continu ongerust gevoel meer over examens en of we wel alles klaar krijgen. Met deze planning kan ik ook gemakkelijk schuiven en herplannen en zie ik meteen de gevolgen daarvan.

Zou minder plannen niet werken? Absoluut wel. Maar voor ons lijkt dit het beste plan voor ons huisonderwijsjaar.

Een terugblik op onze beslissing…

Yeeehaaa! Dirkje is geslaagd! Op het moment (ook al is het dan al meer dan 3 weken geleden) dat de laatste punten binnen zijn en het diploma een feit is, wordt het tijd om een achterom te kijken.

April 2017 was de maand van de grote beslissing. De knoop werd na verschillende lichte twijfelperiodes in de voorbije 2 jaar eindelijk doorgehakt. Wij zagen al een tijdje dat Dirkje “Dirkje” niet meer was, maar langzaam aan veranderde tot een standaardformaat. Waar trouwens ook absoluut niets mis mee is, maar zo kenden wij ons Dirkje niet. Maar eigenlijk begon ons huisonderwijs al in de twijfelperiode. Ze heeft altijd zelf gekozen en zelf ervaren waar het toch niet liep zoals ze eigenlijk wou. Achteraf gezien zegt ze wel dat ze eigenlijk vroeger had moeten schakelen naar huisonderwijs en examencommissie, maar nu heeft ze het toch maar zelf ontdekt en ervaren.Nepal

 

Om terug te blikken op onze beslissing zou ik ons jaar kunnen overlopen, maar via zowel mijn blog als de blog  van Dirkje, http://namastenepal2k17.blogspot.com/, heb je die verhalen al kunnen volgen of kan je nog eens lezen. Ondertussen heeft ze al een nieuwe blog voor haar extra jaar dat ze gaat nemen: https://wherelifebegins.be/. En dat is wherelifebeginsmeteen al een eerste punt wat haar jaar huisonderwijs heeft opgeleverd. Ze heeft gemerkt dat ze eigenlijk graag schrijft. Als kind maakte ze al krantjes en zocht ze “klanten”. En die liefde voor het schrijven heeft ze terug ontdekt. Tijdens haar bijna 5 jaar op het secundair was die liefde in een vergeethoekje terecht gekomen omdat een hele dag op school zitten en daarna nog taken maken en leren, haar creativiteit niet echt bevorderden. Maar genoeg… het ging over Dirkje haar jaar huisonderwijs. In de stijl van haar nieuwe blog wil ik 5 dingen opsommen die ze leerde door haar huisonderwijs en die ons doen realiseren dat we extra blij zijn dat ze koos voor deze ervaring. Dus nieuwe titel:

5 dingen die huisonderwijs Dirkje leerde

1. Plannen is nodig om chaos te vermijden

Dirkje roept soms spontaan het woord “chaos” op. Als Dirkje in huis is, ligt er overal iets. Ze antwoordt op elk voorstel “ja” om dan tot de conclusie te komen dat het niet allemaal haalbaar is of dat ze halfdood uit het weekend komt. Als je zo de wereld van de examencommissie instapt, dan loopt het niet goed af natuurlijk. Dus Dirkje heeft wel geleerd dat plannen nodig is en “nee” zeggen ook. In school zou ze dit niet zo echt hebben moeten leren, omdat je vanzelf al in een structuur zit van 9u tot 16u elke dag. Maar in huisonderwijs kan je op heel veel “ja” zeggen. Dus ze heeft leren werken met een planning om haar vakken te plannen wat er per uur door moest en om blokjes in te plannen waarop er kan ingehaald worden of verder bijgewerkt of verdiept worden. Dat realiseren en ook nog gebruiken, vind ik zelf  een heel groot voordeel. Dus “Check!”, het eerste voordeel is er al.

2. Doorzetten ook al ben je bang om je doel niet te halen

Ook in het gewone onderwijs moet je kunnen doorzetten. Absoluut! Maar het traject via examencommissie doen vraagt toch nog net meer doorzettingsvermogen. Je weet totaal niet wat je kan verwachten. Anders weet je al uit de klas wat je leerkracht belangrijk vindt of je kent de vraagstelling al van de leerkracht. Nu was het echt alles grondig leren. Want soms was het zo dat er echt heel erg in detail gevraagd werd, over dan ook nog een detail. Dus soms zie je het einde niet echt heel goed en twijfel je of je wel ver genoeg staat met je voorbereiding, en ook dan moet je kunnen doorzetten. En je moet dan ook beslissingen kunnen nemen. Zo hebben we 1 keer een examen uitgesteld omdat ze echt het gevoel had niet klaar te zijn. Bij volgende examens kwam dat gevoel soms terug, maar ze leerde toch goed verschil maken tussen dat gevoel hebben omwille van stress en dat gevoel heel terecht hebben. En ja, soms kwam er wel eens de angst of het allemaal zou lukken. En dan moet je durven blijven staan achter je beslissing en blijven verder gaan. En dat blijven verder gaan heeft ze gedaan. Ze heeft haar schooltijd op dezelfde tijd afgerond met daarbij nog een hoop reizen en ervaringen bij op haar lijstje.

3. Uitspitten, niets zo maar aannemen

Eigenlijk was dat iets wat Dirkje al goed leerde in de Freinetschool, maar toch zagen we het wel verdwijnen in het reguliere secundair. Er waren natuurlijk wel leerkrachten die dat prikkelden, maar er waren er ook die dat niet prikkelden. En ik ben er van overtuigd dat dat binnen de examencommissie ook zo is. Maar Dirkje wou het allemaal weten en wou het allemaal begrijpen. Dus Google werd haar beste vriend om alles extra op te zoeken. Dus er was nergens meer “zo maar aannemen” bij. Ze wou weten waarom en hoe precies. En die nieuwsgierigheid en leergierigheid zijn grote troeven. Want ze realiseerde zich dat als ze zo maar dingen aannam ze eigenlijk niet goed begreep en dus ook niet op de typische toepassingsvragen van de examencommissie zou kunnen antwoorden zoals zij wou.

4. Met je eigen weg kiezen is niets mis

Uiteraard komt er commentaar als je als goede, brave leerling een beslissing neemt om je hart te volgen en dus te stoppen met school en over te schakelen naar huisonderwijs. Soms doet de commentaar pijn en soms maakt hij je sterker. Dat is meestal afhankelijk van wie hij komt. Maar met je eigen weg kiezen is niets mis, leerde Dirkje. Daarom was het belangrijk om op voorhand goed na te denken over die beslissing en altijd voor ogen te blijven houden waarom ze die keuze maakte. Tegen de stroom is niet zo gemakkelijk maar geeft veel meer adrenaline dan met de stroom mee. Een belangrijk les: als je iets echt wil, ga er dan voor, ook al is het via een eigen pad dat niet zo vaak genomen wordt. Als jij weet waarom je het doet, kan je het ook uitleggen aan anderen zodat ze het begrijpen.

5. Genieten en werken kunnen samen gebeuren

Het is een jaar geweest met hard werken, maar dat sluit niet uit dat ze ook heel wat heeft genoten. Ze heeft een aantal reizen gemaakt natuurlijk, maar daar ligt het genieten eigenlijk niet in. Doordat ze nu zelf haar planning maakte qua leren, tennissen, op stap gaan, hobby’s, … kon ze veel meer genieten  van alles. Er kon nu niet onverwachts een toets of voorbereiding tussen komen. Zij maakte haar planning en dat hield in plannen wanneer hard werken en plannen wanneer genieten. Ze leerde dat als je de vrijheid hebt om zelf je ritme te bepalen dat je dan gerust hard werken en genieten kan combineren. En is dat nu niet een gouden regel om een “burn out” later te voorkomen: werken en genieten.

Dus ja… het is een geslaagde ervaring geworden voor Dirkje. Geslaagd in de letterlijke zin om dat ze voor elk examen van de eerste keer slaagde op de examencommissie voor de richting Wiskunde-Wetenschappen. En ik weet dat dat in het reguliere onderwijs niet zo speciaal klinkt, maar neem maar van mij aan dat dat bij de examencommissie een hele prestatie is. En anderzijds geslaagd omdat ze precies heeft kunnen doen wat ze voor ogen had: ervaringen op doen en gemotiveerd leren.

IMG_4541

 

 

 

 

 

Leidt streng zijn tot beter leren?

Eerste reactie van mezelf op deze vraag is meestal: absoluut niet! Maar na de inzage van Dirkje haar examen wiskunde moet ik zeggen: ja, streng in de zin van veeleisend leidt tot beter denkwerk. Maar eerst misschien even uitleggen wat een inzage is bij de examencommissie.

Op de examencommissie mag je nooit een examen gaan inkijken als je geslaagd bent voor een vak. Niet echt fijn, want je kan niet echt leren van je fouten. Dus omdat Dirkje haar examen wiskunde uit twee delen bestaat, hadden we toch de kans om haar examen gaan in te kijken ook al was ze geslaagd. Dirkje had zelf een heel goed gevoel over het examen en het resultaat liet dat niet echt duidelijk zien. Dus we waren benieuwd.

Tijdens zo een inzage krijg je op een computer je ingescand examen (sommige examens zijn nog op papier) en de correctiesleutel te zien. Verder kan je per vraag typen wat er volgens jou niet correct verbeterd is. Ik vond het kunnen inkijken van de correctiesleutel al heel leerrijk. Want dan ziet een leerling tenminste wat er precies verwacht wordt. Er werd ook duidelijk aangegeven waar hoeveel punten opstonden. Op zich was het niet volledig oneerlijk verbeterd (we hebben wel bij heel wat vragen commentaar genoteerd) maar het is vooral streng verbeterd. Heel vaak kan je nog maar weinig tot geen punten meer halen als er in de eerste regels van een oplossing een fout staat. En dat is volgens mij toch niet altijd in het klassieke onderwijs. Als het maar een klein foutje is en het daardoor dezelfde soort oefening blijft, krijg je echt nog wel punten op je methode. En net die kleine foutjes zijn een teer punt voor iemand met ADHD. Moeten ze er daarom rekening mee houden? Nee, dat hoor je me niet zeggen. Maar ik geloof dat door er veeleisender op te zijn, Dirkje wel vroeger had kunnen leren om nauwkeuriger te zijn. Dirkje zegt nu ook dat leerkrachten haar vaak zegden dat ze nauwkeuriger moest zijn of beter moest lezen. Maar voor iemand die er problemen mee heeft, is dit te vaag. Maak het concreet en leer het stap voor stap aan. Dus dat hebben we gedaan naar haar volgend examen toe. Ik ben benieuwd want het volgende examen (fysica) is afgelegd maar nog niet verbeterd.

Maar eigenlijk is het een gemiste kans in het klassieke onderwijs. Dirkje had altijd goede punten en je krijgt als ouder dan geen examen te zien. Jammer, want daardoor weet je eigenlijk niet waar het ligt en ga je eerder uit van dan eens een fout door iets gewoon fout te doen, dan door iets niet te begrijpen, dan door niet nauwkeurig te zijn, … Maar uit het inkijken van het examen bleek al heel snel dat Dirkje de leerstof begreep. En eigenlijk wist ik dat ook wel van voor het examen als ze soms iets kwam vragen. Daarom dat ik zelf ook verbaasd was over haar resultaat. Maar Dirkje haar lager resultaat kwam bijna puur uit onnauwkeurigheid. Zelf had ze ook het idee dat ze op school op dit examen zeker 15 tot 20% beter zou gescoord hebben en ik kan haar niet tegen spreken vanuit mijn eigen ervaring op verschillende scholen. Maar door toch altijd zo veel punten te krijgen op haar werkwijze hebben ze haar ook niet geleerd om op zoek te gaan naar manieren om nauwkeuriger te leren werken. En dat was nu eigenlijk toch een belangrijk doel naar later toe.

Dus “ja, strenger in de zin van veeleisender leidt tot beter leren”. Maar het is hard af en toe en het moet groeien natuurlijk. Maar door er niet veeleisend op te zijn wordt het zeker niet geleerd volgens mij. Dus ze hadden dit eigenlijk stap voor stap moeten aanleren via allerlei hulpmiddelen en trucjes om haar zo haar nauwkeurigheid te verhogen. En het is ook vooral hard omdat we in België niet met centrale examens zitten. Dus het verschil tussen de leerlingen kennen speelt bij het verbeteren niet mee. En onbewust is dat anders altijd volgens mij. Maar vooral ook of je zelf de leerstof hebt overgebracht bij de leerlingen. Je schat daardoor al beter in wat je leerlingen kunnen en je leerlingen zijn ook gewoon aan je vraagstelling en weten waar jij de nadruk oplegde. Maar ook bij het verbeteren ga je anders te werk of jij de leerstof gaf of niet, je houdt rekening met je accenten. En met jouw eigen accenten blijf je ook rekening houden, ook al gaf jij de stof niet. Dat heb ik zelf ook ondervonden toen ik examens fysica en beheer it-systemen moest verbeteren van leerlingen waar ik de lessen niet had gegeven. Of eigenlijk moet ik zeggen dat de leerlingen het ervaren hadden en dat hun resultaat ongeveer 10% lager lag.

Maar ook doordat het examens zijn waarbij je geen leerkracht had om het uit te leggen, moeten leerlingen wel veeleisender worden. Ze moeten zorgen dat ze alle mogelijke soorten oefeningen inoefenen want je weet niet wat die examinator belangrijk vindt. Dus meestal kan je je niet beperken tot 1 handboek. Of in je vakfiche staat dat je goniometrische ongelijkheden moet kunnen oplossen. Maar hoe ver gaat dit of hoe moeilijk? Allemaal wat een leerling zelf moet leren inschatten en dus veeleisender wordt. En ja, dat leidt tot beter leren. Dus volgens mij ligt de moeilijkheid van examencommissie niet in dat de vragen zo veel moeilijker zouden zijn, maar wel doordat je zelf moet op zoek gaan en zelf moet bepalen hoe diep je het moet studeren. En ook omdat je geen enkel idee hebt wat de opsteller van het examen belangrijk vindt of wat je kan verwachten.

Dus eigenlijk ben ik ondertussen voorstander geworden van centrale examens. Vroeger was ik er tegen omdat ik bang was dat scholen zich dan zo specifiek zouden richten op het behalen van goede resultaten op die examens. Maar ik geloof toch wel dat het systeem er door eerlijker wordt. Op dit moment is het niet zo een probleem als je in België wil verder studeren. Maar in het buitenland worden vaak cijferlijsten gevraagd. En wat 78% op de ene school is, is maar 63% op een andere. Soms durft het zelfs binnen 1 school erg variëren omdat leerkrachten niet samen examens willen opstellen. Dus ja centrale examens, maar dan wel volgens het principe van de IELTS-examens. Je krijgt een niveau per vak en niet zo zeer geslaagd of niet geslaagd. En voor sommige richtingen zal je dan bijvoorbeeld maar niveau 3 voor Frans moeten hebben maar voor wetenschappen niveau 7.

Wat onze inzage opleverde weten we nog niet. We wachten ondertussen al weken op het resultaat daarvan. Maar ondertussen heeft ze ook haar punten van het andere deel van wiskunde en ook daar was ze op geslaagd. Dus weer een vak van het lijstje af. Als fysica geslaagd is, dan is het nu nog enkel chemie. Maar voor Fysica zijn we nog meer benieuwd, want daar moest enkel nog maar het resultaat voor de vraagstukken ingevuld worden op computer. Dus niks punten voor werkwijze, het is juist of fout. En dan zijn we bijna op het einde van de rit voor Dirkje. Maar de terugblik op dat jaar examencommissie en huisonderwijs is voor een later blogje.

En dan komt de vraag… volgend jaar terug naar school?

Jezelf in vraag stellen is goed en ook de keuzes die je hebt gemaakt natuurlijk. Situaties veranderen of soms blijken zelfs zonder veranderingen gemaakte keuzes toch niet de beste. Dus moet je af en toe stilstaan en rondkijken.

Je doet dat in huisonderwijs volgens mij heel veel: afvragen of school beter is, welke dingen mist hij, hoe kan ik die opvangen. Zeker als ik dan in de media weer lees dat heel wat ouders kamperen voor de KIDS om hun kind in te schrijven voor type OV4. Nu ik weet nog altijd waarom ik dat toen niet de beste keuze vond voor Thijssen, maar ik begrijp ook wel dat dat voor ander kinderen en andere situaties absoluut een goede keuze is. Maar toch twijfel je al wel eens. Maar met een post te lezen over iemand die inderdaad had gekozen voor een autismevriendelijke onderwijs maar die volledig vastliep op te weinig uitdaging dan, was ik toch weer blij met ons systeem.

Maar heeft het huisonderwijs Thijssen ook geholpen? Ik denk dat ik daar heel eerlijk en zonder te stoefen volmondig “JA” op kan zeggen. Thijssen is enorm gegroeid. Door de rust die hij heeft gekregen is hij rustiger geworden en begint hij terug veel socialer te worden. Op feestjes komt hij terug gewoon regelmatig bij de groep zitten en praat hij mee. En wat ik vooral belangrijk vind, is dat hij voelt en weet dat hij dan wel nadien rust moet nemen. De volgende dag is dan meestal geen topdag in ons werken. Maar kijk, dankzij ons huisonderwijs kunnen we dat inplannen. Ook omdat hij niet continu stress voelt door de vele kleine toetsen op een school, of door al gewoon aan te passen aan elkestresstienerschool leerkracht in school, en met alle leerlingen rekening te houden kan hij nu wel vlot alle dagen werken. De stress gaat voor iemand met autisme immers zeker niet alleen om die kleine toetsen, die stress voelen andere kinderen ook. Maar Thijssen kan dan ook nog eens niet zo goed tegen fouten maken, dus dan brengen kleine toetsen wel stress mee. Maar ik denk dat het vaak mis loopt omdat deze tieners niet aan “leren” toekomen in een klas of toch niet zo veel als ze zouden kunnen. Er gaat al zo veel energie naar aanpassen aan de regels van elke leerkracht, ontcijferen wat puberende jongeren bedoelen met bepaalde opmerkingen, je weg vinden in het schoolgebouw, denken aan wat je voor dat vak moest meebrengen, je al zorgen maken over de drukte in de eetzaal, zorgen maken over de chaos straks bij het fietsenrek, een opmerking die in de klas algemeen gezegd wordt maar die persoonlijk wordt opgenomen, … Probeer nog maar eens open te staan om te leren als je brein bezig is met al die blokjes op een juiste plek te krijgen. En die rust krijgt Thijssen nu waardoor hij kan groeien. En hij leert die dingen ook zoals dat het een algemene opmerking was en niet persoonlijk, maar dan nu in mondjesmaat zodat hij ze ook echt kan leren en niet volledig vast loopt.

jaDus “JA” Thijssen heeft door die rust de kans gekregen om te groeien. Hij kan nu ook veel beter zelfstandig werken. Anderhalf jaar geleden kon Thijssen letterlijk nog geen 5 minuten alleen werken. Hij schoot op voorhand al in paniek over wat hij moest doen als 1 van de opdrachten niet duidelijk zou zijn en bedoelde ik mijn opdracht wel zo zoals hij het begreep? Nu heeft hij leren opdrachten op voorhand door kijken of leren een opdracht overslaan en rustig doorwerken. Hij heeft ook leren zoeken op een opdracht en in zijn geval ook zeker belangrijk hij heeft leren zijn aandacht terug focussen. Het kan allemaal nog beter, hè! Maar we zijn absoluut serieus aan het klimmen op deze groeicurve. We hebben dat via een heel geleidelijke aanpak gedaan en via verschillende wegen. Sommige werkten, anderen niet. En ik ben best trots op ons allebei dat we zo ver zijn gekomen. Ik zit nu bijvoorbeeld op dit moment in het examencentrum met Dirkje voor het examen Biologie en Thijssen is thuis zelfstandig aan het werken: CNN10 kijken, sportoefeningen doen, lezen in boek voor Frans, lezen in boek voor Nederlands, oefeningen getallenleer op papier, digitale oefeningen natuurwetenschappen, oefeningen Frans op papier, digitale oefeningen op woordenschat Frans en 2 lesjes Duolingo Frans. En ik zie hier via onze Google Classroom welke digitale items hij al heeft gedaan.

Maar je kan zelf wel op heel wat vragen “JA” zeggen, maar wat wil hij? Af en toe kwam op het einde van het eerste schooljaar wel de opmerking dat hij vrienden miste. Toen was eigenlijk zijn besluit dat hij naar verschillende scholen wou gaan kijken dit schooljaar om zo zeker de juiste beslissing te nemen. Maar ondertussen heeft Thijssen zichzelf zo goed leren kennen. Als we een aanpassing doen in ons werkschema, zegt hij ook vaak dat dat niet mogelijk zou zijn op een school. En dat is ook natuurlijk. En zonder die aanpassing zou hij ook die dag wel overleven, maar de opeenstapeling van de volgende dagen zou dan te veel worden. En nu trekt hij tijdig aan de rem en kan hij weer veel sneller op een goed tempo terug werken.

Dus toen we gisteren gingen beslissen om het Frans examen dit schooljaar of volgend schooljaar te doen, hebben we alles eens afgewogen. Als hij volgend schooljaar wil starten in een school in de tweede graad moet hij immers zeker dit schooljaar Frans nog afleggen om zo zijn getuigschrift voor de eerste graad te halen. Als hij niet terug in een school start, kunnen we het examen Frans verschuiven naar volgend schooljaar en andere vakken van de tweede graad waar hij sterk in is nu al afleggen, zoals bv Engels. Dus hier zijn onze overwegingen:

  • Het loopt goed eigenlijk thuis. Ik heb mijn ritme gevonden en ik voel me er goed bij.
  • Ik wil liever pas het examen Frans maken als ik me er echt klaar voor voel. En daar kan ik hem geen ongelijk in geven want het is toch heel wat moeilijker dan op school. Ze krijgen een viertal luisteroefeningen en leesoefeningen en dan nog twee schrijfoefeningen. Maar de onderwerpen liggen niet vast op voorhand. Dus er is ook geen vaste woordenlijst die ze moeten kennen. Dus dat betekent dat ze een heel brede kennis moeten hebben. Voor het mondeling moeten ze een dialoog, een discussie en monoloog doen na 20 minuten voorbereiding. Ook hier zijn de onderwerpen niet op voorhand gekend en moet je dus al wel echt goed Frans kunnen en durven spreken. En eerlijk gezegd weet ik niet zo veel scholen waar er op die manier taalexamens worden afgenomen in de eerste graad. Leerlingen kennen meestal onderwerpen, of zeker woordenlijsten. En voor de spreekoefeningen weten ze heel zeker welke onderwerpen of welke dialogen.
  • Ik wil liever dan stilaan terug wennen aan school door allerlei cursussen te gaan volgen verspreid over een langere periode.

Dus het besluit is genomen en het wordt nog huisonderwijs volgend jaar voor Thijssen. En we gaan dus het Frans examen uitstellen. Zo hebben we het alleszins al aangepast in onze planning en dat geeft ons tijd om weer wat meer vakken te mixen. We starten beslissingbinnenkort wiskunde, chemie en fysica van de tweede graad op. Thijssen vindt het vreselijk om zich te concentreren op enkele vakken en dus een paar keer per dag hetzelfde vak te moeten doen. Hij heeft liever veel afwisseling en veel vakken gecombineerd in een project. En laat dat nu ook zijn wat ik het liefst heb. Dus “joepie” de ideeën kunnen weer groeien want we moeten nu toch weer tegen 2 deadlines minder aan werken. De andere examens houden we wel aan. Dus vrijdag natuurwetenschappen, dan einde maand wiskunde, in mei economie en in juni aardrijkskunde. En tussendoor gaat hij de twee examens van Engels tweede graad afleggen. Het programma is dus nog druk genoeg, maar we zijn uiteraard met al deze vakken al lang bezig, dus we kunnen rustig werken.

Gek! Ik vind het een mooie beloning dat we volgend jaar verder gaan met huisonderwijs. Terwijl veel mensen in het begin zeiden dat ze het wel heel knap zouden vinden als ik hem zo ver zou krijgen dat hij terug naar school zou gaan na de eerste graad. Maar eigenlijk vind ik dat dus niet. Ik vind het heerlijk dat hij vertrouwen heeft in hoe we het aanpakken en dat hij zelf voelt dat het goed is. Ik ben dus goed bezig met mijn job en mag verder doen!

Toch ook altijd een beetje zelf examen maken

Altijd spannend, kinderen die examens maken. Dat is ook zo als je kinderen naar school gaan. Maar ik kan je vertellen dat het toch nog net een tikkeltje aparter en (veel) stressstressvoller is bij de examencommissie. Thijssen is dus op dit moment binnen voor zijn examen Techniek Praktijk. En ik moet zeggen, het voelt alsof ik zelf weer examen moet gaan afleggen. Maar dan nog een graadje erger.

Het begint eigenlijk al dat je als huisonderwijzer-ouder instaat voor het hele traject, zowel de leerstof geven als helpen leren en oefenen maar ook als ouder je kind gerust stellen. Je maakt de planning samen zodat je tijdig klaar bent voor het ingeschreven examen en je oefent het examen samen. Een stuk doe je dat ook als je kind op school zit. Maar nu ken je zelf elk tikkeltje van de leerstof. Bij Dirkje uiteraard niet meer, want zij werkt volledig zelfstandig. Maar bij Thijssen ken ik toch zelf ook alle leerstof terug en kan ik eigenlijk zelf weer examen gaan afleggen. Je weet dus heel goed waar het goed zit en wat struikelblokken zijn.

En dan die onbekende factoren bij examens op de examencommissie. Het begint al met naar Brussel gaan: files of treinstakingen, hoe laat vertrekken we, niet te vroeg maar zeker niet te laat daar. En dan gaat hij examen afleggen in een onbekend lokaal bij onbekende leerkrachten op basis van algemene eindtermen. Dus hoe zullen ze het precies vragen en hoe diep moet hij het kennen, zijn 2 vragen die vaak heel moeilijk in te schatten zijn. Op school heb je een handboek en de leerkracht is daar toch op gericht. Waarschijnlijk op de examencommissie de leerkrachten die de examens opstellen ook, maar welk handboek is dat? Bij sommige vakken weet je het al, maar vermits de opstellers wisselen, wisselen dus ook de vraagstellingen.

En je weet dat hij het kan en dat hij de leerstof beheerst, want anders zou ik hem nooit laten gaan. Ik vind immers een belangrijk stuk dat hij moet leren zich zo goed mogelijk voor te bereiden. Maar zal het ook op dat moment lukken. Zoals nu. Hij heeft zijn model van zijn ligfiets helemaal zelf ontworpen en samen met Joeri gemaakt. Dus hij weet er alles van en kon het thuis tijdens onze oefensessies goed uitleggen en goed op de vragen antwoorden. Maar zullen de zenuwen hem parten spelen? Zullen de vragen duidelijk zijn? Wat zal hij krijgen als extra proef? Logische schakelingen, elektrisch circuit, motor bouwen,… Geef toe dat heb je nooit op school. Als je al praktische oefeningen voor techniek moet doen in de eerste graad, dan weet je exact om welke proeven het zal gaan en met welk materiaal. Dus weer een onbekende factor en dus nog een vraag. Zal het lukken met ander materiaal? En eigenlijk durf ik ja antwoorden, want hij heeft zoveel technisch inzicht. Maar toch, zenuwen….

Dus ja, eigenlijk maakt ons heel gezin en zelfs daarbuiten mee examen. Want ook zussen, grootouders, nichten, neven, vrienden,…. weten hoe vaag het kan zijn wat er precies gevraagd zal worden en leven dus mee. Gedeelde stress, is halve stress?

Maar ik weet ook wel dat ze eigenlijk op deze manier zoveel leren. Ze moeten wel met inzicht leren, want iets van buiten leren is nu uitgesloten. Je weet niet hoe je het zal moeten antwoorden of toepassen. En omgaan met zoveel onbekende factoren, zal later heel wat stappen gemakkelijker voor hen maken. Maar ondertussen is het toch best stressvol….

Een (ver)nieuw(d) schooljaar!

Tijdens de vakantieperiode heb ik mijn brein echt wel laten kraken over hoe ik het wil aanpakken dit schooljaar. Wat liep goed vorig schooljaar? Wat moet wijzigen? Wat moeten we wat bijstellen? Wat willen we bereiken?
Dat denkwerk verrichten is iets wat je altijd wel doet als je in het onderwijs staat. Maar vermits ik nu voor “alles” insta, moet ik ook wel zorgen dat “alles” aan bod komt wat ik wil. En met alles bedoel ik ook echt alles (samen met Joeri natuurlijk ook voor een stuk): alle vakken, alle algemene vaardigheden, op alle momenten – op school en thuis. Zo tegen het einde van de vakantie realiseerde ik me dat het toch echt een uitdaging is en dat ik dus goed moet weten waar ik mee bezig ben. Maar we houden van een uitdaging!

lifebegins

Wat willen we nu eigenlijk bereiken met ons huisonderwijs? Wil ik dat ze sneller afstuderen dan op school? Nee, helemaal niet. Moet het op hetzelfde moment zijn? Hoeft niet, maar ik wil niet dat ze jaren gaan achter lopen natuurlijk. Wat vind ik belangrijk dat op mijn kinderen hun “levens-CV” staat? Kennis vind ik sowieso belangrijk. Maar wat ben je met je kennis als je niet kan communiceren, niet kan volhouden, niet kan zoeken, niet durft zoeken, niet durft opnieuw beginnen, niet in stappen leert denken, je grenzen niet durft verleggen …? Niets! Dus heb ik me voor genomen dat ik echt aan een aantal van die dingen wil werken en dat ik het niet uit het oog mag verliezen tijdens het jaar. Want tijdens zo een schooljaar word je soms bang dat je niet alles gezien gaat krijgen en dat je meer examens moet laten maken op de examencommissie. Eigenlijk hetzelfde als dat een leerkracht bang is dat hij/zij het goalleerplan niet afkrijgt. Maar ik ga echt op lange termijn denken en niet per schooljaar . Wat ik hun ga leren, gaan ze veel langer nodig hebben dan enkel voor de examens. En om het niet uit het oog te verliezen en er elke dag terug bij stil te staan heb ik mezelf wat administratie opgelegd. Ik heb een 10-tal ontwikkelingsdoelen opgesteld waar ik aan wil werken. En elke dag noteer ik bij de doelen waar we iets aan hebben gedaan, wat we hebben bereikt of wat moeilijk ging. Op die manier blijft mijn focus hopelijk juist dit schooljaar. Maar het wil dus niet zeggen dat we niet gewoon ook Frans, wiskunde, geschiedenis, … leren. Natuurlijk doen we dat ook! Want wat ben je er mee als je kan communiceren, kan volhouden en kan zoeken, maar je weet niet waarover je moet communiceren of wat je moet zoeken. En ik weet dat dit ook op scholen aan bod komt. Daar ben ik van overtuigd. Maar ik ben er ook van overtuigd dat we dat met onze manier van huisonderwijs toch nog net op een ander niveau kunnen brengen. En maar goed dat ik dat denk, want als ik niet zou geloven in ons huisonderwijsproject zou het niet goed komen natuurlijk.

Wat veranderen we in dit (ver)nieuw(d) schooljaar voor Thijssen?
Ons tijdschema is weer eens anders opgebouwd en na een week staan we er allebei nog positief tegen over. Dus dat is al fijn meegenomen. Dat wil zeggen dat de balans werk-rust voor hem goed zit voorlopig. We starten nu elke dag met “media”. Het lijkt voor hem een rustiger begin, maar we doen daar eigenlijk zo veel in! Media is zo een beetje alles eigenlijk. Op maandag mag hij kiezen en hij koos nu al 2 keer voor “Mythbusters”. Op andere dagen moet hij iets kiezen uit Engels, Frans of Nederlands. En ook dit kan weer van alles zijn: een artikel lezen op national geographic, naar Niouzz kijken op RTBF (tegenhanger van Karrewiet), Ted Ed filmpje kijken, … Maar vanuit onze media werken we altijd verder. We halen er een aantal woorden of begrippen uit en die gaan we verklaren of vertalen. Of we maken een mindmap. Of we passen ons communicatiemodel toe op de media en kijken wat het doel is en welke verbale en non-verbale communicatie er is. Soms brengt zo een filmpje of artikel ons naar de wetenschap of techniek en bekijken we het atoommodel of de werking van een V6 motor of lenzen en hun brandpuntsafstand. Een andere keer voert het ons terug naar de tijd en kijken we wat Joegoslavië nu eigenlijk was. Natuurlijk hebben we ook al rond de orkanen gewerkt. Elke dag brengt zo iets nieuws en onverwachts, zowel voor hem als voor mij. En soms lukt het om de rest van de dag er op af te stemmen, want dan kunnen we het koppelen aan onze geschiedenis of schrijven we er een tekst over voor Nederlands of bekijken we de wetenschappelijke notatie in de wiskunde bijvoorbeeld. En op het einde van dag mag hij iets kiezen om nog iets verder uit te werken rond het onderwerp van de media-opdracht. Dat kan zijn extra info verzamelen en ’s avonds bij het eten vertellen wat hij heeft gevonden of dat kan iets tekenen zijn of …. Alleszins iets wat hij leuk vindt en waardoor hij geprikkeld wordt. We kregen zo al het hele verhaal van de Odyssee te horen. En voor mijn ontwikkelingsdoelen scoor ik ook meteen goed. Want hij leert nieuwsgierig zijn, hij leert dieper graven, hij leert de relatie tussen verschillende items ontdekken, hij leert zelfstandig werken. Hij leert dat we niet in vakjes moeten denken!

Een ander nieuw item wat we invoerden dit schooljaar is het afwerken van taken of voorbereiden van lessen voor de volgende dag. Heel logisch want huiswerk hoort er ook op school bij. Alleen moet Thijssen zelf op een blad noteren wat hij gaat afwerken of voorbereiden en krijgt hij stilaan meer zelfstandigheid in het bepalen wat hij gaat doen. Toch net iets anders dan een voor hem ingevulde Smartschoolagenda of opgelegde taken die voor hem misschien niet nuttig zijn. Hij leert hiermee noteren, plannen en bepalen wat voor hem belangrijk is  en dat zijn voor hem belangrijke werkpunten.
En om op die schoolagenda terug te komen. Onze dagagenda is vooraf opgesteld en weagenda overlopen die elke ochtend. Dat maakt de dag voor hem voorspelbaar. En afwijken van de agenda kan als dat moet. Misschien denk je nu dadelijk: “Dat kan later ook wel niet, zo maar alles aanpassen.” Dat vind ik nu net niet. Volgens mij is het belangrijk om te leren wanneer iets niet meer lukt en dat je dan beter kan overschakelen naar iets anders, voor even of voor de rest van de dag. Voelen wanneer iets niet meer lukt en dan beter iets anders nuttig doen, vind ik zelf een heel belangrijk ontwikkelingsdoel.

En nog een laatste iets wat we invoerden dit jaar. Ze kiezen allebei per 4 maanden een lange-termijn-doel om te realiseren. Hiervoor leren ze in stappen werken en zoeken hoe ze dit moeten aanpakken. Sowieso niet makkelijk voor de ADHD’ers in huis: in stappen langzaam naar iets toe werken. Zelfs het doel kiezen is niet gemakkelijk want er is zo veel te doen. Dirkje gaat haar reis naar Nepal voorbereiden en Thijssen gaat op zijn handen leren lopen. Of het lukt? Dat zullen we zien, maar ze hebben alleszins al hun start genomen. Dus weer “check” op mijn lijstje van ontwikkelingsdoelen.
Elke week kiezen ze ook nog een kort-termijn-doel. Gewoon iets kleins wat ze gaan realiseren die week maar wat niet meteen met hun leerstof heeft te maken. Zo werden er al boekjes gemaakt met begroetingen in 15 talen, gamescènes opgenomen, truien bedrukt, …

En Dirkje? Ik denk dat zij al een heel belangrijk les heeft geleerd bij de start van het nieuwe schooljaar, of eigenlijk een stukje voor 1 september. Toen moest zij gaan plannen en inschrijven voor examens. Wat is haalbaar om tegen wanneer te leren? Hoe verzamel ik de leerstof die ik moet zien? En hoe en waar ga ik me verder in verdiepen? Wat ontbreekt nog volgens de lijst die ik moet kennen?
Daarna de dagplanning maken en blijven doorzetten ook als iets even niet lukt. Dus haar ontwikkelingsdoelen staan op scherp qua doorzetten, zelfstandigheid, nieuwsgierigheid, afbakenen, ….

En ik noteer elke avond braaf hoe ze in die verschillende doelen gegroeid zijn of hoe ze hun grens hebben gevonden die dag. Dus ik zal het dit jaar niet uit het oog verliezen, want die ontwikkelingsdoelen overal in integreren is toch één van de hoofdredenen waarom we kozen voor huisonderwijs!

 

 

 

Zo veel verschillende snelheden..

Er zitten zo veel verschillende snelheden in het werken van Thijssen, dat het soms zo verbazend goed gaat en soms zo frustrerend kan zijn. Maar 1 ding is zeker: het is altijd een uitdaging. En laat ik nu net van uitdagingen houden…

In mijn blogs heb je al vaker kunnen lezen dat het onvoorspelbare ritme waar Thijssen mee zal werken een grote uitdaging is geweest en blijft. Tot nu tot was het voor mij vooral afhankelijk van hoe vol zijn hoofd zat. En dat kan wisselen van minuut tot minuut. En ik weet natuurlijk al langer dat het ook wel afhangt van de manier waarop ik iets aanpak, maar toch… de impact van onze andere manier van werken deze week had ik weer niet zien aankomen.

Met de uitdaging van de grote  vakantie voor ons was ik aan het nadenken hoe we kunnen verder werken op een rustig tempo zonder dat hij het echt merkt. Want ik mag niet vergelijken met zijn vrienden van hem. Ik mag niet vergelijken met het feit dat hij niet moest studeren tijdens de voorbije examenperiode, maar hij mag wel vergelijken met hun vrije dagen na de examenperiode. Tja, zijn eigen logica. Dus nadenken en puzzelen… Maar soms is de beste manier alles loslaten en het een beetje vanzelf laten komen. Niet makkelijk voor een controlefreak, dat kan ik je zeggen.

Dus afgelopen maandagochtend dacht ik: “Ok, we gaan iets doen wat hij leuk vindt en wat educatief is. Of het nu moet gezien worden volgens leerplan of niet.” Dus begonnen we aan een projectje met onze Engino, namelijk een geautomatiseerd huis bouwen. Zoiets bouwen vindt hij leuk. Maar gaandeweg kwamen ideeën, obstakels, leermomenten, … En het werd eigenlijk een fijne week. Nadat het bouwen in Engino aansloeg ging ik nadenken om alle vakken voor de examencommissie er wat bij te betrekken. 19458194_10213445245185317_678585433_n

En eigenlijk als je even de tijd durft nemen om te bedenken hoe je dat allemaal gaat combineren, gaat dat vlot. En zoveel moest ik niet voorbereiden want hij moet het eigenlijk zelf doen. Toen ik dat Sjef Drummen van Agora enkele weken geleden tijdens zijn voordracht op UCLL hoorde beweren, twijfelde ik er nog aan. Maar het is waar… ik heb veel minder moeten voorbereiden, ik heb alleen nagedacht welke richtingen we konden uitgaan. En het leuke was… tegen het einde van de week bracht Thijssen zelf ook dingen aan. En toen was de motivatie en het doorzettingsvermogen er echt. Schitterend om mee te maken.

Met dat hij het huis aan het bouwen was en de instructies aan het volgen was, kwam weer tot uiting hoe moeilijk het is om instructies te volgen als die niet logisch voor hem zijn. En vooral als ze het huis niet symmetrisch opbouwen qua soort blokjes, terwijl dat wel kan. Of als de volgorde van het bouwen niet logisch is voor hem. Niet gemakkelijk, maar natuurlijk een goede eigenschap om een plan en instructies in twijfel te brengen en verbeteringen te zien. Het liet toch ook weer een obstakel zien waar hij telkens moet overstappen, maar hij deed het. Ook al moesten we daardoor af en toe een pauze inlassen.IMG_8620
Met het bouwen van het huis kregen we ook een herhaling van een stukje van techniek en programmeren, nl. denken in invoer-verwerking-uitvoeren en sensoren en actuatoren. Maar we keken ook naar de constructie en de stevigheid van het huis. En terwijl Thijssen bouwde, luisterden we naar House-muziek en zochten we op wat House-muziek eigenlijk is. Kan het toepasselijker ;-). Later in de week gaf ik opdrachten wat er geautomatiseerd moest worden en tekende Thijssen de logische schema’s uit om ze vervolgens gaan te programmeren. En ja hoor, als hij op de knop drukte aan de deur, ging de deur open en de ventilator aan bijvoorbeeld.
Aan ons huis bouwen koppelden we ook wat Franse woordenschat. Hij moest zelf 6 onderdelen van een huis kiezen, een figuur er van zoeken op internet en vertaling zoeken. Vervolgens moest hij de figuur en de vertaling mooi ordenen in een tabel in Word. Dus we hadden meteen Frans en informatica gecombineerd. En hij mocht de woorden kiezen die we gingen vertalen dus dat vond hij ook al leuk. Veel leuker dan woordenschat uit een handboek leren, want nu kon hij zelf bepalen welke woorden hij belangrijk vond om te leren. En natuurlijk waren er een paar bij die hij nog kende, maar is dat erg? Nee, want ze zijn weer eens herhaald en hij was enthousiast
Verder keken we naar filmpjes waarin de woordenschat rond “la maison” werd herhaald en wat uitgebreid. En aan de hand van een plattegrond moest hij uitleggen in het Frans waar welke kamer ligt of rennen door ons huis om de juiste benaming van een kamer op een post-it te schrijven en deze post-it gaan op te hangen. En dit alles hebben we overgoten met een sausje van vervoegingen: tegenwoordige tijd en verleden tijd. Zoveel leuker dan gewoon Frans uit een handboek te leren.

Maar in de loop van de week maakten we allerlei combinaties van vakken en altijd vanuit 1 vertrekpunt, namelijk ons huis. Zo gingen we bijvoorbeeld kijken naar de woningen doorheen de geschiedenis. We konden vanuit onze lessen geschiedenis al overlopen hoe de woonplaatsen evolueerden in de oudste tijden en we bekeken ook nog eens het gebruikte materiaal. We gingen kijken wat we al wisten over de volgende tijden en gebruikten hierbij de tijdsbalk om de perioden te herhalen. Maar we keken ook naar een filmpje “Housing through the centuries” en vanuit ons huis kwamen we ook aan bij steden en urbanisatie. We keken een TedEd-filmpje om zo ook terwijl ons Engels bij te spijkeren, “Urbanization and the evolution of cities across 10,000 years“. En we lossen altijd de vragen op die bij het filmpje horen want zo oefenen we al weer voor de luisteroefeningen van zijn Engels examen. Maar door na te denken over urbanisatie gingen we ook denken aan de steden waar we al geweest waren en of we een verschil wisten in hun opbouw. Dus we zochten in Google maps Brussel, Barcelona en New York op en zagen duidelijk de verschillen. Hij wist zelfs nog van een aantal jaren geleden in Barcelona waarom de hoeken van de straten afgevlakt zijn. Dus wat hij leuk vindt, onthoudt hij echt heel goed!

Dirkje gaf ons wat meer uitleg over de bouw van de steden volgens de Grieken en de Romeinen en middeleeuwse steden. Dus onze combinatie van aardrijkskunde, geschiedenis en Engels was geslaagd.
De Romeinen en de steden brachten ons dan weer bij een filmpje over de beveiliging van steden vroeger en zo keken we – alweer- naar een TedEd Filmpje met als titel “The city of walls, Constantinople“. Daar kwam de term metropool in en hij vroeg uit zichzelf wat dat was (Joepi! Juiste mentaliteit! Vragen stellen en je leren zelf sturen). Dus gingen we op zoek naar wat een metropool precies is. En weer aardrijkskunde, geschiedenis, Engels in 1 keer.

Maar we integreerden ook wiskunde uiteraard. We gingen de muuroppervlakte en het volume berekenen van het gebouwde huis met Engino. De grootste moeilijkheid ligt daarin nog altijd dat je soms moet loslaten. Je kan niet perfect meten en om volume- en oppervlakteberekeningen te oefenen moet dat ook niet. Je moet durven afronden. Maar hoe weet je dat je zo precies mogelijk afrondt? Dat blijft de uitdaging… Weer een obstakeltje om over te stappen.

Natuurwetenschappen integreerden we door te bedenken dat ook ons lichaam een huis is voor … microben. Dus we keken weer een TedEd-filmpje (het is wel duidelijk dat ik fan ben van TedEd) over “you are your microbes“. En natuurlijk hadden we daar weer Engels bij en losten we onze vraagjes op. Maar wat belangrijker voor mij was dat Thijssen zelf besloot waarom het dus toch belangrijk was dat hij gevarieerder zou gaan eten. Het besef komt er stilaan, en de praktijk nog stiller… Maar we zijn op weg. Dat besef dat je moet gevarieerd eten was na een obstakeltje weer een klein vreugdemoment. Maar ook de tuin rond een huis bracht ons bij de planten en dus bij fotosynthese!

En het leuke aan deze hele andere manier van werken was dat Thijssen op een bepaald moment vroeg of hij ook zijn droomhuis van de toekomst mocht ontwerpen in Scrap Mechanic. Tuurlijk! En ik kon zo spontaan “tuurlijk” zeggen, omdat ik ook de voorafgemaakte planning had weggelaten en dus op dat moment was er niets los te laten. Mijn enige doel deze week was om plezier te krijgen in leren en zelf op zoek te gaan of aan te brengen wat hij zou willen leren. We gingen eerst fantaseren over hoe een huis in de toekomst er zou uitzien en wat er allemaal mogelijk zou zijn. Eerst kreeg ik niet echt een verhaal te horen. Fantaseren blijft moeilijk, want hoe weet je dat het zo zal zijn? De nuchtere kijk zonder fantasie met ASS is dan een obstakeltje om over te stappen. Maar via kleinere vraagjes kwamen we er en plots kreeg ik een heel betoog over een huis gebouwd uit nanobots en dat je dan je huis telkens kan aanpassen en veranderen. En we hadden er ook weer een spreekoefening bij voor Nederlands.
En hij ging aan de slag in Scrap Mechanic. Maar als we dan weer eens op een bepaald moment verder werkten aan onze logische schema’s en het programmeren met Engino, zei hij plots: “Nu weet ik waarom dat dient wat een tijdje geleden bij gekomen is in Scrap Mechanic. Nu kan ik dat wel!” Dus even goed vragen via allerlei kleine vraagjes en hij had doorgekregen waar die AND, OR, XOR, XAND, .. voor stond in Scrap Mechanic. Zalig als er tijdens het werken van die verbindingen worden gelegd. En dat kan je volgens mij alleen krijgen als je zonder stress en druk werkt. Dus hij ging aan de slag met die poorten en automatiseerde zijn huis ook in Scrap Mechanic. Of ik moet zeggen “automatiseert” want zijn huis is nog lang niet af. Het moet ook allemaal meteen precies goed zijn. Dus daar moet ik ook vrede mee nemen dat het net iets langer duurt dan de planning die toch weer spontaan ontstaat in mijn hoofd. Loslaten dus… want iets leren afwerken en volharden vind ik dan toch nog net belangrijker dan extra oefeningen wiskunde of Frans.
Toen we donderdag even overliepen hoe je bij een ontwerpproces te werk gaat, zei hij dat ik hem ook zo een moeilijkere opdracht moest geven rond logische schakelingen. IMG_8623Hij wou een echte opdracht met een probleemstelling. Hij zou het dan bouwen in Scrap Mechanic. En ja hoor,… daar was de intrinsieke motivatie en het doorzettingsvermogen. Anders waakt Thijssen zelf erg over de tijd die we werken. Het mag niet langer duren dan gepland, maar nu werkte hij door tot hij de oplossing had gevonden. Knap! Dus toen werd het voor mij duidelijk dat zijn tempo niet alleen wordt bepaald door een hoofd dat vol zit, maar dat als ik op een bepaald moment die intrinsieke motivatie er bij krijg en het niet te gemakkelijk maak, dat hij dan enorm gebeten is. En ik had niet de gemakkelijkste opdracht (eigenlijk een opdracht van niveau voor een paar jaar later) gegeven en hij had dat schitterend gerealiseerd.
Maar dat is het moeilijke dus: het moment en het juiste niveau. Je moet op het juiste moment dat juiste niveau aanbieden. Want als zijn hoofd echt vol zit dan kan een uitdagende oefening zo veel stress geven, maar op een ander moment klaart de hemel dan op. Dus nog een uitdaging er bij. Maar als je ziet dat het werkt door weer eens op een andere manier te werken dan geeft dat zo ongelooflijk veel energie. En zo lang als soms een oefening in een handboek kan duren, zo neemt hij een heel andere snelheid als de opdracht vanuit hem komt. Dus intrinsieke motivatie werkt echt, maar die altijd krijgen is een andere uitdaging.
Is huisonderwijs dus saai? Nee nooit, maar soms twijfel je wel eens aan je keuze. Maar na zo een leuke week en als je dan ziet dat iemand plots gebeten geraakt en zelf achter een opdracht vraagt dan ben ik oprecht blij. En dan weet ik waar ik het om deed. Ja, dit is wat ik wou. Zelf op ontdekking leren gaan en dingen in vraag stellen en dan durven doorzetten om het antwoord te vinden. Het geeft dan zoveel energie en vooral ook zoveel ideeën. Voor volgende week zitten er nog heel wat ideeën in mijn hoofd:

  • werken rond leningen, subsidies en intresten
  • materialen en gesteenten die worden gebruikt bij het bouwen en hun vindplaatsen
  • schrijfoefening om je eigen huis te omschrijven
  • met onze 3D pen een huis maken
  • foto’s met onze stikbot maken voor bekende gebouwen d.m.v. een green screen
  • uitstap naar een werf
  • beroepen in de bouw ontdekken
  • duurzaam bouwen
  • uitstap naar huis van de toekomst
  • fases in de bouw van een huis

Maar wat het zal worden? Dat zullen we zien, ik kan een beetje sturen en aanbieden, maar het is Thijssen die mee richting geeft en die onze snelheid bepaalt. Een overgang naar een volgend onderwerp zit ook al in mijn hoofd. Het komt na dit onderwerp perfect uit om te kijken naar hoe de eerste steden ontstonden en de machtige piramides in het Nabije Oosten. En vermits we dit gaan doen aan de hand van een aantal filmen, gaan we ook de techniek rond film meenemen. Dus ideeën genoeg weer! Maar wat zal het echt worden? Ik laat het los en ik probeer de vakantie door te brengen met op een leuke manier te laten leren, onbewust! En misschien staan we tegen september dan weer een stap verder en durf ik planningen altijd maar beter loslaten, en Thijssen ook. En komt het leren altijd meer en meer vanuit hem. Maar dat verwacht ik nu nog niet. Daar is hij ook sowieso wel erg jong nog voor. Maar als ik dat kan bereiken, dan ben ik best trots op ons allebei.

Oh ja en wie zich afvraagt hoe het met Dirkje gaat? Prima, ze heeft er een weekje Spanje opzitten, wat ze best vermoeiend vond. Een hele dag te midden van alleen maar Spaans, vraagt heel veel concentratie. En dan ook nog eens meeleven in een Argentijns gezin met een echt zuiders ritme…tja dan ga je niet zo vroeg eten en slapen. Maar het was een IMG_8548ervaring en de Spaanse les viel ook goed mee. Maar ze leerde zo veel bij zoals alleen het vliegtuig nemen, zelf haar TGV regelen en alleen een onbekend station binnen stappen. Daar alles zelf moeten regelen in het Spaans. Ik kan zeggen dat mijn meid behoorlijk zelfstandig geworden is op een week tijd. En ondertussen legde ze ook haar eerste examen – mondeling Engels- af en slaagde met glans. Dus uitdaging genoeg voor haar, en ook voor Joeri en mij om los te laten. En studeren? Schitterend, ze heeft zoveel interesses zodat ze zoveel extra opzoekt voor haar examen aardrijkskunde! Zalig om te zien en mee te maken. Wanneer ze studeert, vraagt ze haar af of het zo ook is of dat ze het begrijpt en bij twijfel gaat ze gewoon zelf verder op zoek naar uitleg op het internet.

Je ziet met alle obstakels die ook in huisonderwijs zitten, merken we ook onze groei. En dat geeft ons energie!

Hoge spitse toppen en venijnige sluwe dalen

Hoge spitse toppen en venijnige sluwe dalen… dat was het landschap van ons thuisonderwijsreis vanaf januari tot nu. De blijdschap en de euforie bij het halen van een top maar ook de ongerustheid, de bezorgdheid en de twijfel als je met een wervelwind weer in een dal beland en als dat slinks dal plots nog dieper lijkt te gaan.

Eind december werd de Rilatine opgestart en buiten het slaapprobleem leek het ons recht naar een eeuwig hoogplateau te brengen. Concentreren tijdens het werken ging veel beter en er kwam meer rust. Maar dan staken plots erge hoofdpijnen op vanaf half februari en elke dag werden ze een beetje erger. Tot er geen rust meer was en elk stukje werk te veel werd. Je gaat dan op zoek naar alles wat veranderde, twijfelt aan hem, twijfelt aan jezelf, twijfelt aan alles.  Toch kwam de Noorwegenreis er tussen en die verliep schitterend en bracht rust. En ook zijn meer dan voortreffelijk mondeling examen Engels was absoluut een top, ook voor zijn zelfvertrouwen en voor je eigen geloof in de toekomst. Want dat kon hij toch maar even! Binnenwandelen in een lokaal met 2 vreemde examinatoren en een perfect Engels mondeling examen afleggen. Maar toch merk je geleidelijk aan dat hij anders wordt. Maar waar en hoe precies? Wat verandert er?  Daar kan je meestal achteraf veel beter je vinger op leggen. Er kwamen meer angsten naar boven. Angst voor insecten, angst voor drukte, angst om niet te weten hoe iets zou lopen en angst voor erge hoofdpijn. Het begint geleidelijk, maar plots merk je dat hij nergens meer graag naar toe gaat en dat hij het liefst rustig thuis is. En dat doet weer pijn, want waar ontglipte het je? Wat nu? En dat is dan een slinks dal.

En dan gingen we in overleg nog maar 1 keer per dag Rilatine geven. En zo snel ervaarde hij zelf dat zijn erge hoofdpijn verdween. En plots waren we weer in hoge versnelling op weg naar een hoge top. Hij voelde zich herboren en kon de wereld aan. Al na een paar hoofdpijndagen wou hij geen Rilatine meer omdat hij die vreselijke hoofdpijn nooit meer wou. En enkele dagen later maakte hij al weer plannen. Hij wou weer eens gaan tennissen en naar de bioscoop, afspreken met vrienden en nog eens uit eten gaan, …En ook dan trap je er weer even in, want je denkt: “Oh ja, dit is voorbij….”. Maar autisme gaat natuurlijk nooit voorbij. Het is met pieken en dalen, soms in een tempo van weken, soms in een tempo van dagen en soms in een tempo van uren of zelfs minuten. Een paar weken zonder Rilatine liet wel zien dat de concentratie terug verminderde tijdens het werken. Maar dat nemen we er graag bij als daardoor de hoofdpijn weg blijft. Of toch de vreselijke hoofdpijn. Want drukte in zijn hoofd en gewone hoofdpijn heeft hij nog steeds. Maar de euforie is ook weer minder natuurlijk en hij ziet zelf ook de dingen die hij nog niet terug durft. Maar we zitten wel terug een niveau hoger en voorlopig blijven de diepe dalen weg. Wel af en toe een klein dal, maar dat kunnen we met ons gezin wel aan. Maar ik ben vooral blij dat hij zelf kan voelen dat het beter is voor hem zonder Rilatine en dan ook zelf die beslissing neemt. Zelf beslissingen kunnen en durven nemen… veel belangrijker dan de wiskunde en de geschiedenis die we al leerden dit schooljaar.

En als ik even over mijn schouder achterom kijk naar de afgelopen 3 maanden kan ik zeggen dat er toch een stijgende lijn zit in onze pieken en dalen. Af en toe vroeg het wat creativiteit maar wat het me vooral leert, is dat ik niet het tempo bepaal, maar wel hoe hij zich voelt. En dat blijft een vreemde gewaarwording want plots bedien ik niet alleen de gas en de rem op onze tocht, maar moet ik aanvoelen wanneer ik de gaspedaal weer net iets dieper kan induwen en wanneer we voluit op de rem moeten gaan staan. Ook al is er een planning op gemaakt. Durven afwijken van je planning en vertrouwen dat als je tijdig je rem induwt, je ook weer sneller de gas kan gaan bedienen.

Op onze schoolse activiteiten hebben we natuurlijk heel wat vooruitgang geboekt. Op zich hadden we al verder kunnen staan en meer examens kunnen afleggen, maar dat was nu net niet ons doel. Ik vind het belangrijk om zijn nieuwsgierigheid aan te scherpen zodat hij later zijn eigen hoge toppen kan uitkiezen. En dat hij over een onderwerp niet te eng denkt en dat we alleen maar bekijken wat moet volgens het leerplan. Het leerplan is onze leidraad qua onderwerpen en het minimum wat we er mee willen doen. Als we bv bij techniek het hebben over informatie digitaliseren gaan we op zoek naar wat “big data” eigenlijk zijn. Nergens wordt er gevraagd dat ze in de eerste graad al het begrip big data kennen. Het is zelfs zo dat het bijvoorbeeld nu pas op het leerplan staat van de derde graad Boekhouden-informatica. Maar dat is dan ons onderwijssysteem zeker? Al jaren actueel maar nu komt het pas piepen in het onderwijs. Of voor Engels lezen we Dracula in het Engels en gaan we op zoek in onze atlas naar alle plekken die worden besproken. Of bij natuurwetenschappen gaan we verder opzoeken over allergieën en kijken we filmpjes van Ted Education als het gaat over ademhaling en astma. Op die manier hebben we al heel wat leerstof van de tweede graad en de derde graad aangehaald. Dat loont nu niet meteen, maar dat maakt het wel leuker. En zo belangrijk hij leert verder denken over iets en leert zich afvragen waarom iets zo is en of het wel zo is.

Ik vind het zelf ook belangrijk om op de hoogte te zijn van de actua. Ten eerste komt je dit in heel wat schoolse vakken ten goede maar gewoon om kunnen mee te praten als je ergens bent. Vermits zo maar wat small talk al niet zo eenvoudig is voor iemand met autisme, vind ik het belangrijk om dan wat bagage te hebben over onderwerpen waar mensen over praten.  Zo kijken we bijvoorbeeld elke dag naar het journaal. Op een moment ging het bijvoorbeeld over de verhoogde beveiliging bij de Ronde van Vlaanderen en vroeg hij zich af hoe honden eigenlijk worden getraind om bommen op te sporen. Dus zijn we op zoek gegaan! En hebben we leuke filmpjes er over gevonden.
Maar ook in ons journaal zit al een hele progressie. We zijn gestart met elke dat het NOSjeugdjournaaljeugdjournaal op NOS te kijken. Het journaal eindigt daar altijd met een poll. Dus dat is handig en op 2 manieren. Want het geeft een onderwerp om je een mening over te vormen en hij moet leren kiezen. En dat is niet altijd makkelijk. Uiteraard zoeken we ook de plekken op in onze atlas waar het over gaat en op die manier wordt het ruimtelijk beeld alsmaar beter. lingohackMaar sinds enkele weken zijn we overgeschakeld naar 1 keer per week te kijken naar Lingohack van BBC. Nieuws  in 3 korte berichten gebracht met telkens het aanleren van een 3- à 4-tal woorden. En sinds deze week zijn we gestart met op maandag naar het middagnieuws te kijken op TV. Dat is al een hele stap vooruit. Want bijna een half uur luisteren naar nieuws dat toch wel op een veel saaiere manier gebracht wordt, is een extra inspanning qua concentratie. Maar knap dat we zo ver zijn!

Maar ook onze planning heeft een hele evolutie doorgemaakt. Van een planning van welke vakken op welk moment in de dag gingen we naar een planning wat we precies gingen doen elke dag voor dat vak. We probeerden ook elke dag samen ’s ochtends de planning te maken, maar dat gaf na een tijdje zo veel stress en dus leunden we akelig ver over de hekken naar ons sluw dal toe. Het nadeel was toen ook nog dat de planning enkel op papier stond en er aan denken om op dat papier gaan te kijken als hij iets wou weten… dat werkte nog niet. Dus zijn we geschakeld naar een planning op de Google-agenda. Op die manier ziet hij wanneer we waaraan werken, maar ook wanneer we gaan lopen of longboarden of … en wanneer hij vrij is. En hij krijgt er meldingen van als we binnen 10 minuten gaan beginnen, dus dat is fijn qua voorbereiding.

Het plannen per dag had dan weer het nadeel dat als ik te weinig had gepland en iets extra wou doen, dat dat niet ging. Het was niet gepland! Maar als ik te veel had gepland en we kregen het niet af in de tijd die ik had voorzien dan werd hij heel ongelukkig en vol stress. Dus schakelden we naar een weekplanning per vak en voorzien we afwerkmomenten in onze planning en zo hebben we ook dat probleem weer opgelost. Maar we gaan nog verder onze top beklimmen want hij moet natuurlijk zelf leren plannen. Maar 1 ding tegelijk! Voet op de rem houden!

Ook qua duur van werken hebben we al heel veel getest. Werken per halve uren aan 1 vak, of werken per kwartier maar dan 2 vakken na elkaar. Uiteindelijk zijn we onze diepe dalen doorgekomen door een schema aan te houden van 20 min werken en 30 min pauze. Klinkt misschien niet veel per dag, maar die 20 minuten werken we wel echt. En geef toe, trek van een lesuur van 50 minuten in de klas de tijd af om die je leerlingen of de leerkracht nodig hebben om van klas te wisselen, de agenda in te vullen, de leerlingen gaan te laten zitten, een extra uitleg hier en daar… en je zal niet zo veel meer dan 20 minuten individueel werken hebben. Maar ondertussen groeien we daar ook weer in en soms werken we 25 min of 30 min of soms gaan we 2 vakken van 20 min tegen elkaar aan plakken. Wel moeten we dan goed kijken welke vakken. Na wiskunde doen we best niets anders. Niet omdat hij niet goed wiskunde kan, maar het vraagt wel veel energie. Dus Engels en dan geschiedenis bv kan perfect. En zo duwen we onze gas weer net iets verder in om langzaam omhoog te gaan en onze pieken en dalen te vermijden.

Met alle hevige hoofdpijnen, buien van misselijkheid, angst voor insecten, angst voor geluiden, kwamen we natuurlijk ook veel minder toe aan sporten de laatste maanden. Maar ook dat hebben we weer positief kunnen ombuigen. We volgen ondertussen een loopschema van Runtastic en gaan 3 keer per week lopen. Wel kijken we waar we gaan lopen. Het moet rustig zijn en er mogen niet te veel insecten zijn. Dus plekken als een bos of langs een kanaal zijn al uitgesloten. Maar dat komt nog. We pakken 1 ding per keer aan. Dat is de rem die we indrukken. We kunnen niet werken aan onze conditie en de angst voor insecten samen aanpakken.
Maar we gaan niet alleen lopen natuurlijk. We werken ook met krachtoefeningen, fietsen, longboarden, wandelen, zwemmen,… En een beter conditie zorgt er ook voor dat we weer gemakkelijker uit onze dalen kunnen klimmen.
Of we combineren leren en sporten. Ik zorg dan voor en parcours buiten met allerlei oefeningen en bij verschillende standen ligt een vraag over natuurwetenschappen te wachten. Op die manier hebben we ons hoofdstuk rond het ademhalingsstelsel herhaald. Ideale combinatie toch?

Maar de fijnste stijgende lijn voor hem na de Rilatine is dat hij terug veel opener is geworden en terug dingen samen doet. En dat maakt ons allemaal zo blij! Daar wil ik gerust een aantal uurtjes wiskunde voor inleveren als dat moet.

En op de laatste dag voor de paasvakantie is hij zelfs met de fiets naar de school gereden waar zijn klas van vorig jaar op school zit om dan samen een ijsje gaan te eten en hun oude school te gaan bezoeken. En dat deed hij dan toch maar weer en hij was er op dat moment niet zenuwachtig voor. Wel merkten we de afgelopen dagen dat we soms op onze rem moesten gaan staan omdat hij zich onrustiger voelde. Maar hij heeft het gedaan! Hij was wel moe daarna, want de hoeveelheid aan prikkels is enorm. Hij was ook iets eerder doorgegaan. En dat is misschien wel de beste les die hij aan het leren is met pieken en dalen. De stap zetten en iets meedoen, maar voelen wanneer het te veel wordt en dan een stapje terug doen.

Onze pieken en dalen brengen ons dus wel waar we moeten zijn… Het is een les die we samen moeten leren. Misschien had ik ze al veel eerder moeten leren voor mijn omgeving af en toe. Ik kan nogal doordraven en een paar versnellingen hoger of te hoog gaan. En ik ben altijd verbaasd geweest als mensen dan vonden dat ik te snel ging. Maar kijk… je bent nooit te oud om te leren en ook ikzelf leer dus veel dankzij ons thuisonderwijs…. met spitse toppen en sluwe dalen. 😉

 

 

Samen onze reis voorbereiden

Het was al lang gepland (toch voor ons doen – al van eind augustus) dat we eind februari naar Noord-Noorwegen en Spitsbergen zouden gaan. Daar hoort uiteraard heel wat voorbereiding bij als je alles zelf wil regelen. Maar dan komt er nog een tweede voorbereiding. Want met een diagnose ASS in huis lijkt eerst alles ver weg en is er nog niet veel interesse in specifieke details, maar de ervaring heeft ons al geleerd dat als we niet tijdig beginnen met alles te overlopen dat op een dag alle vragen van de hele wereld in 1 keer worden los gelaten in zijn hoofd. Dus gingen we na de kerstvakantie tijdens onze TGIM aan de slag rond Noorwegen. TGIM??!! Yep, hij bracht zelf aan dat hij liever na het weekend rustig begint dan op vrijdag al een beetje uit te bollen met leukere lessen. Dus werd onze TGIF een TGIM en hebben we nu een “Thank God it’s Monday”. Alhoewel hij nog altijd niet zo blij is dat het maandag is, verzacht deze opbouw toch de pijn.

Dus gingen we aan de slag op maandagen om onze reis te overlopen en een duidelijk tijdschema op te stellen. Maar het leuke was dat we er zoveel bij konden betrekken…. Zo veel te leren op een leukere manier en die ook veel beter tot de verbeelding sprak.

Op onze eerste dag zouden we met de auto naar Schiphol rijden om daar het vliegtuig te nemen naar Oslo. Dus gingen we opzoeken met Google maps hoe we moesten rijden. Dat is Schipholal meteen wat Aardrijkskunde. Maar we gingen ook opzoeken door welke provincies we zouden rijden in België (dat is snel gedaan als je in Limburg woont natuurlijk) en in Nederland. Fijn, want zelf ken ik de provincies van Nederland ook helemaal niet zo goed. Vervolgens gingen we dan opzoeken hoeveel inwoners er zijn in beide landen en de oppervlakte. Dit gingen we dan met elkaar vergelijken door er breuken van te maken en ze te vereenvoudigen. Ook leerden we meteen dat we duizend kunnen schrijven als  10³. Dus dat was goed geoefend al op het stukje van wiskunde dat we binnen een weekje zouden beginnen.

Maar bij het starten van zo’n leermomentje over Noorwegen begonnen we altijd met het uittekenen van een mind map. Dat vind ik zelf nog al belangrijk omdat je dan je ideeën geordend krijgt en dat is vaak net een executieve functie die bij ASS niet zo goed loopt en die we nu ook net nodig hebben bij het maken  van de mondelinge examens. Maar des te meer nog later als je gaat verder studeren en gaat werken. Dus onze mind maps werden goed ingeoefend. Een andere executieve functie die niet altijd zo goed loopt bij diagnoses van ASS en ADHD is tijd inschatten. Dus gingen we samen op voorhand nadenken om hoe laat we zouden moeten opstaan op de dag van ons vertrek. Even terugrekenen dus van onze vlucht, naar hoe lang op voorhand daar zijn, parkeren, rit, reserve nemen, opstaan en wassen…

We leerden ook wat geschiedenis door het te hebben over de Europese Unie waar Noorwegen geen lid van is en Svalbard vormt dan meteen nog een heel speciaal geval. Want het behoort wel tot Noorwegen maar is dan ook nog geen Schengenland. Dus we moesten ons internationaal paspoort meenemen. Zo leerden we ook meteen een lijstje maken  van wat we nog moesten doen en wat we moesten meenemen. Alweer een belangrijke executieve functie.

Uiteraard gingen 1 van de interesses ook uit naar het vliegtuig zelf. Zo zochten we op welke type van vliegtuig het zou zijn en welke route het zou vliegen. Zo konden we op vliegtuigradar24.nl volgen hoe ons vliegtuig zou vliegen. Maar hoe komt het nu eigenlijk dat een vliegtuig vliegt? Dus er kwam wat natuurwetenschappen en techniek bij. We hadden het nog eens over de wetten van Newton en Bernouilli, overdruk en onderdruk, … En via filmpjes en simulators leerden we zelfs (vereenvoudigd) hoe je een vliegtuig bestuurt. Hier enkele van onze filmpjes die we bekeken:

En uiteraard hoorde er ook bij om allemaal samen ’s avonds vliegertjes te vouwen en proberen de beste te vouwen! En geef toe Engels hadden we meteen als vak ook goed geoefend door deze filmpjes te kijken. En nog een leuk weetje… een even vluchtnummer brengt je naar het Noorden of naar het Oosten en een oneven vluchtnummer naar het Zuiden of het Westen. Dus onze windroos kwam ook meteen aan bod. Maar uiteraard ook het gradennet. Want geef toe als je naar het meest noordelijke punt van Europa gaat kan je dat toch niet vergeten. Longyearbyen, de hoofdstad van Svalbard ligt op 78° Noord.

Maar als je naar het Noorden van Noorwegen gaat in de winter dan denk je meteen aan het Noorderlicht. En ondertussen hebben we het 4 keer gezien en kunnen we ook al zeggen dat IMG_0847het echt prachtig is! Een echt WOOOOWWW-moment als het begint te dansen in de lucht. Maar goed dat wisten we toen nog niet 😉 Bij techniek kwam er net een stukje over de gloeilamp en lichtpollutie. Van lichtpollutie via bioluminescentie kwamen we ook bij de aurora terecht. Als je hier dan leuke filmpjes over kijkt op TED Education in het Engels dan krijg je een hele hoop vakken bij elkaar: Engels, Fysica, Chemie, Aardrijkskunde,… Het eerste filmpje “What is an aurora?” bracht ons bij een tweede filmpje “Solid, Liquid, Gas … and Plasma” en uiteraard moesten we het ook over golflengtes hebben en dus nog een derde filmpje. Dus vanuit onze techniek leerden we zoveel meer. We namen de Periodieke tabel der elementen bij om He, O en N op te zoeken. We leerden over magnetisme, de polen en de veldlijnen. We leerden over de aggregatietoestanden en voegden nog eentje toe t.o.v. het leerplan, namelijk plasma. We gingen vanuit dit plasma verder naar de werking van de plasma- TV. We leerden over golven, frequenties en periodes en de kleuren die erbij horen van het licht. En het leuke is dat we dit in Noorwegen nog een paar keer uitgelegd kregen en dat Thijssen het zelfs aan een gids mocht uitleggen. Als dat geen geïntegreerd onderwijs is 😉

Maar Thijssen kreeg soms ook zelfstandige opdrachten om weetjes op te zoeken op het internet. Zo ging hij op zoek naar weetjes over de Samicultuur, welke dieren er leven en meer specifiek weetjes over de ijsbeer. Als we dan bij natuurwetenschappen leerden over de tanden bij het spijsverteringsstelsel konden we weer mooi terugkoppelen naar de tanden van de ijsbeer.

Maar zeker zo belangrijk buiten die onderwijsactiviteiten was gewoon opzoeken in welk hotel we zouden verblijven, hoe het er uit zag, welke musea we wilden bezoeken, wat er te zien is, hoe ver het stappen is, waar we pizza kunnen eten… Die hele planning uitwerken gaf ook een voorspelbaarheid. En hoewel de zenuwen een dag voor ons vertrek hoog opliepen (en we het leren even moesten laten voor wat het was die dag) gaf deze hele uitwerking toch een rust. En dat was een belangrijks les voor ons allemaal. Goed uitwerken en goed plannen, geeft rust op dat moment en dus wordt de vakantie aangenamer voor iedereen. En als er dan iets onverwachts tussen komt of iets spontaan wordt gepland, dan is dat niet erg. Hij heeft altijd terug een houvast naar hoe het iets verder op de dag zal zijn.

Dus we planden leuk samen onze reis. We leerden ontzettend veel samen bij (uiteraard ook een paar woordjes Noors) op gebied van school (en wat echt wel leerstof was van hogere graden dan de eerste graad) maar we leerden ook hoe we een spannende reis toch voorspelbaar kunnen maken.

En nu we terug zijn… kan ik zeggen… HET WAS EEN TOPVAKANTIE!!! Noord-Noorwegen en Spitsbergen moet je echt nu op je bucket list zetten!!

Voor wie wil… dit is het Reisboekje dat we maakten. En nog enkele sfeerbeelden van onze supervakantie!

Deze slideshow heeft JavaScript nodig.