Tot wat een zaterdagochtendgesprek kan leiden!

Zaterdagochtend 8:15 Joeri en ik zijn vol enthousiasme in een gesprek verwikkeld over ons werk, Dirkje is al mee naar Medialaan om te helpen en Thijssen komt naar beneden. Ik herinner me plots dat hij me gisteravond heeft zitten vertellen over kwantummechanica en Schrödingers kat. Maar ik was toen zo moe (het was ook al 23u30) dat ik eigenlijk gewoon wat heb geknikt. Natuurlijk heb ik daar een kans laten liggen en dus vraag ik even wat hij daar eigenlijk mee had gedaan tijdens zijn zelfstandig werken op vrijdagnamiddag. En dat gesprek wat toen volgde houdt me nu toch al 3u bezig om na te denken over ons huisonderwijs.

Even schetsen wat de aanleiding was tot het gesprek. Thijssen gaat niet graag mee naar de boekenbeurs omwille van de drukte maar Joeri en ik hadden daar een boek gezien wat hem zeker zou interesseren dachten we, namelijk “Het antwoord op de grote vragen” van Stephen Hawking. Hij vindt het een zalig boek: wetenschappen gecombineerd met filosofie. (Ik moet hem op zijn woord geloven want ik heb het nog niet gelezen.) Hij had daar dus iets gelezen over kwantummechanica tijdens zijn zelfstandig werken op vrijdagnamiddag en was gaan zoeken op Youtube (Google is al achterhaald tegenwoordig) naar meer info hierover en was ook zo terecht gekomen bij het experiment van Schrödingers kat. Dus de takenlijst was blijven liggen omdat dit zijn interesse had gewekt.

BoekStephenHawking

Terug naar deze zaterdagochtend, 3u geleden. Hij begon ons uit te leggen wat schrodingerkwantummechanica eigenlijk inhoudt en wat het experiment van Schrödingers kat eigenlijk wou zeggen. Een hele boterham op zaterdagochtend, dat kan ik je vertellen. Je hebt dat wel ooit ergens op school gehad, ergens in een grijs verleden, maar het behoort nu niet dadelijk tot mijn parate kennis. Dus wat boeken erbij genomen die we hier hadden liggen en we kregen er hele leuke gesprekken over. Maar zoals bij elk goed gesprek neemt het ene onderwerp je mee naar het andere onderwerp.

Zo kwamen we terecht bij de vraag “hoe integreer je dat in je opleiding in het secundair?”. Thijssen zou veel liever hier over leren dan te leren bij chemie wat een homogeen of heterogeen mengsel is, of over de terugkaatsing van licht bij Fysica, of over een fictief vraagstuk rond gelijkvormige driehoeken. (Hij kijkt dus ook al uit naar de universiteit om volledig in zijn interesse te kunnen studeren.) Ik moet ook toegeven dat hij dat vaak al allemaal weet en het dus saai vindt. Hij heeft dat al lang allemaal ontdekt via Youtube. Maar ik ben dan bang dat hij toch ergens basis mist. Dus het gesprek ging over vastzitten aan oude systemen en in hokjes denken en hoe snel je vervalt om terug in hokjes te denken. Waarom durven we in een school of in huisonderwijs dat thema toch niet vol aan te pakken en te kijken waar het ons brengt? Omdat er verplichte examens zijn op het einde van de rit natuurlijk en dat je daar wel voor wil slagen. Dus vertelde ik hem over de school van het Nikée project in Roermond en over het Science programme van Universiteit Maastricht. Dat bracht ons naar een gesprek over hoe je als “opleider” moet omgaan met die vragen: moet je meer weten of moet je durven loslaten en samen outside_boxop onderzoek uit gaan. Dat bracht ons bij het idee dat creativiteit zo belangrijk is in je opleiding en ook om te kijken wat je kan doen met je kennis. Zo kwamen we op “thinking out of the box”. Hoe moeilijk dat is en dat je al snel dreigt te vervallen in de gewone structuren die iedereen kent en accepteert. Ook in ons huisonderwijs moesten we concluderen en Thijssen kon het zelfs op zijn strategieën in zijn games betrekken. Hoe snel neem je over wat anderen doen, zonder kritisch te zijn en anders proberen te denken.

Dat anders denken bracht ons tot de vraag “Waar denk je over?”. Thijssen vindt het heerlijk om zichzelf hypothetische vragen te stellen en daarover na te denken en dan filmpjes gaan te kijken en bij te leren en uit te zoeken of dat zou kunnen of niet. Behoorlijke pittige vragen. Hij heeft een systeem bedacht in zijn hoofd om een vliegtuig via rotatie te laten werken. (Te ingewikkeld om in een blogje over huisonderwijs neer te schrijven op een zaterdagmiddag.) Maar wat hij bij die uitleg allemaal gebruikte aan kennis over fysica. Ik werd even stil. Hij gaf ook toe dat hij weet dat het niet kan werken op die manier maar dat hij toch is blijven doordenken omdat zijn hypothese heel lang gestaafd werd door al zijn ideeën. Knap! Want hoe zou je anders ooit tot oplossingen kunnen komen als je niet verder durft denken, zelfs als je weet dat het niet zal kunnen. (Dus dat gesprek bracht ons weer over de verschillende soorten mensen met verschillende capaciteiten en interesses.) Ik vond dit idee van zijn hypotheses die rondzwerven in zijn hoofd veel te mooi om te laten schieten. Alleen weet ik het niet wat mooischriftdoor dat hoofd gaat. Ik kan niet in zijn hoofd kijken. En hij zegt dan ook dat hij het soms al niet meer weet tegen dat hij beneden komt, maar dat het wel nog ergens in zijn hoofd zit. Dus hebben we samen zijn mooi schrift (wat hij ooit in Spanje kocht) langs zijn bed gelegd om daar zijn ideeën, vragen, bedenkingen te kunnen optekenen.

En toen toen waren we eigenlijk allebei moe. Ondertussen was het zaterdagochtend 9:45 en we hadden al heel wat bijgeleerd allebei. Dat gesprek had ons heel veel energie gegeven in ons hoofd, maar onze energie om te praten was op. Dus mijn hoofd ging op 200% verder. Waarom kunnen we nu niet die kwantummechanica induiken. Ben ik zo bang om basis te missen in zijn opleiding? Ben ik bang om los te laten en echt af te stappen van mijn vakfiches die gezien moeten worden naar de examens toe? We proberen nu al veel in projecten te werken en anders te leren. Maar ik krijg het nog wel altijd betrokken op leerstof van de tweede graad en dan wat extra buiten de vakfiches. Maar durf ik echt gaan los te laten en gewoon te starten met iets uit de kwantummechanica wat hem interesseert en eigenlijk van daaruit naar onder toe te werken. De dingen die we tegenkomen uit te zoeken en zo naar de basis te gaan? Het is niet hoe het normaal werkt in ons onderwijs in het secundair. Durf ik dit?

Eerlijk? Ik weet het niet. Komt er bij dat ik op 13 december onderwijsinspectie heb voor ons huisonderwijs. (Krijg je een negatieve inspectie dan krijg je opnieuw een inspectie binnen een 2-tal maanden. Is deze inspectie terug negatief moeten de kinderen terug naar school.) Is dit het moment om om te schakelen? Maar ik ga toch ook niet een interesse in leren en ontdekken de kop indrukken omdat we inspectie krijgen?! Dan zijn we toch fout bezig? Of niet durven te schakelen omdat ik natuurlijk zelf toch ook wel in vakjes ben opgeleid en ik durf al wel 3,4 … 5 vakjes samen nemen. Maar durf ik de vakjes gewoon afbreken?

Resultaat? Veel denkwerk. Ik had gehoopt dat het schrijven van een blogje me opzoekwerkduidelijkheid gaf, maar dat is nog niet. Mijn hoofd is op dit moment ook zonder vakjes en alle gedachten schieten nog rond. Daarboven moet het wel nog in vakjes vallen om te kunnen beslissen hoe we dit kunnen aanpakken. Maar het gesprek heeft me wel bakken energie gegeven. Het programma voor het weekend is dus lichtjes gewijzigd. Ik ga uitzoeken hoe ik het kan aanpakken en hoe we dus van gespecialiseerd naar basis toe kunnen werken en hoe ik echt kan loslaten. We zullen zien wat het resultaat gaat zijn.

Het was alleszins een zaterdagochtendgesprek dat ons huisonderwijs op zijn grondvesten deed daveren! 

Advertenties

Van huisonderwijzer naar gap-year-assistant

Onze dochter Dirkje is afgelopen juni afgestudeerd aan de examencommissie. Maar wat daarna? Eigenlijk lag het voor haar vast om biomedische wetenschappen te gaan studeren aan de universiteit van Maastricht. Toch vonden wij dat ze moest nadenken over een gap year om allerlei ervaringen op te doen. Volgens ons nemen we daarna niet meer vaak die kans. Na wat lijstjes maken met dingen die ze zou willen doen (was meer materiaal dan voor 1 jaar), hakte ze de knoop door om een gap year te nemen.

Ze deed al verschillende dingen in haar gap year maar haar eerste echte trip alleen is nu. estlandPrecies op dit moment dat ik het schrijf zit ze in Estland. Het was een kans die last minute op de proppen kwam. Ze mocht gaan sparren met een meisje van Viljandi en ze zou dan ook door haar trainer getraind worden. Dat leek ons allemaal een leuke kans om weer een andere cultuur te leren kennen. Dus Dirkje ging aan de slag. Tickets en appartement werden geregeld door de coach, maar zij ging aan de slag met opzoeken wat ze daar kon bezoeken en ze ging haar dagtrip voor haar vrije dag plannen naar Tallinn.

Maar ook in een gap year gaat niet alles zoals gepland. Drie weken voordat Dirkje zou vertrekken kwetste ze de ligamenten in haar enkel met het spelen van padel. Enkele dagen voor haar vertrek ging ze haar enkel testen op het tennisterrein en dat voelde wel ok. Dus de trip naar Estland werd in gang gezet en afgelopen vrijdag vertrok ze met het vliegtuig naar Estland.

Ze heeft dat allemaal echt schitterend leren regelen: opgepikt worden aan de luchthaven, alleen in een verlaten hostel blijven slapen, zelf eten maken, …  Tot daar nog altijd gewoon de taak van huisonderwijzer voor Thijssen (en Coachpunt natuurlijk) voor mij. Maar dan gaat er iets niet zoals gepland als ze een paar duizend kilometer van je vandaan zitten. En dan krijg je plots promotie, je wordt gap-year-assistant. Niet alleen onze Noorderburen kunnen goed namen verzinnen. 😉

De enkel bleek het toch nog niet aan te kunnen. Na 1 dag trainen, wat dan meteen een stevige dag trainen was op alle gebied, werd haar enkel terug heel stijf en wat pijnlijk. Het was ook wel even wennen aan een coach die het blijkbaar belangrijk vindt om de mensen die bij hem trainen uit te schelden, te demotiveren en zelfs te straffen bij fouten. Er kon geen groter verschil zijn met haar eigen trainer hier in Tessenderlo. Dus werk voor de gap-year-assistent. Het gedrag van de coach wat plaatsen en zeggen dat ze gerust op een beleefde manier mocht tegenspreken.
Haar beleefde assertiviteit naar de trainer toe hielp op zondag. Dus dat was al weer iets wat ze heeft geleerd. Je moet niet omdat het daar de gewoonte is, er zelf helemaal in mee gaan. Je mag op een beleefde manier laten merken wat voor jou niet kan. Maar ongelukkig genoeg ging de tennistraining die zondag door op tapijt. Dat was natuurlijk nog minder goed. De enkel begon terug overal pijn te doen en was terug gezwollen. Ze besloot ook om de training vroeger te stoppen (tot daar nog zelf beslissen en geen werktwijfel voor de gap-year-assistant). Maar dan moesten de beslissingen komen. De volgende dag had Dirkje sowieso een vrije dag en zou ze naar Tallinn gaan. Maar was het zinvol om nog terug te keren naar Viljandi en eventueel te riskeren dat de enkel nog erger gekwetst zou geraken?

En voor die beslissingen heb je een gap-year-assistant nodig, of eigenlijk 2, Joeri en ik. En gapyearassistantdat is een mooi leermoment geweest. Een moment wat je niet kan “simuleren” bij je thuis. Je zit als 18-jarige alleen in een land op een paar duizend kilometers van je huis. Het loopt niet zoals gepland en je moet beslissingen gaan nemen. Je moet terugkomen op je oorspronkelijk plan. Is dat dan niet falen? Je moet nadenken over welke alternatieven er zijn? Bedenken of dat kan financieel. Wanneer uit je je bezorgdheid naar je ouders, naar de mensen ter plekke? Dus de gap-year-assistants hebben hier heel wat over gechat, gebeld, gestuurd, … met hun dochter in Estland.
Ik kan het me zelf ook nog voorstellen hoe moeilijk het was om op je plan terug te komen en moeten bij te sturen en niet dat originele plan te kunnen doen. Voor mij was het als 18-jarige ook pas in orde als mijn mama (toen kenden we nog geen gap year en dus ook gap-year-assistant) dan zei dat dat een goede beslissing was. Dus we gingen met Dirkje de mogelijkheden na wat te doen na haar vrije maandag in Tallinn:

  • terugkeren naar Viljandi maandagavond vanuit Tallinn en proberen nog een dag te trainen met haar voet. Als dat dan niet zou lukken, terugkeren naar Tallin en dan doorreizen naar Riga.
  • terugkeren naar Viljandi maandagavond vanuit Tallinn, spullen pakken en richting Tallin of Riga om het vliegtuig naar huis te nemen
  • terugkeren naar Viljandi op maandagavond vanuit Tallinn, proberen en daar blijven om gewoon op zondag terug te keren zoals oorspronkelijk bedoeld was.
  • op zondag al beslissen om te stoppen met het tennisproject en met haar koffer naar Tallinn te reizen en dan er een andere vakantie van maken door dingen gaan te bezoeken.

En samen kwamen we eruit om te kiezen voor de laatste optie. Dus in plaats van een hele week te trainen in Viljandi en 1 dag een uitstap te maken naar Tallinn is het nu een heel andere reis geworden. En zo een switch maken is niet altijd gemakkelijk. Je moet maar bedenken dat haar brein op minder dan een week van surfvakantie in Marokko naar een sparring-tennis-project in Estland is gegaan om nu een sightseeiing-vakantie te worden. Maar ze leerde om dit allemaal een plekje te geven en er voor te gaan. Op weg naar het onbekende…

Dus de gap-year-assistant is in gang geschoten om te bespreken wat kon en beginnen te boeken. De creditcard om alles te boeken was immers bij de assistant gebleven. En dit is nu haar programma geworden:

  • maandag en dinsdag Tallinn bezoeken. Wat ze allemaal gaat bezoeken is aan haar.
  • woensdag met een busje van Tallinn naar Riga reizen en onderweg 4 steden bezoeken in Estland en Letland.
  • donderdag en vrijdag Riga bezoeken.
  • vrijdagavond terugvliegen naar Charlerloi.

LetlandEstland.PNG

En dat doet ze dus maar allemaal. Alleen de trein naar Tallinn, alleen haar vervoer tot aan het hotel regelen, alleen op hotel, alleen de stad verkennen, alleen tot aan haar hotel in Riga geraken, alleen haar transport naar de luchthaven regelen, … Misschien lijkt het niet zo erg. Maar toch, het allemaal alleen doen als 18-jarige… Ik weet niet of ik het had gekunnen en of ik het had gedurfd vooral?

Dus dit gap year is het nieuwe huisonderwijs 2.0. Zoveel geleerd en nog zoveel zo te leren. En niets daarvan staat in de studieboeken, maar toch zijn het lessen waar ze haar hele verdere leven van zal profiteren. De Nepal-reis van vorig jaar heeft haar zoveel geleerd. Ze kan nu al veel vlugger beslissingen nemen om aanpassingen te maken en ze reist zelfverzekerd (uiterlijk toch) alleen door de Baltische landen. Het lijken mij allemaal kwaliteiten waar de markt van morgen naar op zoek is. Maar vooral genieten daar op je reizen, Dirkje! Je gap-year-assistants staan altijd klaar.

Wil je Dirkje volgen in haar gap year? Ook zij schrijft een blog: https://wherelifebegins.be/ 

Een (ver)nieuw(d) schooljaar!

Tijdens de vakantieperiode heb ik mijn brein echt wel laten kraken over hoe ik het wil aanpakken dit schooljaar. Wat liep goed vorig schooljaar? Wat moet wijzigen? Wat moeten we wat bijstellen? Wat willen we bereiken?
Dat denkwerk verrichten is iets wat je altijd wel doet als je in het onderwijs staat. Maar vermits ik nu voor “alles” insta, moet ik ook wel zorgen dat “alles” aan bod komt wat ik wil. En met alles bedoel ik ook echt alles (samen met Joeri natuurlijk ook voor een stuk): alle vakken, alle algemene vaardigheden, op alle momenten – op school en thuis. Zo tegen het einde van de vakantie realiseerde ik me dat het toch echt een uitdaging is en dat ik dus goed moet weten waar ik mee bezig ben. Maar we houden van een uitdaging!

lifebegins

Wat willen we nu eigenlijk bereiken met ons huisonderwijs? Wil ik dat ze sneller afstuderen dan op school? Nee, helemaal niet. Moet het op hetzelfde moment zijn? Hoeft niet, maar ik wil niet dat ze jaren gaan achter lopen natuurlijk. Wat vind ik belangrijk dat op mijn kinderen hun “levens-CV” staat? Kennis vind ik sowieso belangrijk. Maar wat ben je met je kennis als je niet kan communiceren, niet kan volhouden, niet kan zoeken, niet durft zoeken, niet durft opnieuw beginnen, niet in stappen leert denken, je grenzen niet durft verleggen …? Niets! Dus heb ik me voor genomen dat ik echt aan een aantal van die dingen wil werken en dat ik het niet uit het oog mag verliezen tijdens het jaar. Want tijdens zo een schooljaar word je soms bang dat je niet alles gezien gaat krijgen en dat je meer examens moet laten maken op de examencommissie. Eigenlijk hetzelfde als dat een leerkracht bang is dat hij/zij het goalleerplan niet afkrijgt. Maar ik ga echt op lange termijn denken en niet per schooljaar . Wat ik hun ga leren, gaan ze veel langer nodig hebben dan enkel voor de examens. En om het niet uit het oog te verliezen en er elke dag terug bij stil te staan heb ik mezelf wat administratie opgelegd. Ik heb een 10-tal ontwikkelingsdoelen opgesteld waar ik aan wil werken. En elke dag noteer ik bij de doelen waar we iets aan hebben gedaan, wat we hebben bereikt of wat moeilijk ging. Op die manier blijft mijn focus hopelijk juist dit schooljaar. Maar het wil dus niet zeggen dat we niet gewoon ook Frans, wiskunde, geschiedenis, … leren. Natuurlijk doen we dat ook! Want wat ben je er mee als je kan communiceren, kan volhouden en kan zoeken, maar je weet niet waarover je moet communiceren of wat je moet zoeken. En ik weet dat dit ook op scholen aan bod komt. Daar ben ik van overtuigd. Maar ik ben er ook van overtuigd dat we dat met onze manier van huisonderwijs toch nog net op een ander niveau kunnen brengen. En maar goed dat ik dat denk, want als ik niet zou geloven in ons huisonderwijsproject zou het niet goed komen natuurlijk.

Wat veranderen we in dit (ver)nieuw(d) schooljaar voor Thijssen?
Ons tijdschema is weer eens anders opgebouwd en na een week staan we er allebei nog positief tegen over. Dus dat is al fijn meegenomen. Dat wil zeggen dat de balans werk-rust voor hem goed zit voorlopig. We starten nu elke dag met “media”. Het lijkt voor hem een rustiger begin, maar we doen daar eigenlijk zo veel in! Media is zo een beetje alles eigenlijk. Op maandag mag hij kiezen en hij koos nu al 2 keer voor “Mythbusters”. Op andere dagen moet hij iets kiezen uit Engels, Frans of Nederlands. En ook dit kan weer van alles zijn: een artikel lezen op national geographic, naar Niouzz kijken op RTBF (tegenhanger van Karrewiet), Ted Ed filmpje kijken, … Maar vanuit onze media werken we altijd verder. We halen er een aantal woorden of begrippen uit en die gaan we verklaren of vertalen. Of we maken een mindmap. Of we passen ons communicatiemodel toe op de media en kijken wat het doel is en welke verbale en non-verbale communicatie er is. Soms brengt zo een filmpje of artikel ons naar de wetenschap of techniek en bekijken we het atoommodel of de werking van een V6 motor of lenzen en hun brandpuntsafstand. Een andere keer voert het ons terug naar de tijd en kijken we wat Joegoslavië nu eigenlijk was. Natuurlijk hebben we ook al rond de orkanen gewerkt. Elke dag brengt zo iets nieuws en onverwachts, zowel voor hem als voor mij. En soms lukt het om de rest van de dag er op af te stemmen, want dan kunnen we het koppelen aan onze geschiedenis of schrijven we er een tekst over voor Nederlands of bekijken we de wetenschappelijke notatie in de wiskunde bijvoorbeeld. En op het einde van dag mag hij iets kiezen om nog iets verder uit te werken rond het onderwerp van de media-opdracht. Dat kan zijn extra info verzamelen en ’s avonds bij het eten vertellen wat hij heeft gevonden of dat kan iets tekenen zijn of …. Alleszins iets wat hij leuk vindt en waardoor hij geprikkeld wordt. We kregen zo al het hele verhaal van de Odyssee te horen. En voor mijn ontwikkelingsdoelen scoor ik ook meteen goed. Want hij leert nieuwsgierig zijn, hij leert dieper graven, hij leert de relatie tussen verschillende items ontdekken, hij leert zelfstandig werken. Hij leert dat we niet in vakjes moeten denken!

Een ander nieuw item wat we invoerden dit schooljaar is het afwerken van taken of voorbereiden van lessen voor de volgende dag. Heel logisch want huiswerk hoort er ook op school bij. Alleen moet Thijssen zelf op een blad noteren wat hij gaat afwerken of voorbereiden en krijgt hij stilaan meer zelfstandigheid in het bepalen wat hij gaat doen. Toch net iets anders dan een voor hem ingevulde Smartschoolagenda of opgelegde taken die voor hem misschien niet nuttig zijn. Hij leert hiermee noteren, plannen en bepalen wat voor hem belangrijk is  en dat zijn voor hem belangrijke werkpunten.
En om op die schoolagenda terug te komen. Onze dagagenda is vooraf opgesteld en weagenda overlopen die elke ochtend. Dat maakt de dag voor hem voorspelbaar. En afwijken van de agenda kan als dat moet. Misschien denk je nu dadelijk: “Dat kan later ook wel niet, zo maar alles aanpassen.” Dat vind ik nu net niet. Volgens mij is het belangrijk om te leren wanneer iets niet meer lukt en dat je dan beter kan overschakelen naar iets anders, voor even of voor de rest van de dag. Voelen wanneer iets niet meer lukt en dan beter iets anders nuttig doen, vind ik zelf een heel belangrijk ontwikkelingsdoel.

En nog een laatste iets wat we invoerden dit jaar. Ze kiezen allebei per 4 maanden een lange-termijn-doel om te realiseren. Hiervoor leren ze in stappen werken en zoeken hoe ze dit moeten aanpakken. Sowieso niet makkelijk voor de ADHD’ers in huis: in stappen langzaam naar iets toe werken. Zelfs het doel kiezen is niet gemakkelijk want er is zo veel te doen. Dirkje gaat haar reis naar Nepal voorbereiden en Thijssen gaat op zijn handen leren lopen. Of het lukt? Dat zullen we zien, maar ze hebben alleszins al hun start genomen. Dus weer “check” op mijn lijstje van ontwikkelingsdoelen.
Elke week kiezen ze ook nog een kort-termijn-doel. Gewoon iets kleins wat ze gaan realiseren die week maar wat niet meteen met hun leerstof heeft te maken. Zo werden er al boekjes gemaakt met begroetingen in 15 talen, gamescènes opgenomen, truien bedrukt, …

En Dirkje? Ik denk dat zij al een heel belangrijk les heeft geleerd bij de start van het nieuwe schooljaar, of eigenlijk een stukje voor 1 september. Toen moest zij gaan plannen en inschrijven voor examens. Wat is haalbaar om tegen wanneer te leren? Hoe verzamel ik de leerstof die ik moet zien? En hoe en waar ga ik me verder in verdiepen? Wat ontbreekt nog volgens de lijst die ik moet kennen?
Daarna de dagplanning maken en blijven doorzetten ook als iets even niet lukt. Dus haar ontwikkelingsdoelen staan op scherp qua doorzetten, zelfstandigheid, nieuwsgierigheid, afbakenen, ….

En ik noteer elke avond braaf hoe ze in die verschillende doelen gegroeid zijn of hoe ze hun grens hebben gevonden die dag. Dus ik zal het dit jaar niet uit het oog verliezen, want die ontwikkelingsdoelen overal in integreren is toch één van de hoofdredenen waarom we kozen voor huisonderwijs!

 

 

 

Zo veel verschillende snelheden..

Er zitten zo veel verschillende snelheden in het werken van Thijssen, dat het soms zo verbazend goed gaat en soms zo frustrerend kan zijn. Maar 1 ding is zeker: het is altijd een uitdaging. En laat ik nu net van uitdagingen houden…

In mijn blogs heb je al vaker kunnen lezen dat het onvoorspelbare ritme waar Thijssen mee zal werken een grote uitdaging is geweest en blijft. Tot nu tot was het voor mij vooral afhankelijk van hoe vol zijn hoofd zat. En dat kan wisselen van minuut tot minuut. En ik weet natuurlijk al langer dat het ook wel afhangt van de manier waarop ik iets aanpak, maar toch… de impact van onze andere manier van werken deze week had ik weer niet zien aankomen.

Met de uitdaging van de grote  vakantie voor ons was ik aan het nadenken hoe we kunnen verder werken op een rustig tempo zonder dat hij het echt merkt. Want ik mag niet vergelijken met zijn vrienden van hem. Ik mag niet vergelijken met het feit dat hij niet moest studeren tijdens de voorbije examenperiode, maar hij mag wel vergelijken met hun vrije dagen na de examenperiode. Tja, zijn eigen logica. Dus nadenken en puzzelen… Maar soms is de beste manier alles loslaten en het een beetje vanzelf laten komen. Niet makkelijk voor een controlefreak, dat kan ik je zeggen.

Dus afgelopen maandagochtend dacht ik: “Ok, we gaan iets doen wat hij leuk vindt en wat educatief is. Of het nu moet gezien worden volgens leerplan of niet.” Dus begonnen we aan een projectje met onze Engino, namelijk een geautomatiseerd huis bouwen. Zoiets bouwen vindt hij leuk. Maar gaandeweg kwamen ideeën, obstakels, leermomenten, … En het werd eigenlijk een fijne week. Nadat het bouwen in Engino aansloeg ging ik nadenken om alle vakken voor de examencommissie er wat bij te betrekken. 19458194_10213445245185317_678585433_n

En eigenlijk als je even de tijd durft nemen om te bedenken hoe je dat allemaal gaat combineren, gaat dat vlot. En zoveel moest ik niet voorbereiden want hij moet het eigenlijk zelf doen. Toen ik dat Sjef Drummen van Agora enkele weken geleden tijdens zijn voordracht op UCLL hoorde beweren, twijfelde ik er nog aan. Maar het is waar… ik heb veel minder moeten voorbereiden, ik heb alleen nagedacht welke richtingen we konden uitgaan. En het leuke was… tegen het einde van de week bracht Thijssen zelf ook dingen aan. En toen was de motivatie en het doorzettingsvermogen er echt. Schitterend om mee te maken.

Met dat hij het huis aan het bouwen was en de instructies aan het volgen was, kwam weer tot uiting hoe moeilijk het is om instructies te volgen als die niet logisch voor hem zijn. En vooral als ze het huis niet symmetrisch opbouwen qua soort blokjes, terwijl dat wel kan. Of als de volgorde van het bouwen niet logisch is voor hem. Niet gemakkelijk, maar natuurlijk een goede eigenschap om een plan en instructies in twijfel te brengen en verbeteringen te zien. Het liet toch ook weer een obstakel zien waar hij telkens moet overstappen, maar hij deed het. Ook al moesten we daardoor af en toe een pauze inlassen.IMG_8620
Met het bouwen van het huis kregen we ook een herhaling van een stukje van techniek en programmeren, nl. denken in invoer-verwerking-uitvoeren en sensoren en actuatoren. Maar we keken ook naar de constructie en de stevigheid van het huis. En terwijl Thijssen bouwde, luisterden we naar House-muziek en zochten we op wat House-muziek eigenlijk is. Kan het toepasselijker ;-). Later in de week gaf ik opdrachten wat er geautomatiseerd moest worden en tekende Thijssen de logische schema’s uit om ze vervolgens gaan te programmeren. En ja hoor, als hij op de knop drukte aan de deur, ging de deur open en de ventilator aan bijvoorbeeld.
Aan ons huis bouwen koppelden we ook wat Franse woordenschat. Hij moest zelf 6 onderdelen van een huis kiezen, een figuur er van zoeken op internet en vertaling zoeken. Vervolgens moest hij de figuur en de vertaling mooi ordenen in een tabel in Word. Dus we hadden meteen Frans en informatica gecombineerd. En hij mocht de woorden kiezen die we gingen vertalen dus dat vond hij ook al leuk. Veel leuker dan woordenschat uit een handboek leren, want nu kon hij zelf bepalen welke woorden hij belangrijk vond om te leren. En natuurlijk waren er een paar bij die hij nog kende, maar is dat erg? Nee, want ze zijn weer eens herhaald en hij was enthousiast
Verder keken we naar filmpjes waarin de woordenschat rond “la maison” werd herhaald en wat uitgebreid. En aan de hand van een plattegrond moest hij uitleggen in het Frans waar welke kamer ligt of rennen door ons huis om de juiste benaming van een kamer op een post-it te schrijven en deze post-it gaan op te hangen. En dit alles hebben we overgoten met een sausje van vervoegingen: tegenwoordige tijd en verleden tijd. Zoveel leuker dan gewoon Frans uit een handboek te leren.

Maar in de loop van de week maakten we allerlei combinaties van vakken en altijd vanuit 1 vertrekpunt, namelijk ons huis. Zo gingen we bijvoorbeeld kijken naar de woningen doorheen de geschiedenis. We konden vanuit onze lessen geschiedenis al overlopen hoe de woonplaatsen evolueerden in de oudste tijden en we bekeken ook nog eens het gebruikte materiaal. We gingen kijken wat we al wisten over de volgende tijden en gebruikten hierbij de tijdsbalk om de perioden te herhalen. Maar we keken ook naar een filmpje “Housing through the centuries” en vanuit ons huis kwamen we ook aan bij steden en urbanisatie. We keken een TedEd-filmpje om zo ook terwijl ons Engels bij te spijkeren, “Urbanization and the evolution of cities across 10,000 years“. En we lossen altijd de vragen op die bij het filmpje horen want zo oefenen we al weer voor de luisteroefeningen van zijn Engels examen. Maar door na te denken over urbanisatie gingen we ook denken aan de steden waar we al geweest waren en of we een verschil wisten in hun opbouw. Dus we zochten in Google maps Brussel, Barcelona en New York op en zagen duidelijk de verschillen. Hij wist zelfs nog van een aantal jaren geleden in Barcelona waarom de hoeken van de straten afgevlakt zijn. Dus wat hij leuk vindt, onthoudt hij echt heel goed!

Dirkje gaf ons wat meer uitleg over de bouw van de steden volgens de Grieken en de Romeinen en middeleeuwse steden. Dus onze combinatie van aardrijkskunde, geschiedenis en Engels was geslaagd.
De Romeinen en de steden brachten ons dan weer bij een filmpje over de beveiliging van steden vroeger en zo keken we – alweer- naar een TedEd Filmpje met als titel “The city of walls, Constantinople“. Daar kwam de term metropool in en hij vroeg uit zichzelf wat dat was (Joepi! Juiste mentaliteit! Vragen stellen en je leren zelf sturen). Dus gingen we op zoek naar wat een metropool precies is. En weer aardrijkskunde, geschiedenis, Engels in 1 keer.

Maar we integreerden ook wiskunde uiteraard. We gingen de muuroppervlakte en het volume berekenen van het gebouwde huis met Engino. De grootste moeilijkheid ligt daarin nog altijd dat je soms moet loslaten. Je kan niet perfect meten en om volume- en oppervlakteberekeningen te oefenen moet dat ook niet. Je moet durven afronden. Maar hoe weet je dat je zo precies mogelijk afrondt? Dat blijft de uitdaging… Weer een obstakeltje om over te stappen.

Natuurwetenschappen integreerden we door te bedenken dat ook ons lichaam een huis is voor … microben. Dus we keken weer een TedEd-filmpje (het is wel duidelijk dat ik fan ben van TedEd) over “you are your microbes“. En natuurlijk hadden we daar weer Engels bij en losten we onze vraagjes op. Maar wat belangrijker voor mij was dat Thijssen zelf besloot waarom het dus toch belangrijk was dat hij gevarieerder zou gaan eten. Het besef komt er stilaan, en de praktijk nog stiller… Maar we zijn op weg. Dat besef dat je moet gevarieerd eten was na een obstakeltje weer een klein vreugdemoment. Maar ook de tuin rond een huis bracht ons bij de planten en dus bij fotosynthese!

En het leuke aan deze hele andere manier van werken was dat Thijssen op een bepaald moment vroeg of hij ook zijn droomhuis van de toekomst mocht ontwerpen in Scrap Mechanic. Tuurlijk! En ik kon zo spontaan “tuurlijk” zeggen, omdat ik ook de voorafgemaakte planning had weggelaten en dus op dat moment was er niets los te laten. Mijn enige doel deze week was om plezier te krijgen in leren en zelf op zoek te gaan of aan te brengen wat hij zou willen leren. We gingen eerst fantaseren over hoe een huis in de toekomst er zou uitzien en wat er allemaal mogelijk zou zijn. Eerst kreeg ik niet echt een verhaal te horen. Fantaseren blijft moeilijk, want hoe weet je dat het zo zal zijn? De nuchtere kijk zonder fantasie met ASS is dan een obstakeltje om over te stappen. Maar via kleinere vraagjes kwamen we er en plots kreeg ik een heel betoog over een huis gebouwd uit nanobots en dat je dan je huis telkens kan aanpassen en veranderen. En we hadden er ook weer een spreekoefening bij voor Nederlands.
En hij ging aan de slag in Scrap Mechanic. Maar als we dan weer eens op een bepaald moment verder werkten aan onze logische schema’s en het programmeren met Engino, zei hij plots: “Nu weet ik waarom dat dient wat een tijdje geleden bij gekomen is in Scrap Mechanic. Nu kan ik dat wel!” Dus even goed vragen via allerlei kleine vraagjes en hij had doorgekregen waar die AND, OR, XOR, XAND, .. voor stond in Scrap Mechanic. Zalig als er tijdens het werken van die verbindingen worden gelegd. En dat kan je volgens mij alleen krijgen als je zonder stress en druk werkt. Dus hij ging aan de slag met die poorten en automatiseerde zijn huis ook in Scrap Mechanic. Of ik moet zeggen “automatiseert” want zijn huis is nog lang niet af. Het moet ook allemaal meteen precies goed zijn. Dus daar moet ik ook vrede mee nemen dat het net iets langer duurt dan de planning die toch weer spontaan ontstaat in mijn hoofd. Loslaten dus… want iets leren afwerken en volharden vind ik dan toch nog net belangrijker dan extra oefeningen wiskunde of Frans.
Toen we donderdag even overliepen hoe je bij een ontwerpproces te werk gaat, zei hij dat ik hem ook zo een moeilijkere opdracht moest geven rond logische schakelingen. IMG_8623Hij wou een echte opdracht met een probleemstelling. Hij zou het dan bouwen in Scrap Mechanic. En ja hoor,… daar was de intrinsieke motivatie en het doorzettingsvermogen. Anders waakt Thijssen zelf erg over de tijd die we werken. Het mag niet langer duren dan gepland, maar nu werkte hij door tot hij de oplossing had gevonden. Knap! Dus toen werd het voor mij duidelijk dat zijn tempo niet alleen wordt bepaald door een hoofd dat vol zit, maar dat als ik op een bepaald moment die intrinsieke motivatie er bij krijg en het niet te gemakkelijk maak, dat hij dan enorm gebeten is. En ik had niet de gemakkelijkste opdracht (eigenlijk een opdracht van niveau voor een paar jaar later) gegeven en hij had dat schitterend gerealiseerd.
Maar dat is het moeilijke dus: het moment en het juiste niveau. Je moet op het juiste moment dat juiste niveau aanbieden. Want als zijn hoofd echt vol zit dan kan een uitdagende oefening zo veel stress geven, maar op een ander moment klaart de hemel dan op. Dus nog een uitdaging er bij. Maar als je ziet dat het werkt door weer eens op een andere manier te werken dan geeft dat zo ongelooflijk veel energie. En zo lang als soms een oefening in een handboek kan duren, zo neemt hij een heel andere snelheid als de opdracht vanuit hem komt. Dus intrinsieke motivatie werkt echt, maar die altijd krijgen is een andere uitdaging.
Is huisonderwijs dus saai? Nee nooit, maar soms twijfel je wel eens aan je keuze. Maar na zo een leuke week en als je dan ziet dat iemand plots gebeten geraakt en zelf achter een opdracht vraagt dan ben ik oprecht blij. En dan weet ik waar ik het om deed. Ja, dit is wat ik wou. Zelf op ontdekking leren gaan en dingen in vraag stellen en dan durven doorzetten om het antwoord te vinden. Het geeft dan zoveel energie en vooral ook zoveel ideeën. Voor volgende week zitten er nog heel wat ideeën in mijn hoofd:

  • werken rond leningen, subsidies en intresten
  • materialen en gesteenten die worden gebruikt bij het bouwen en hun vindplaatsen
  • schrijfoefening om je eigen huis te omschrijven
  • met onze 3D pen een huis maken
  • foto’s met onze stikbot maken voor bekende gebouwen d.m.v. een green screen
  • uitstap naar een werf
  • beroepen in de bouw ontdekken
  • duurzaam bouwen
  • uitstap naar huis van de toekomst
  • fases in de bouw van een huis

Maar wat het zal worden? Dat zullen we zien, ik kan een beetje sturen en aanbieden, maar het is Thijssen die mee richting geeft en die onze snelheid bepaalt. Een overgang naar een volgend onderwerp zit ook al in mijn hoofd. Het komt na dit onderwerp perfect uit om te kijken naar hoe de eerste steden ontstonden en de machtige piramides in het Nabije Oosten. En vermits we dit gaan doen aan de hand van een aantal filmen, gaan we ook de techniek rond film meenemen. Dus ideeën genoeg weer! Maar wat zal het echt worden? Ik laat het los en ik probeer de vakantie door te brengen met op een leuke manier te laten leren, onbewust! En misschien staan we tegen september dan weer een stap verder en durf ik planningen altijd maar beter loslaten, en Thijssen ook. En komt het leren altijd meer en meer vanuit hem. Maar dat verwacht ik nu nog niet. Daar is hij ook sowieso wel erg jong nog voor. Maar als ik dat kan bereiken, dan ben ik best trots op ons allebei.

Oh ja en wie zich afvraagt hoe het met Dirkje gaat? Prima, ze heeft er een weekje Spanje opzitten, wat ze best vermoeiend vond. Een hele dag te midden van alleen maar Spaans, vraagt heel veel concentratie. En dan ook nog eens meeleven in een Argentijns gezin met een echt zuiders ritme…tja dan ga je niet zo vroeg eten en slapen. Maar het was een IMG_8548ervaring en de Spaanse les viel ook goed mee. Maar ze leerde zo veel bij zoals alleen het vliegtuig nemen, zelf haar TGV regelen en alleen een onbekend station binnen stappen. Daar alles zelf moeten regelen in het Spaans. Ik kan zeggen dat mijn meid behoorlijk zelfstandig geworden is op een week tijd. En ondertussen legde ze ook haar eerste examen – mondeling Engels- af en slaagde met glans. Dus uitdaging genoeg voor haar, en ook voor Joeri en mij om los te laten. En studeren? Schitterend, ze heeft zoveel interesses zodat ze zoveel extra opzoekt voor haar examen aardrijkskunde! Zalig om te zien en mee te maken. Wanneer ze studeert, vraagt ze haar af of het zo ook is of dat ze het begrijpt en bij twijfel gaat ze gewoon zelf verder op zoek naar uitleg op het internet.

Je ziet met alle obstakels die ook in huisonderwijs zitten, merken we ook onze groei. En dat geeft ons energie!